อจ ครับ ผมกลัว ว่า เข้านอนแล้ว จะไม่ได้ตื่น เพราะจะเป็น stroke หลอดเลือดแตกตายไปเลย
อจ บอกว่า stroke เป็นตอนหลับก็มี แต่ พบตอนกำลังตื่นเช้า มากกว่า
พอเราดูคนไข้ stroke มาหลายพันคน เราก็จะพบว่า ราว ๆ 20-25% จะเป็นตอน ตื่นเช้า ๆ นี่แหละ ครับ ยังจำได้ ตอนยังละอ่อน เป็นหมอ น้อยอยู่เวร หนะ ตอนต่อเวร เช้า ๆ ต้องวิ่งกลับมาดูคนไข้ เป็นประจำ หมอ ๆ stroke มาแล้วหมอ อย่าเพิ่งลงเวร
กรรมเวร เวรยุ่งจริงๆ หัวฟูไปดูคนไข้ เพื่อช่วยเหลือให้ทัน แบบฟันไม่ได้แปรง
⁉️ทำไม stroke เป็น เช้า คือ มันควรจะสดใสไม่ใช่เหรอ นอนมาทั้งคืน
คือ มันก็พอมีเหตุผลที่อธิบายได้นะ ไม่ใช่ เช้า นี่สดใสจัง เหมือนดังคิด
🖊️นี่เลย ครับ เหตุผล ที่เจอบ่อยสุดคือ
"Morning blood pressure surge" ความดันพุ่งเช้า
🖊️ตอนใกล้ตื่นและหลังตื่น ความดันมักพุ่งขึ้นตามธรรมชาติ เพราะร่างกายเปิดระบบตื่นตัว เตรียมลุก เดิน คิด ทำงาน ถ้าคนมีความดันสูงอยู่แล้ว หรือความดันกลางคืนไม่ลง ความดันเช้าที่พุ่งจะยิ่งแรงขึ้น เส้นเลือดสมองจึงรับแรงดันมากขึ้น เรียกว่า เขื่อนทะลัก
🖊️และช่วงนี้ มี Sympathetic surge ระบบประสาท ต่อสู้ทำงาน หัวใจบีบตัว ทำงาน หลอดเลือดหด แล้วมันก็ตีบง่าย ในคนที่มีแนวโน้มอยู่แล้ว
🖊️นอกจากนี้ ตอนเช้า เลือดมีแนวโน้ม “ข้น/แข็งตัวง่ายขึ้น” ทำให้บางคนเกิดลิ่มเลือดได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะคนที่มีหลอดเลือดตีบ ไขมันสูง เบาหวาน สูบบุหรี่ หรือหัวใจเต้นผิดจังหวะ ยิ่งไปกันใหญ่
🖊️และตอนเช้า ๆ มันก็ขาดน้ำมาทั้งคืน บางคน ดื่มสุรา กินยาขับปัสสาวะ น้ำยิ่งน้อย เลือดยิ่งหนืด ไปกันใหญ่ อีก แล้ว
🖋️นอกจากนี้ บางคน ที่มีนอนกรน นี่ตัวดีเลย Sleep apnea หยุดหายใจขณะหลับ ทำให้ความดันพุ่งครับ สมองขาด oxygen จากการหายใจไม่ดี
❗️แก้ได้ไหมหมอ
มันก็ต้องมีบรรเทาได้สิน่า แม้ไม่ทั้งหมด แต่ก็พอแก้ไข ถูไถ ไม่เสี่ยงมาก
📌อย่างแรก
1️⃣อย่าลุก พรวดพราด เพราะร่างกาย มันตกใจ ค่อย ๆ ตื่น ค่อย ๆ กระตุ้น ไอ้ แบบ กดนาฬืกาปลุก กริ๊งงงง รีบ ล้างหน้าแปรงฟัน นี่ไม่ไหม อย่ารีบมากเดี๋ยวติดเตียง
2️⃣เช้า ๆ ลองวัดความดันหน่อย สัก 30 นาทีหลังตื่น แต่ต้องไม่ต้อง รีบ หรือตื่นเต้นนะ จะได้ค่าแท้จริง
3️⃣แล้ว ใครเป็นโรคความดันโลหิตสูง
อย่าปล่อยให้ยาความดัน “หมดฤทธิ์ตอนเช้ามืด”
บางคนกินยาความดันตอนเช้าอย่างเดียว พอถึงตี 4–6 โมงเช้า ฤทธิ์ยาอาจอ่อนลง ทำให้ความดันพุ่งตอนตื่น เรื่องนี้ไม่ควรปรับเอง แต่ควรคุยกับแพทย์ว่า
“ความดันตอนเช้าผม/แม่/พ่อสูงไหม ควรใช้ยาที่ออกฤทธิ์ยาวขึ้น หรือปรับ timing ไหม?”
