ตัวทุกข์คือตัวจิต

ตัวสมุทัยก็ตัวจิต จึงแยกให้เห็นเป็นรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาน
จิต(ผู้รู้)ที่มีสมาธิหรือฌานที่ต่างกันในขณะจิตใดๆ จะเห็นและรู้รอบทุกข์และสมุทัยต่างกัน
อรูปฌานรู้รอบในทุกข์ได้กว้างละเอียดกว่ารูปฌาน แต่ก็อาศัยซึ่งกันและกัน
สรุป:จิตที่มีกำลังสมาธิต่างกันจะมีปัญญาต่างกัน คิกคิก