จิตที่มีกำลัง เรียกรูปาวจรกุศลจิตและอรูปาวจรกุศลจิต
จิตประเภทนี้จะเป็นตัวรู้อารมณ์ เข้าไปในอารมณ์ เช่นเมื่อรู้ว่าหายใจ จิตประเภทนี้จะเข้าไปที่รูปหายใจ จิตจะเป็นผู้เห็นว่า หายใจในลักษณะอย่างไร หายใจ
ยาว หายใจสั้น หายใจลึกถึงท้อง ถึงลินปี่หรือไม่ หายใจด้วยความรู้สึกทั้งตัวหรือไม่ การเห็นความต่างของการหายใจด้วยจิตนี้ เพราะเป็นจิตที่มีกำลังฌาน
หรือสมาธิประกอบในจิต รวมทั้งเห็นการเกิดดับของลมหายใจว่าเกิดดับในบักษณะอย่างไร (ปัญญา) ดังนั้นสติ สมาธิ ปัญญาจึงไปด้วยกัน “มรรคสมังคี ”
จิตที่มีกำลังเป็นตัวเห็น ตัวภาวนา
จิตประเภทนี้จะเป็นตัวรู้อารมณ์ เข้าไปในอารมณ์ เช่นเมื่อรู้ว่าหายใจ จิตประเภทนี้จะเข้าไปที่รูปหายใจ จิตจะเป็นผู้เห็นว่า หายใจในลักษณะอย่างไร หายใจ
ยาว หายใจสั้น หายใจลึกถึงท้อง ถึงลินปี่หรือไม่ หายใจด้วยความรู้สึกทั้งตัวหรือไม่ การเห็นความต่างของการหายใจด้วยจิตนี้ เพราะเป็นจิตที่มีกำลังฌาน
หรือสมาธิประกอบในจิต รวมทั้งเห็นการเกิดดับของลมหายใจว่าเกิดดับในบักษณะอย่างไร (ปัญญา) ดังนั้นสติ สมาธิ ปัญญาจึงไปด้วยกัน “มรรคสมังคี ”