เพ่ง จ้อง เมื่อไร อกุศลจิตก็เกิดขึ้น

ภาวนาเพื่อเข้าถึง หรืออยู่ให้ถูกขั้นตอน ในแต่ละความเป็นไปของจิต 1.รู้ว่าจิตใจตัวเองตอนนี้เป็นอย่างไร เป็นกุศล อกุศล เช่นว่างเบาหรือฟุ้งซ่าน สงบหรือไม่สงบ 2.รู้ว่าตอนนี้จิตมันรู้อะไรบ้าง รู้รูป รู้เว

1.คราวใด หมายถึง ขณะจิต ที่มีเจตนาทำสติปัฏฐาน 2. กิริยา หมายถึง การไม่มีตัวตนในกิริยานั้นๆ อันเป็นกิริยาอาการในขันธ์ทั้ง5 3.ดู หมายถึง เหมือนอีกคนเป็นผู้ดูอีกคน อย่างไม่มีตัวตน 4.เป็น หมายถึงสติปัฏฐาน

คำว่า ฌาน หมายถึง เพ่งหรือเผา ได้แก่ วิตก วิจาร ปีติ เป็นต้น (หมายถึงองค์ฌาน) ฌานมีทั้งกุศลฌานและอกุศลฌาน คือ ถ้าองค์ของฌานเกิดกับจิตที่เป็น

ฌานคือสภาพธรรมที่เพ่ง หรือ เผา ธรรมฝ่ายตรงกันข้าม ดังนั้นฌานจึงมีทั้งที่เป็นฝ่ายกุศล ที่เป็นการเพ่งหรือเผา  ธรรมที่เป็นข้าศึกคือกิเลสในขณะนั้นที่เป็นนิวรณ์ เป็น