🌀 เวียนหัวยบ้านหมุน ปัญหาโลกแตก บางคนเอียงหัว
ล้มนอน ก็หมุนติ้วๆ แป๊บนึงให้ ส่วนใหญ่มักจะเป็นจากหินปูนหลุด
หลุดยังไง?
นี่คือภาพเศษหินปูน (Otolith) ที่ควรจะอยู่กับที่ กลับหลุดเข้าไปใน ‘ท่อรับการทรงตัวครึ่งวงกลม’ ขยับหัวที หินก็ไหลไปกระตุ้นจนบ้านหมุนที ซักพักก็หาย ล้มตัวลงนอน เอาอีกละ บ้านหมุนติ้วๆ เลย
เรียกภาวะนี้ว่า หินปูนหลุด
(Benign paroxysmal positional vertigo: BPPV)
.
🦻 ในหูชั้นในเรา จะมีอวัยวะรับการทรงสองกลุ่มค่ะ
1️⃣ Utricle กับ Saccule: รับรู้การทรงตัวตอนนิ่ง หรือตอนหัวเคลื่อนแบบเป็นเส้นตรง ซึ่งวิธีการรับรู้คือ มันจะมีหินปูนชื่อ otoconia คอยไถลไปไถลมา ถูกับเซนเซอร์รับการทรงตัว
2️⃣ ท่อครึ่งทรงกลม Semicircular canal: รับรู้การทรงตัวตอนหัวเคลื่อนแบบหมุน เช่น ก้ม เงย จะมี “เซลล์ขน” คอยรับรู้ของเหลวที่ไหลในท่อ เวลาหัวมีความเร่ง ของเหลวก็จะถูกับขน
.
🪨 โรคนี้เกิดจากหินปูนที่ทำงานในจุดที่ 1 หลุดแล้วไปรวมตัวกันเป็นก้อนใหญ่แบบในภาพ แล้วไหลเข้าไปในท่อครึ่งวงกลมในข้อ 2
.
ผลคือก้อนหินปูนนี้จะ กลิ้ง กรุกกรั่กๆๆ ไปมาทุกครั้งตอนเราขยับหัว มีโอกาสที่ก้อนหินปูนนี้จะไปถูกับ “เซลล์ขน” ในจุดที่ 2 แบบรุนแรง จนสมองโดนหลอกว่าตอนนี้กำลังหมุนอยู่
จนเกิดความรู้สึกบ้านหมุน (Vertigo), โคลงเคลง
หลายครั้งก็คลื่นไส้ อาเจียน ทรมานสุดๆ
.
แล้วหินปูนมันหลุดได้ยังไงตั้งแต่แรกเลย?
คืออย่างที่บอกไป หินปูน otoconia นั้นปกติจะเกาะอยู่กับโครงสร้างเจลใน utricle อย่างแน่น แต่เมื่ออายุมากขึ้น หรือมีการกระแทกศีรษะ การอักเสบ หรือเสื่อมตามวัย (ซึ่งส่วนใหญ่ก็ไม่ทราบแน่ชัด)
โครงสร้างที่ยึดหินปูนจะเริ่มหลวม แตกออก ทำให้หินปูนหลุดออกมาเป็นเม็ดเล็กๆ แล้วค่อยๆ รวมตัวกันเป็นก้อนใหญ่พอจะ “ไหล” ได้ จากนั้นแรงโน้มถ่วงจะพามันไหลเข้าไปในท่อครึ่งทรงกลมในที่สุด ดังนั้นมันเป็นสิ่งที่ร่างกายเรามีและใช้งานอยู่แล้ว แต่อยู่ผิดที่
.
🔍 เออ แล้วต่างจากโรคน้ำในหูไม่เท่ากัน
(Meniere disease) ยังไง? คนชอบจำสลับกันบ่อยมาก
▪️ โรคหินปูนหลุดจะเวียนหัวเป็นช่วงสั้นๆ ไม่กี่วินาทีถึงนาที มักเป็นเวลาเปลี่ยนท่า ในขณะที่ น้ำในหูไม่เท่ากัน ตัวโรคมันเกิดจากเยื่อมันฉีกเลย แล้วน้ำในท่อมันไหลปนกัน มันเลยเวียนหัวนานเป็นชั่วโมง มักมีหูอื้อ หูดับ และเสียงวิ้ง (tinnitus) ร่วมด้วย
.
🏥 ใครที่มีอาการแบบนี้ ไปตรวจเพิ่มเติมได้ค่ะ คุณหมอจะมีการตรวจยืนยัน (เช่น Dix-Hallpike maneuver) แล้วจะมีท่ากายบริหารช่วยให้ดีขึ้น ระหว่างนั้นก็
✅ ลุก นั่ง เปลี่ยนท่า “ช้าๆ” ลดการกระตุ้นหินปูน
✅ หลีกเลี่ยงการเงยหรือก้มศีรษะเร็วๆ โดยเฉพาะช่วงมีอาการ
✅ นอนหนุนหมอนให้ศีรษะสูงเล็กน้อย
✅ ดื่มน้ำให้เพียงพอ ถ้าไม่มีข้อห้ามอะไร ก็ 1.5 ลิตร/วันขึ้นไป
อยากให้พบคุณหมอเพื่อตรวจยืนยันก่อนนะคะว่าเป็นโรคนี้หรือไม่ และเป็นท่อไหน เพราะบางครั้งไปทำกายบริหารเลย ถ้าผิดท่อ อาจจะแย่ลงได้ค่ะ
https://www.facebook.com/share/p/192QiVQPJA/
🫨👂 เวียนหัว บ้านหมุน อาจจะเป็นอาการ 'โรคหินปูนหลุด'
ล้มนอน ก็หมุนติ้วๆ แป๊บนึงให้ ส่วนใหญ่มักจะเป็นจากหินปูนหลุด
หลุดยังไง?
