KEY POINTS
* การออกกำลังกายเพื่อเสริมสมรรถภาพทางกายเป็นพื้นฐานสำคัญที่ช่วยให้เล่นกีฬาได้อย่างมีประสิทธิภาพและลดความเสี่ยงบาดเจ็บ
* สาเหตุหลักของการบาดเจ็บมาจากการใช้งานร่างกายหนักเกินไปโดยไม่ได้พัก การเคลื่อนไหวผิดจังหวะ หรือการปะทะกันระหว่างเล่น
* เมื่อบาดเจ็บควรหยุดพักและปฐมพยาบาลด้วยหลัก RICE (พัก, ประคบเย็น, พันผ้า, ยกสูง) และรีบพบแพทย์หากมีอาการรุนแรง เช่น ปวด บวม แดง หรือ
เคลื่อนไหวลำบาก
การปลดปล่อยพลังด้วยการเล่นกีฬา ทำให้ร่างกายถูกใช้งานหนักกว่าปกติ ความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บมีโอกาสจะเพิ่มขึ้นตาม หากไม่เตรียมร่างกายให้พร้อม และรู้เท่าทันอาการบาดเจ็บ เพื่อให้การเล่นกีฬาเป็นเรื่องสนุกและปลอดภัย
การเสริมสมรรถภาพทางกาย (Physical Fitness) ไม่ได้หมายถึงการฝึกหนักแบบนักกีฬาอาชีพ แต่เป็นการพัฒนาความพร้อมของร่างกายในด้านต่าง ๆ เช่น ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ ความทนทานของระบบหัวใจและหลอดเลือด ความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อและข้อต่อ การทรงตัว รวมถึงความคล่องแคล่วในการเคลื่อนไหว
การออกกำลังกาย-การเล่นกีฬา ต่างกันอย่างไร
การเล่นกีฬาเป็นวิธีสร้างความแข็งแรงให้ร่างกาย แต่ความจริงแล้ว "ร่างกายที่แข็งแรง" เป็นพื้นฐานสำคัญที่ช่วยให้เล่นกีฬาได้อย่างมีประสิทธิภาพเช่นกัน ซึ่งการออกกำลังกายและเล่นกีฬาต่างกันดังนี้
การออกกำลังกาย (Exercise): คือการขยับร่างกายแบบมีเป้าหมายเฉพาะเจาะจง เพื่อพัฒนาด้านใดด้านหนึ่ง เช่น ความแข็งแรง ความยืดหยุ่น หรือความอึด
กีฬา (Sports): คือกิจกรรมที่ต้องใช้ทั้ง "สมรรถภาพทางกาย" และ "ทักษะเฉพาะตัว"
ถ้าอยากเล่นกีฬาให้สนุกและดึงศักยภาพออกมาได้สูงสุด เราจำเป็นต้อง "ออกกำลังกาย" เพื่อเตรียมร่างกายให้พร้อมสำหรับ "กีฬา" ชนิดนั้น ๆ
ขับรถต้องเช็กสภาพเครื่องยนต์ เล่นกีฬาก็ต้องเตรียมร่างกาย
1. ลดโอกาสบาดเจ็บ: ร่างกายที่แข็งแรงจะเป็นเกราะป้องกันตัวเองที่ดีที่สุด
2. เล่นได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น: ขยับตัวได้ดีขึ้น เหนื่อยยากขึ้น เล่นสนุกขึ้น
3. เพิ่มโอกาสชนะในการแข่งขัน: รีดศักยภาพออกมาได้เต็มร้อยเมื่อถึงเวลาสำคัญ
สาเหตุของการบาดเจ็บจากการเล่นกีฬา
แม้การเล่นกีฬาจะมีประโยชน์ต่อสุขภาพ แต่การบาดเจ็บสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน โดยมีตั้งแต่ระดับเล็กน้อย (ฟกช้ำ บวมแดง หายเองได้) ไปจนถึงระดับรุนแรง (กระดูกหัก) ซึ่งสาเหตุหลักที่พบบ่อย ได้แก่
อุบัติเหตุระหว่างการเล่น: เกิดจากการเคลื่อนไหวผิดจังหวะ เช่น การเอี้ยวตัว บิดตัวหลบ หรือการปะทะกัน ส่งผลให้ข้อต่อบิดหมุนผิดปกติ หรือกล้ามเนื้อและเอ็นเกิดการฉีกขาด
การใช้งานส่วนเดิมซ้ำๆ โดยไม่ได้พัก: การหักโหมใช้งานกล้ามเนื้อ เอ็น หรือกระดูกส่วนเดิมซ้ำ ๆ ร่วมกับการเกิดบาดเจ็บเล็กน้อยสะสม ทำให้เกิดการอักเสบและฉีกขาดได้ เช่น กระดูกหัก
สายฟิต ตัวท็อป “ออกกำลังกาย-เล่นกีฬา” อย่างไรให้ปัง