🧬 แพทย์ชี้! โรคทางจิตเวชที่เรารู้จักกันดี จริงๆ แล้วอาจแบ่งได้แค่ 5 กลุ่มใหญ่

กระทู้สนทนา

สุขภาพ สุขภาพกาย สุขภาพจิต สุขภาพผู้สูงอายุ

เวลาได้ยินชื่อโรคซึมเศร้า วิตกกังวล ไบโพลาร์ หรือสมาธิสั้น หลายคนมักจะเข้าใจว่าแต่ละโรคมีอาการและสาเหตุแยกจากกันอย่างสิ้นเชิง แต่ในความเป็นจริงแล้ว ผู้ป่วยจำนวนมากอาจได้รับคำวินิจฉัยว่ามีหลายอาการพร้อมๆ กัน ล่าสุดมีงานวิจัยที่ระบุว่าโรคทางจิตเวชที่ดูแตกต่างกัน แท้จริงแล้วมี "รากทางพันธุกรรมร่วมกัน" และสามารถจัดกลุ่มใหม่ให้เข้าใจง่ายขึ้นเหลือเพียง 5 กลุ่มหลักเท่านั้นค่ะ

1️⃣ กลุ่มเก็บความทุกข์ไว้กับตัวเอง (Internalizing)
กลุ่มนี้รวมโรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล และบาดแผลทางใจ (PTSD) เข้าไว้ด้วยกันค่ะ กลุ่มนี้มีความเชื่อมโยงทางพันธุกรรมสูงมาก หากใครมีความเศร้าเรื้อรังร่วมกับความกังวล อาการเหล่านี้สามารถมองรวมเป็นความเปราะบางทางอารมณ์ชุดเดียวกันที่แสดงออกในหลายรูปแบบได้เลยค่ะ

2️⃣ กลุ่มโรคจิตเภทและไบโพลาร์
เมื่อก่อนสองโรคนี้มักถูกประเมินว่ามีอาการแตกต่างกันคนละขั้ว แต่งานวิจัยพบว่าทั้งคู่มีรหัสพันธุกรรมร่วมกันสูงถึง 70% จึงเป็นเรื่องปกติมากที่ผู้ป่วยจะมีอาการคาบเกี่ยวหรือคล้ายคลึงกันในบางช่วงเวลาค่ะ

3️⃣ กลุ่มที่เกี่ยวกับการย้ำคิด ควบคุม และทำซ้ำ (Compulsive)
ได้แก่ โรคย้ำคิดย้ำทำ (OCD) และโรคพฤติกรรมการกินผิดปกติแบบคลั่งผอม (Anorexia) โรคกลุ่มนี้สะท้อนกลไกของสมองที่เชื่อมโยงกันในเรื่องของการยับยั้งชั่งใจ การควบคุมตัวเอง และความต้องการที่จะทำสิ่งเดิมซ้ำๆ ค่ะ

4️⃣ กลุ่มพัฒนาการของสมองและระบบประสาท (Neurodevelopmental)
กลุ่มนี้รวมถึงโรคออทิสติกและโรคสมาธิสั้น (ADHD) ซึ่งมีจุดเริ่มต้นจากยีนที่ส่งผลต่อพัฒนาการของสมองตั้งแต่เด็ก ทำให้มีผลต่อสมาธิ การเข้าสังคม และการเรียนรู้ที่เกี่ยวข้องกันอย่างใกล้ชิดค่ะ

5️⃣ กลุ่มโรคติดสารเสพติด (Substance Use)
ครอบคลุมการติดแอลกอฮอล์ บุหรี่ หรือสารอื่นๆ งานวิจัยนี้ช่วยยืนยันว่าการติดสารเสพติดมีความเกี่ยวข้องอย่างลึกซึ้งกับระบบสมองที่ไวต่อความสุขชั่วคราว เพื่อใช้ระงับความเจ็บปวดในใจ มากกว่าจะเป็นเพียงเรื่องของความอ่อนแอทางอารมณ์ค่ะ

การค้นพบนี้ทำให้เราเห็นรากของปัญหาได้ชัดเจนขึ้น โดยที่แพทย์ก็ยังคงใช้ชื่อโรคเดิมในการรักษาตามปกติค่ะ แต่ประโยชน์ที่สำคัญที่สุดคือช่วยให้ผู้ที่กำลังเผชิญปัญหาหลายอย่างพร้อมกันได้คลายความกังวลลง เพราะความจริงแล้วอาการเหล่านั้นล้วนงอกมาจากรากเดียวกัน การมีหลายอาการจึงเป็นเพียงกิ่งก้านที่มาจากต้นไม้ต้นเดียวกันค่ะ

เมื่อเรารู้ว่าหลายอาการมีจุดเริ่มต้นเดียวกัน การดูแลจิตใจให้แข็งแรงจึงควรเริ่มจากการดูแลแกนกลางของชีวิตค่ะ
🔹 จัดการความเครียด: หากิจกรรมผ่อนคลายที่ชอบเพื่อลดความตึงเครียดสะสม
🔹 สร้างพื้นที่ปลอดภัย: หาคนรับฟังหรือพูดคุยระบายความรู้สึกโดยไม่ถูกตัดสิน
🔹 พักผ่อนให้เพียงพอ: จัดตารางการนอนหลับให้เป็นเวลาเพื่อฟื้นฟูสมอง
การปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ควบคู่ไปกับการดูแลพื้นฐานเหล่านี้ จะช่วยให้รากฐานทางใจได้รับการเยียวยา และอาการยิบย่อยต่างๆ ก็จะค่อยๆ ดีขึ้นตามลำดับค่ะ 🥰

ที่มา/อ้างอิง : Bluzone
[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้