แต่ ไม่ใช่ว่า ก็กินยาก่อนนอน ซะเลย จะได้คุมเข้าได้
ต้องระวัง เพราะ บางคนกินกลางคืนแล้วความดันตก เวียนหัว ล้มได้ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ
4️⃣เช็ก atrial fibrillation โดยเฉพาะคนสูงอายุ
หัวใจเต้นผิดจังหวะชนิด AF เป็นสาเหตุสำคัญของ stroke แบบลิ่มเลือดหลุดจากหัวใจไปสมอง และอาจเกิดตอนนอนก็ได้
5️⃣ใจสั่น เหนื่อยง่าย หน้ามืด ชีพจรไม่สม่ำเสมอ อันนี้ บางคนเป็นหัวใจเต้นผิดจังหวะ แบบหลบซ่อน กลางวันไม่เจอ ดันมา เต้นผิดจังหวะ กลางคืนถึงเช้าก็มี ตื่นมาเร็ว หัวใจ ตกใจ เต้นพริ่ว ลิ้มเลือดโผล่ อุดสมองได้เลย
6️⃣เรื่องนี้สำคัญ อย่าขาดน้ำ
กลางวันก็ไม่กินน้ำ กลางคืน ก็ไม่กิน ตื่นมา ซัดกาแฟ กินอาหาร แต่น้ำกินน้อย เลือดข้นนะเออ
ดังนั้น
ดื่มน้ำพอเหมาะช่วงเย็น
เลี่ยงแอลกอฮอล์ก่อนนอน
ระวังยาขับปัสสาวะกินผิดเวลา
ถ้ามีท้องเสีย ไข้ อาเจียน ต้องระวังขาดน้ำมากเป็นพิเศษ
🔑นี่แหละครับ ดูแลตัวเอง ไม่เดือนร้อนญาติ ไม่เดือดร้อน หมอ ช่วย ๆ กัน ตัวเอง ปลอดภัยด้วยครับ
CR ผศ นพ สุรัตน์ ตันประเวช
🔗⬇️
[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้ https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1601859965281096&id=100063713224897&http_ref=eyJ0cyI6MTc4MTM2MDcwODAwMCwiciI6IiJ9
ทำไม Stroke จึงมักเกิดขึ้นตอนเช้า หลังตื่นนอน?
อจ บอกว่า stroke เป็นตอนหลับก็มี แต่ พบตอนกำลังตื่นเช้า มากกว่า
พอเราดูคนไข้ stroke มาหลายพันคน เราก็จะพบว่า ราว ๆ 20-25% จะเป็นตอน ตื่นเช้า ๆ นี่แหละ ครับ ยังจำได้ ตอนยังละอ่อน เป็นหมอ น้อยอยู่เวร หนะ ตอนต่อเวร เช้า ๆ ต้องวิ่งกลับมาดูคนไข้ เป็นประจำ หมอ ๆ stroke มาแล้วหมอ อย่าเพิ่งลงเวร
กรรมเวร เวรยุ่งจริงๆ หัวฟูไปดูคนไข้ เพื่อช่วยเหลือให้ทัน แบบฟันไม่ได้แปรง
⁉️ทำไม stroke เป็น เช้า คือ มันควรจะสดใสไม่ใช่เหรอ นอนมาทั้งคืน
คือ มันก็พอมีเหตุผลที่อธิบายได้นะ ไม่ใช่ เช้า นี่สดใสจัง เหมือนดังคิด
🖊️นี่เลย ครับ เหตุผล ที่เจอบ่อยสุดคือ
"Morning blood pressure surge" ความดันพุ่งเช้า
🖊️ตอนใกล้ตื่นและหลังตื่น ความดันมักพุ่งขึ้นตามธรรมชาติ เพราะร่างกายเปิดระบบตื่นตัว เตรียมลุก เดิน คิด ทำงาน ถ้าคนมีความดันสูงอยู่แล้ว หรือความดันกลางคืนไม่ลง ความดันเช้าที่พุ่งจะยิ่งแรงขึ้น เส้นเลือดสมองจึงรับแรงดันมากขึ้น เรียกว่า เขื่อนทะลัก
🖊️และช่วงนี้ มี Sympathetic surge ระบบประสาท ต่อสู้ทำงาน หัวใจบีบตัว ทำงาน หลอดเลือดหด แล้วมันก็ตีบง่าย ในคนที่มีแนวโน้มอยู่แล้ว
