“กระจับเขาควาย” พืชน้ำโบราณ ผลหน้าตาแปลก ของกินพื้นบ้านที่เด็กยุคใหม่อาจไม่รู้จัก
กระจับเขาควาย (Water Caltrop) หรือที่บางท้องถิ่นเรียกว่า “
กระจับ” มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Trapa bicornis เป็นพืชน้ำล้มลุกที่มีถิ่นกำเนิดในแถบเอเชีย รวมถึงประเทศไทย โดยมักเจริญเติบโตได้ดีในแหล่งน้ำจืดที่นิ่งและตื้น เช่น บึง หนองน้ำ หรือสระน้ำ ลักษณะเด่นคือส่วนของ “ผล” ที่อยู่ใต้น้ำ จะมีเปลือกแข็งสีดำ เปลือกหนา และมีปลายแหลมโค้งงอทั้งสองข้างดูคล้ายเขาควาย ซึ่งเป็นที่มาของชื่อเรียกนั่นเอง
การแพทย์แผนโบราณระบุว่า กระจับเขาควายมีประโยชน์ ดังนี้
ให้พลังงานสูง เนื้อกระจับอุดมไปด้วยคาร์โบไฮเดรตและแป้งที่ย่อยง่าย จึงช่วยให้พลังงานแก่ร่างกายได้ดี เหมาะสำหรับทานเป็นของว่างเพื่อคลายหิว
มีวิตามินและแร่ธาตุ เป็นแหล่งของแร่ธาตุสำคัญหลายชนิด เช่น โพแทสเซียม แคลเซียม ฟอสฟอรัส และวิตามินบี ซึ่งมีส่วนช่วยในการบำรุงประสาทและกระดูก
สรรพคุณทางยาแผนโบราณ ตำรายาพื้นบ้านระบุว่า กระจับมีฤทธิ์เย็น ช่วยดับกระหาย คลายร้อน บำรุงกำลัง แก้อ่อนเพลีย และมีส่วนช่วยในการบำรุงครรภ์สำหรับสตรีมีครรภ์
วิธีกิน “กระจับเขาควาย” ให้อร่อยและปลอดภัย
ข้อควรระวังที่สำคัญที่สุดในการทานกระจับเขาควายคือ
“ห้ามทานดิบโดยเด็ดขาด” เนื่องจากกระจับเป็นพืชน้ำ จึงอาจมีพยาธิหรือแบคทีเรียที่อาศัยอยู่ในน้ำเกาะติดมาด้วย ดังนั้นจึงต้องนำไปทำให้สุกก่อนรับประทานเสมอ
ขั้นตอนการทำความสะอาดและต้มกระจับ
1. นำกระจับเขาควายมาล้างทำความสะอาด ขัดดินและคราบที่ติดอยู่บริเวณเปลือกออกให้หมด
2. นำไปแช่น้ำทิ้งไว้สักพัก หากมีผลไหนลอยน้ำขึ้นมา แสดงว่าผลนั้นอาจเสียหรือฝ่อ ให้คัดทิ้ง
3. ตั้งหม้อต้มน้ำให้เดือด อาจใส่เกลือเล็กน้อยเพื่อเพิ่มรสชาติ
4. นำกระจับลงไปต้ม ใช้เวลาประมาณ 30-40 นาที จนกว่าเนื้อข้างในจะสุกนิ่ม
5. เมื่อสุกแล้ว ตักขึ้นพักให้เย็น หรือน็อคในน้ำเย็นเพื่อให้แกะเปลือกได้ง่ายขึ้น
6. ใช้มีดสับบริเวณตรงกลางผล แล้วค่อยๆ แกะเปลือกออก จะได้เนื้อสีขาวนวลพร้อมรับประทาน
กระจับเขาควาย ไม่ได้เป็นเพียงแค่พืชน้ำที่มีรูปร่างหน้าตาแปลกตา หรือของกินเล่นที่ชวนให้คิดถึงวันวานเท่านั้น แต่ยังเป็นวัตถุดิบจากธรรมชาติที่อุดมไปด้วยคาร์โบไฮเดรต แร่ธาตุ และสรรพคุณที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกาย หากใครมีโอกาสไปเดินตามตลาดน้ำ หรือตลาดโบราณแล้วบังเอิญพบเจอ ลองซื้อหามาต้มรับประทานดู แล้วคุณจะหลงรักความหวานมันที่ซ่อนอยู่ภายใต้เขาควายสีดำนี้อย่างแน่นอน
ที่มา 
