จิตที่มีกำลังเป็นตัวเห็น ตัวภาวนา

จิตที่มีกำลัง เรียกรูปาวจรกุศลจิตและอรูปาวจรกุศลจิต

จิตประเภทนี้จะเป็นตัวรู้อารมณ์ เข้าไปในอารมณ์ เช่นเมื่อรู้ว่าหายใจ จิตประเภทนี้จะเข้าไปที่รูปหายใจ จิตจะเป็นผู้เห็นว่า หายใจในลักษณะอย่างไร หายใจ

ยาว หายใจสั้น หายใจลึกถึงท้อง ถึงลินปี่หรือไม่  หายใจด้วยความรู้สึกทั้งตัวหรือไม่  การเห็นความต่างของการหายใจด้วยจิตนี้ เพราะเป็นจิตที่มีกำลังฌาน

หรือสมาธิประกอบในจิต รวมทั้งเห็นการเกิดดับของลมหายใจว่าเกิดดับในบักษณะอย่างไร (ปัญญา) ดังนั้นสติ สมาธิ ปัญญาจึงไปด้วยกัน   “มรรคสมังคี ”