ใช้ว่าง เบา สงบ ตั้งมั่นเป็นตัวรู้

เมื่อมีอุปทานตัวตน จิตจะมีความหนัก ความหนักเกิดจากจิตมีมวล จิตไปรวมกับขันธ์5 จึงเคลื่อนที่อยู่ในสนามความโน้มถ่วงแห่งอุปทานตัวตน เมื่อดับอุปมานตัวตน จิตจึงเบา ว่าง โล่ง สว่าง ความเบาเกิดจากจิตไม่มีมวล

ขันธ์5นั้นไม่ได้เกิดพร้อมกันทั้ง5 เกิดตามที่จิตไปยึดมั่นในขันธ์ใดในขณะนั้น ยึดรูปก็อุปทานในรูป ทุกข์ก็เกิดในขณะจิตนั้น เมื่อทุกข์ดับ นิโรธก็เกิดในขณะจิตนั้นเข่นกัน

สมาธิทุกขั้นมีรสชาติคือความรู้สึก อันเป็นความรู้สึกในจิต เช่น ปิติ สุข ว่างเบา มั่นคง อันเป็นความรู้สึก สุข ว่างเบา มั่นคง ของจิต ไม่ใช่ในจิตว่างไม่มีอะไร รู้สึกว่างเบาเป็นผลจากการภาวนา เช่นว่างเบาในส

ความรู้สึกคือสภาพจิตใจ อันเป็นการรู้พร้อมทั้งกายใจ ให้ความรู้สึกว่าง สงบเป็นฐานในการภาวนา  ความรู้สึกหรือจิตใจ จึงมีฐานมาจาก 1.อรูปฌาน อาการทางขันธ์5ที่ปรากฏในความว่างของจิต 2.รูปฌาน- ความตั้งมั่

เอาจิตที่มีกำลัง มาใช้งานทำอะไร 1.จิตมีกำลังจึงเอามาใช้ภาวนาสติปัฐฐาน 2.จิตทีกำลังจึงเอาแผ่เมตตาให้สรรพสัตว์ 3.จิตมีกำลัง จึงทำให้มีความสงบ สุข ว่างเบาในปัจจุบัน 4. จิตมีกำลัง จึงเป็นอาสวขยญาน ความเป

"นิพพานเป็นความรู้สึกว่างที่ปราศจากตัวตน ว่างจากอาการทางขันธ์5" ตทังคนิพพาน เข้าถึงได้ด้วยการดับไปในแต่ละอาการของสังขาร เมื่อตามกำหนดรู้ไปในแต่ละอาการ ในจิตแต่ละขณะ ของกาย เวทนา จิต ธรรม จะพ

ใจ คือสภาพจิตปัจจุบัน คือความรู้สึก หรือ คือเวทนา  ใจเป็น "ผล" การปฏิบัติภาวนา   ไม่เห็นใจ จะไม่รู้ว่าการปฏิบัติเป็นอย่างไร ก้าวหน้าถึงไหนแล้ว เมื่อเห็นใจ จะเห็นผล  เห็นจิตแยก