🖊️นอกจากนี้ ตอนเช้า เลือดมีแนวโน้ม “ข้น/แข็งตัวง่ายขึ้น” ทำให้บางคนเกิดลิ่มเลือดได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะคนที่มีหลอดเลือดตีบ ไขมันสูง เบาหวาน สูบบุหรี่ หรือหัวใจเต้นผิดจังหวะ ยิ่งไปกันใหญ่
🖊️และตอนเช้า ๆ มันก็ขาดน้ำมาทั้งคืน บางคน ดื่มสุรา กินยาขับปัสสาวะ น้ำยิ่งน้อย เลือดยิ่งหนืด ไปกันใหญ่ อีก แล้ว
🖋️นอกจากนี้ บางคน ที่มีนอนกรน นี่ตัวดีเลย Sleep apnea หยุดหายใจขณะหลับ ทำให้ความดันพุ่งครับ สมองขาด oxygen จากการหายใจไม่ดี
❗️แก้ได้ไหมหมอ
มันก็ต้องมีบรรเทาได้สิน่า แม้ไม่ทั้งหมด แต่ก็พอแก้ไข ถูไถ ไม่เสี่ยงมาก
📌อย่างแรก
1️⃣อย่าลุก พรวดพราด เพราะร่างกาย มันตกใจ ค่อย ๆ ตื่น ค่อย ๆ กระตุ้น ไอ้ แบบ กดนาฬืกาปลุก กริ๊งงงง รีบ ล้างหน้าแปรงฟัน นี่ไม่ไหม อย่ารีบมากเดี๋ยวติดเตียง
2️⃣เช้า ๆ ลองวัดความดันหน่อย สัก 30 นาทีหลังตื่น แต่ต้องไม่ต้อง รีบ หรือตื่นเต้นนะ จะได้ค่าแท้จริง
3️⃣แล้ว ใครเป็นโรคความดันโลหิตสูง
อย่าปล่อยให้ยาความดัน “หมดฤทธิ์ตอนเช้ามืด”
บางคนกินยาความดันตอนเช้าอย่างเดียว พอถึงตี 4–6 โมงเช้า ฤทธิ์ยาอาจอ่อนลง ทำให้ความดันพุ่งตอนตื่น เรื่องนี้ไม่ควรปรับเอง แต่ควรคุยกับแพทย์ว่า
“ความดันตอนเช้าผม/แม่/พ่อสูงไหม ควรใช้ยาที่ออกฤทธิ์ยาวขึ้น หรือปรับ timing ไหม?”
แต่ ไม่ใช่ว่า ก็กินยาก่อนนอน ซะเลย จะได้คุมเข้าได้
ต้องระวัง เพราะ บางคนกินกลางคืนแล้วความดันตก เวียนหัว ล้มได้ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ
4️⃣เช็ก atrial fibrillation โดยเฉพาะคนสูงอายุ
หัวใจเต้นผิดจังหวะชนิด AF เป็นสาเหตุสำคัญของ stroke แบบลิ่มเลือดหลุดจากหัวใจไปสมอง และอาจเกิดตอนนอนก็ได้
5️⃣ใจสั่น เหนื่อยง่าย หน้ามืด ชีพจรไม่สม่ำเสมอ อันนี้ บางคนเป็นหัวใจเต้นผิดจังหวะ แบบหลบซ่อน กลางวันไม่เจอ ดันมา เต้นผิดจังหวะ กลางคืนถึงเช้าก็มี ตื่นมาเร็ว หัวใจ ตกใจ เต้นพริ่ว ลิ้มเลือดโผล่ อุดสมองได้เลย
6️⃣เรื่องนี้สำคัญ อย่าขาดน้ำ
กลางวันก็ไม่กินน้ำ กลางคืน ก็ไม่กิน ตื่นมา ซัดกาแฟ กินอาหาร แต่น้ำกินน้อย เลือดข้นนะเออ
ดังนั้น
ดื่มน้ำพอเหมาะช่วงเย็น
เลี่ยงแอลกอฮอล์ก่อนนอน
ระวังยาขับปัสสาวะกินผิดเวลา
ถ้ามีท้องเสีย ไข้ อาเจียน ต้องระวังขาดน้ำมากเป็นพิเศษ
🔑นี่แหละครับ ดูแลตัวเอง ไม่เดือนร้อนญาติ ไม่เดือดร้อน หมอ ช่วย ๆ กัน ตัวเอง ปลอดภัยด้วยครับ
CR ผศ นพ สุรัตน์ ตันประเวช
🔗⬇️
[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้