นี่คือภาพเศษหินปูน (Otolith) ที่ควรจะอยู่กับที่ กลับหลุดเข้าไปใน ‘ท่อรับการทรงตัวครึ่งวงกลม’ ขยับหัวที หินก็ไหลไปกระตุ้นจนบ้านหมุนที ซักพักก็หาย ล้มตัวลงนอน เอาอีกละ บ้านหมุนติ้วๆ เลย
เรียกภาวะนี้ว่า หินปูนหลุด
(Benign paroxysmal positional vertigo: BPPV)
.
🦻 ในหูชั้นในเรา จะมีอวัยวะรับการทรงสองกลุ่มค่ะ
1️⃣ Utricle กับ Saccule: รับรู้การทรงตัวตอนนิ่ง หรือตอนหัวเคลื่อนแบบเป็นเส้นตรง ซึ่งวิธีการรับรู้คือ มันจะมีหินปูนชื่อ otoconia คอยไถลไปไถลมา ถูกับเซนเซอร์รับการทรงตัว
2️⃣ ท่อครึ่งทรงกลม Semicircular canal: รับรู้การทรงตัวตอนหัวเคลื่อนแบบหมุน เช่น ก้ม เงย จะมี “เซลล์ขน” คอยรับรู้ของเหลวที่ไหลในท่อ เวลาหัวมีความเร่ง ของเหลวก็จะถูกับขน
.
🪨 โรคนี้เกิดจากหินปูนที่ทำงานในจุดที่ 1 หลุดแล้วไปรวมตัวกันเป็นก้อนใหญ่แบบในภาพ แล้วไหลเข้าไปในท่อครึ่งวงกลมในข้อ 2
.
ผลคือก้อนหินปูนนี้จะ กลิ้ง กรุกกรั่กๆๆ ไปมาทุกครั้งตอนเราขยับหัว มีโอกาสที่ก้อนหินปูนนี้จะไปถูกับ “เซลล์ขน” ในจุดที่ 2 แบบรุนแรง จนสมองโดนหลอกว่าตอนนี้กำลังหมุนอยู่
จนเกิดความรู้สึกบ้านหมุน (Vertigo), โคลงเคลง
หลายครั้งก็คลื่นไส้ อาเจียน ทรมานสุดๆ
.
แล้วหินปูนมันหลุดได้ยังไงตั้งแต่แรกเลย?
คืออย่างที่บอกไป หินปูน otoconia นั้นปกติจะเกาะอยู่กับโครงสร้างเจลใน utricle อย่างแน่น แต่เมื่ออายุมากขึ้น หรือมีการกระแทกศีรษะ การอักเสบ หรือเสื่อมตามวัย (ซึ่งส่วนใหญ่ก็ไม่ทราบแน่ชัด)
โครงสร้างที่ยึดหินปูนจะเริ่มหลวม แตกออก ทำให้หินปูนหลุดออกมาเป็นเม็ดเล็กๆ แล้วค่อยๆ รวมตัวกันเป็นก้อนใหญ่พอจะ “ไหล” ได้ จากนั้นแรงโน้มถ่วงจะพามันไหลเข้าไปในท่อครึ่งทรงกลมในที่สุด ดังนั้นมันเป็นสิ่งที่ร่างกายเรามีและใช้งานอยู่แล้ว แต่อยู่ผิดที่
.
🔍 เออ แล้วต่างจากโรคน้ำในหูไม่เท่ากัน
(Meniere disease) ยังไง? คนชอบจำสลับกันบ่อยมาก
▪️ โรคหินปูนหลุดจะเวียนหัวเป็นช่วงสั้นๆ ไม่กี่วินาทีถึงนาที มักเป็นเวลาเปลี่ยนท่า ในขณะที่ น้ำในหูไม่เท่ากัน ตัวโรคมันเกิดจากเยื่อมันฉีกเลย แล้วน้ำในท่อมันไหลปนกัน มันเลยเวียนหัวนานเป็นชั่วโมง มักมีหูอื้อ หูดับ และเสียงวิ้ง (tinnitus) ร่วมด้วย
.
🏥 ใครที่มีอาการแบบนี้ ไปตรวจเพิ่มเติมได้ค่ะ คุณหมอจะมีการตรวจยืนยัน (เช่น Dix-Hallpike maneuver) แล้วจะมีท่ากายบริหารช่วยให้ดีขึ้น ระหว่างนั้นก็
✅ ลุก นั่ง เปลี่ยนท่า “ช้าๆ” ลดการกระตุ้นหินปูน
✅ หลีกเลี่ยงการเงยหรือก้มศีรษะเร็วๆ โดยเฉพาะช่วงมีอาการ
✅ นอนหนุนหมอนให้ศีรษะสูงเล็กน้อย
✅ ดื่มน้ำให้เพียงพอ ถ้าไม่มีข้อห้ามอะไร ก็ 1.5 ลิตร/วันขึ้นไป
อยากให้พบคุณหมอเพื่อตรวจยืนยันก่อนนะคะว่าเป็นโรคนี้หรือไม่ และเป็นท่อไหน เพราะบางครั้งไปทำกายบริหารเลย ถ้าผิดท่อ อาจจะแย่ลงได้ค่ะ
https://www.facebook.com/share/p/192QiVQPJA/