เรื่องนี้อยากให้คนไทยในอเมริกาอ่านให้จบ…เพราะมันเริ่มจากคำว่า “ไม่เป็นไรหรอก”
เคยเห็นคนไทยพังในอเมริกาหลายแบบ
แต่แบบที่ “น่าเสียดายที่สุด” คือ…
พังเพราะเรื่องเล็ก ที่เจ้าตัวพูดว่า
“ไม่เป็นไรหรอก แค่นี้เอง”
มันไม่ใช่คดีใหญ่ ไม่ใช่เรื่องอาชญากรรม
ไม่ใช่เรื่องที่ใครคิดว่าจะถึงขั้น “ชีวิตพลิก”
แต่มันค่อยๆ พัง…แบบเงียบๆ
จนวันหนึ่ง “จดหมาย” มาถึงบ้าน
แล้วทุกคนก็เริ่มพูดคำเดิม…
“ทำไมเรื่องแค่นี้มันใหญ่ได้ขนาดนี้?”
พี่ขอเล่าเป็นเรื่องที่เจอบ่อย (และมันเกิดจริงกับคนไทยเยอะมาก)
เริ่มจากคนไทยคนนึง…ขอเรียกชื่อว่า “คุณ A”
คุณ A เป็นคนขยัน ทำงานหนัก รักครอบครัว
สไตล์คนไทยเลย— ช่วยคนเก่ง ใจดีเกินเหตุ
วันนึงมีคนรู้จักมาขอความช่วยเหลือ
คำพูดสั้นๆ แต่ฟังแล้วเหมือนเรื่องเล็กมาก:
“ขอใช้ที่อยู่หน่อย”
“ขอให้รับจดหมายให้หน่อย”
“ขอใช้ชื่อ/บัญชีแป๊บเดียว”
“ขอให้เซ็นให้หน่อย เดี๋ยวจัดการเอง”
“ไม่เป็นไรหรอก แค่นี้เอง”
คุณ A ก็คิดแบบคนไทย…
“ก็ช่วยๆ กันไป ไม่เห็นจะเสียอะไร”
ใช่…ตอนนั้น “ไม่เห็น” จริงๆ
เพราะปัญหาในอเมริกาไม่ได้มาแบบเสียงดัง
มันมาแบบ ระบบค่อยๆ เก็บหลักฐาน
แล้ววันนึง…มันก็มา
ไม่ใช่มาแบบคนเดินมาด่า
ไม่ใช่มาแบบตำรวจบุกบ้าน
มันมาแบบเรียบๆ เย็นๆ
ด้วย “จดหมาย” ที่คนอ่านแล้วมือเย็นทั้งตัว
บางคนเป็นจดหมายจาก IRS(จขกท. สรรพากร)
บางคนเป็นเรื่องประกัน
บางคนเป็นเรื่องเครดิต
บางคนเป็นเรื่องเอกสารที่ต่อไม่ผ่าน
บางคนหนักกว่านั้น…กลายเป็นเรื่องที่ต้อง
“อธิบายกับเจ้าหน้าที่”
และตอนนั้นแหละ คุณ A เริ่มพูด:
“แต่เราไม่ได้ทำเองนะ”
“เราแค่ช่วย”
“เราไม่รู้จริงๆ”
“มันแค่ครั้งเดียว”
ขอโทษนะ…ระบบที่นี่ไม่ฟังคำว่า “แค่”
มันฟังแค่คำว่า “อยู่ในระบบแล้ว”
อเมริกามีกติกาโหดอยู่ข้อเดียว
“ชื่อใคร = คนนั้นรับผิด”
ระบบไม่สนว่าใครทำจริง
ไม่สนว่าใครเป็นต้นเรื่อง
ไม่สนว่าใครชักชวน
สนแค่ว่า…
เอกสาร/บัญชี/ชื่อ/ลายเซ็น เป็นของใคร
ร่องรอยในระบบ ไปอยู่ที่ใคร
แล้วเวลาถูกถาม… ใครต้องตอบ
คนไทยหลายคนพลาดตรงนี้ เพราะเราคิดว่า
“ช่วยคน = ได้บุญ”
แต่ในอเมริกาบางสถานการณ์
ช่วยคน = ช่วยให้ปัญหาย้ายมาอยู่กับเรา
ตอนพัง…มันไม่พังแค่เรื่องเดียว
มันลากทั้งชีวิต
เงินหาย (ค่าปรับ/ค่าทนาย/ค่าตามแก้)
เวลาเสีย (แก้เอกสารเป็นปีๆ)
ความเครียดเข้า (นอนไม่หลับ กลัวจดหมาย กลัวเบอร์แปลกโทรมา)
ความสัมพันธ์พัง (เพราะคนที่มาขอความช่วยเหลือ…มักหายเงียบ)
และสิ่งที่โหดที่สุดคือ…
คนไทยมักพังเงียบ
เพราะ “อาย” และ “กลัวคนอื่นรู้”
ถ้าคุณอ่านถึงตรงนี้ ขอให้จำประโยคเดียว
เวลาจะพูดว่า “ไม่เป็นไรหรอก แค่นี้เอง”
ให้เปลี่ยนเป็น…
“ขอดูก่อนว่า ‘มันอยู่ในระบบไหม’”
ก่อนช่วยใคร ให้ถามตัวเอง 3 ข้อ:
1. ถ้าวันนึงต้องอธิบายกับเจ้าหน้าที่…เราจะพูดว่าอะไร?
2. เรามีหลักฐานป้องกันตัวไหม?
3. ถ้าพัง…พังระดับไหน? คุ้มไหม?
เพราะในอเมริกา
เรื่องที่พังหนักที่สุด ไม่ใช่เรื่องที่ “คุณตั้งใจทำผิด”
แต่คือเรื่องที่คุณ คิดว่าไม่เป็นไร
ใครเคยเจอเคสแนว “ช่วยนิดเดียว” แล้วกลายเป็นเรื่องใหญ่ comment เล่ามาได้เลย จะได้เตือนคนไทยคนอื่น…ก่อนคำว่า “ไม่เป็นหรอก” จะพาเขาพังเหมือนกัน
ที่มา
ต้นทางเตือนคนไทยในอเมริกา แต่ที่เมืองไทยก็เจอได้ เพราะคนไทยใจบุญ-ช่วยเหลือผู้อื่น จากคำว่า "ไม่เป็นไรหรอก แค่นี้เอง"
ที่มา