ให้จิตเป็นผู้ดูวิญานขันธ์ ไม่ใช่ไปยึดวิญญานขันธ์ว่าเป็นจิต

อุทยัพพยญาน เป็นการเห็นการเกิดดับพร้อมกันของรูปนาม ซึ่งจิตจะต้องมีกำลัจึงจะเห็นได้  จิตที่มีกำลังเป็นตัวรู้ เป็นจิตที่กว้างคลุมอาการของรูปนาม (อภิภายตน)เป็นจิตที่เป็นอรูปฌานแผ่ออกจากภายใน กว้างกว

อารมณ์ทางขันธ์5 คือวิญญานในขันธ์5 มีจิตเป็นผู้รู้ เมื่อจิตรู้ไม่ไปตามอารมณ์ทางอายตน6 จากขันธ์5 ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ คือจิตแยกจาก วิญญานขันธ์ เป็นจิตเห็นอนัตตาในวิญญานขันธ์โดยอัตโนมัติ    อ

ก็รู้ได้จากสติปัฎฐาน เมื่อมีอาการทางขันธ์5เกิดขึ้นมา จิตรู้อาการนี้ได้ผ่านวิญญานทางอายตน เป็นอาการใดอาการหนึ่งกับจิตแต่ละดวงที่เกิดเฉพาะอาการทางวิญญานนั้นๆ เข่น เมื่อจิต(2)รู้ว่ามีเสียง เพราะมีวิญญา

1.เพื่อให้รู้จักจิตที่ตั้งมั่นเป็นปกติอยู่กับจิตที่หลงไปในอารมณ์ขันธ์5 อัน2สภาวะนี้จะแตกต่างกัน 2.การรู้ชัดในจิตที่ตั้งมั่น เป็นการดึงจิตที่เคลื่อนไปใหักลับมาอยู่กับความเป็นปกติของตัวมันเอง การรู้จิต

Q:จิตถูกปรุงแต่งจึงเป็นการเริ่มของทุกข์ แล้วเป็นสันตติสืบต่อไล่ไปตามสายปฏิจสมุปบาท ทำไมเราจึงรู้ได้ว่าการปรุงแต่งหรือทุกข์เกิดขึ้นแล้ว

สติ สมาธิจะทำให้ ขันธ์5 แยกกระจายออกเป็นส่วนๆ เมื่อมีสมาธิจะได้ “จิตตั้งมั่นภายใน” ดังนั้นขณะสติปัฐฐาน จะมีแต่จิตกับรูป จิตกับเวทนา จิตกับสังขาร จิตกับวิญญาน จับคู่กัน เป็นจิตที่รู้ความเ

สติปัฐฐาน คือการตอบสนองของจิต ต่อ รูปนาม ขันธ์5 บนทางเดิน จะมีการพัฒนา ตัวเอง ขณะตอบสนองนั้น “ผู้รู้” เป็นขณะหนึ่งๆที่แสดงตัวออกมา เป็นการยกระดับจิต เป็นผลแต่ละขณะจิต จากสติปัฐฐาน ยกระด

โลภ โกรธ หลง ชอบใจ เสียใจ ดีใจ คิดนึก เป็นจิตสังขาร เป็น อายาตนภายใน มโนวิญญาน เป็นผัสสะ ได้ยิน เห็นภาพ เป็น อายาตนภายนอก เป็นผัสสะ ทั้งอายาตนภายนอก ภายใน ต่างเป็นประตูผัสสะ กระทบอะไร ก็กระทบจิต จิ