เจโตสัมผัสจิต

เห็นการดับของอารมณ์เป็นเหตุ ฌานและญานเป็นผล หลายครั้งที่อารมณ์ฌานหรือญานเกิดกับเรา (สุข สงบ สว่าง ว่าง เบา ปิติ) อยากจะเห็นมันอีกอย่างนี้เรื่อยไป แต่มันกลับหายไป หรือนานๆปรากฏที เพราะอะไร ทั้งที่เราก

ฌานคือสภาพธรรมที่เพ่ง หรือ เผา ธรรมฝ่ายตรงกันข้าม ดังนั้นฌานจึงมีทั้งที่เป็นฝ่ายกุศล ที่เป็นการเพ่งหรือเผา  ธรรมที่เป็นข้าศึกคือกิเลสในขณะนั้นที่เป็นนิวรณ์ เป็น

สติปัฐฐานมี สติ ในอาการของรูปนาม เริ่มจาก จิตออกจากสัญญาว่าเป็นรูป แผ่จากภายใน เป็นขณะแห่งปฎิภาคนิมิตหรือ ทรงอรูปฌาน อันมีความเป็นกุศล สว่าง ว่าง สงบ สุข ตั้งมั่น ใช้จิตประเภทนี้รับรู้อารมณ์ทางขันธ์5

ความรู้สึกคือสภาพจิตใจ อันเป็นการรู้พร้อมทั้งกายใจ ให้ความรู้สึกว่าง สงบเป็นฐานในการภาวนา  ความรู้สึกหรือจิตใจ จึงมีฐานมาจาก 1.อรูปฌาน อาการทางขันธ์5ที่ปรากฏในความว่างของจิต 2.รูปฌาน- ความตั้งมั่

ความจริงที่ช่องว่างจักรวาลไม่มีอยู่จริงตามที่ตาเห็น แตมันมีสิ่งอื่นๆแทรกอยู่เช่น สสารมืด เพื่อให้ระบบตั้งอยู่ได้ จิตก็เช่นกัน ในความว่างไม่มีอะไร จะมีความหนาแน่นของจิตอยู่ภายใน ทำให้จากนิโรธเปลี่ยนเป

ภาวนาเพื่อเข้าถึง หรืออยู่ให้ถูกขั้นตอน ในแต่ละความเป็นไปของจิต 1.รู้ว่าจิตใจตัวเองตอนนี้เป็นอย่างไร เป็นกุศล อกุศล เช่นว่างเบาหรือฟุ้งซ่าน สงบหรือไม่สงบ 2.รู้ว่าตอนนี้จิตมันรู้อะไรบ้าง รู้รูป รู้เว

เมื่อสัมผัสอมตธาตุที่เป็น ความสุข สงบ เบา โล่ง ว่าง ด้วยวามรู้สึกได้ ก็น้อมพลังนั้นมาที่รูป ที่รูปจะเป็นดั่งภาชนะบรรจุด้วยอมตธาตุนั้น พลังอมตธาตุจะกลืนกายไปกับอากาส เห็นว่าทุกส่วนของกายที่แตกการจายน

สัมปยุตธรรมนั้น เป็นการเอาจิตที่เป็นฌานมาวิปัสนา มาภาวนา เรียกว่าเป็นการเอาจิตที่เป็นฌานมาใช้ประโยชน์ 1.เห็นตัวถูกรู้ (อาการ) ,ตัวรู้(จิตที่เป็นฌาน)ได้ชัดเจน เห็นลักษณะการเกิดดับได้ชัดเจน  2.เข้า