กระจับ ทำไมหน้าตาเหมือนเขาควาย ; “กระจับเขาควาย” พืชน้ำโบราณ ผลหน้าตาแปลก ของกินพื้นบ้านที่เด็กยุคใหม่อาจไม่รู้จัก
กระจับเขาควาย (Water Caltrop) หรือที่บางท้องถิ่นเรียกว่า “กระจับ” มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Trapa bicornis เป็นพืชน้ำล้มลุกที่มีถิ่นกำเนิดในแถบเอเชีย รวมถึงประเทศไทย โดยมักเจริญเติบโตได้ดีในแหล่งน้ำจืดที่นิ่งและตื้น เช่น บึง หนองน้ำ หรือสระน้ำ ลักษณะเด่นคือส่วนของ “ผล” ที่อยู่ใต้น้ำ จะมีเปลือกแข็งสีดำ เปลือกหนา และมีปลายแหลมโค้งงอทั้งสองข้างดูคล้ายเขาควาย ซึ่งเป็นที่มาของชื่อเรียกนั่นเอง
การแพทย์แผนโบราณระบุว่า กระจับเขาควายมีประโยชน์ ดังนี้
ให้พลังงานสูง เนื้อกระจับอุดมไปด้วยคาร์โบไฮเดรตและแป้งที่ย่อยง่าย จึงช่วยให้พลังงานแก่ร่างกายได้ดี เหมาะสำหรับทานเป็นของว่างเพื่อคลายหิว
มีวิตามินและแร่ธาตุ เป็นแหล่งของแร่ธาตุสำคัญหลายชนิด เช่น โพแทสเซียม แคลเซียม ฟอสฟอรัส และวิตามินบี ซึ่งมีส่วนช่วยในการบำรุงประสาทและกระดูก
สรรพคุณทางยาแผนโบราณ ตำรายาพื้นบ้านระบุว่า กระจับมีฤทธิ์เย็น ช่วยดับกระหาย คลายร้อน บำรุงกำลัง แก้อ่อนเพลีย และมีส่วนช่วยในการบำรุงครรภ์สำหรับสตรีมีครรภ์
วิธีกิน “กระจับเขาควาย” ให้อร่อยและปลอดภัย
ข้อควรระวังที่สำคัญที่สุดในการทานกระจับเขาควายคือ “ห้ามทานดิบโดยเด็ดขาด” เนื่องจากกระจับเป็นพืชน้ำ จึงอาจมีพยาธิหรือแบคทีเรียที่อาศัยอยู่ในน้ำเกาะติดมาด้วย ดังนั้นจึงต้องนำไปทำให้สุกก่อนรับประทานเสมอ
ขั้นตอนการทำความสะอาดและต้มกระจับ
1. นำกระจับเขาควายมาล้างทำความสะอาด ขัดดินและคราบที่ติดอยู่บริเวณเปลือกออกให้หมด
2. นำไปแช่น้ำทิ้งไว้สักพัก หากมีผลไหนลอยน้ำขึ้นมา แสดงว่าผลนั้นอาจเสียหรือฝ่อ ให้คัดทิ้ง
3. ตั้งหม้อต้มน้ำให้เดือด อาจใส่เกลือเล็กน้อยเพื่อเพิ่มรสชาติ
4. นำกระจับลงไปต้ม ใช้เวลาประมาณ 30-40 นาที จนกว่าเนื้อข้างในจะสุกนิ่ม
5. เมื่อสุกแล้ว ตักขึ้นพักให้เย็น หรือน็อคในน้ำเย็นเพื่อให้แกะเปลือกได้ง่ายขึ้น
6. ใช้มีดสับบริเวณตรงกลางผล แล้วค่อยๆ แกะเปลือกออก จะได้เนื้อสีขาวนวลพร้อมรับประทาน
กระจับเขาควาย ไม่ได้เป็นเพียงแค่พืชน้ำที่มีรูปร่างหน้าตาแปลกตา หรือของกินเล่นที่ชวนให้คิดถึงวันวานเท่านั้น แต่ยังเป็นวัตถุดิบจากธรรมชาติที่อุดมไปด้วยคาร์โบไฮเดรต แร่ธาตุ และสรรพคุณที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกาย หากใครมีโอกาสไปเดินตามตลาดน้ำ หรือตลาดโบราณแล้วบังเอิญพบเจอ ลองซื้อหามาต้มรับประทานดู แล้วคุณจะหลงรักความหวานมันที่ซ่อนอยู่ภายใต้เขาควายสีดำนี้อย่างแน่นอน
ที่มา