หลายคนคิดว่าโรคหัวใจหรือหลอดเลือดต้องรอให้เจ็บหน้าอกก่อนถึงจะรู้ตัว แต่ความจริง “หลอดเลือดอักเสบ” มักเริ่มแบบเงียบ ๆ ไม่มีอาการชัดในช่วงแรกครับ มันคือภาวะที่ผนังหลอดเลือดระคายเคืองจากน้ำตาลสูง ไขมันเลว ความดัน การสูบบุหรี่ หรือความเครียดเรื้อรัง พออักเสบนานเข้า คราบไขมันจะเกาะง่ายขึ้น เลือดไหลเวียนแย่ลง และเสี่ยงโรคหัวใจหรือหลอดเลือดสมองในอนาคต
สัญญาณเตือนระยะแรกมีอะไรบ้าง ?
1. ความดันเริ่มสูงขึ้นทั้งที่เมื่อก่อนปกติ
ถ้าวัดแล้วตัวบนเกิน130บ่อย ๆ หรือขึ้น ๆ ลง ๆ ง่าย นี่อาจสะท้อนว่าผนังหลอดเลือดเริ่มแข็งและยืดหยุ่นลดลงจากการอักเสบ ระยะนี้อาจยังไม่ปวดหัวหรือไม่มีอาการอะไรเลย แต่การที่ความดันขยับขึ้นทีละนิดคือสัญญาณว่าหลอดเลือดกำลังรับภาระมากกว่าปกติ
.
2. ค่าไขมันเลว LDL สูง ไขมันดี HDL ต่ำ
แม้ยังไม่เจ็บหน้าอก แต่ถ้าตรวจเลือดแล้วพบว่าLDLสูงหรือไตรกลีเซอไรด์เกินเกณฑ์ นี่คือสภาพแวดล้อมที่ทำให้ผนังหลอดเลือดอักเสบง่าย ไขมันจะซึมเข้าไปสะสมในชั้นผนังหลอดเลือด กลายเป็นคราบพลัคในอนาคต ยิ่งปล่อยไว้นาน ความเสี่ยงยิ่งเพิ่ม
.
3. น้ำตาลสะสมหรือรอบเอวเริ่มเกิน
ภาวะดื้ออินซูลินและไขมันช่องท้องคือแหล่งกระตุ้นการอักเสบทั้งร่างกาย น้ำตาลที่แกว่งบ่อยทำให้ผนังหลอดเลือดถูกทำร้ายซ้ำ ๆ แม้ยังไม่เป็นเบาหวานเต็มตัว แต่ค่าHbA1cที่เริ่มสูงหรือรอบเอวที่เพิ่มขึ้นคือสัญญาณเงียบที่ไม่ควรมองข้าม
.
4. เหนื่อยง่ายกว่าปกติ หรือออกกำลังแล้วฟื้นช้า
ถ้ารู้สึกว่าเดินขึ้นบันไดนิดเดียวก็เหนื่อย หรือหัวใจเต้นแรงผิดปกติทั้งที่กิจกรรมเท่าเดิม อาจสะท้อนว่าการไหลเวียนเลือดเริ่มไม่มีประสิทธิภาพเต็มที่ แม้ยังไม่ถึงขั้นตีบชัดเจน แต่การอักเสบเรื้อรังทำให้หลอดเลือดตอบสนองได้ไม่ดีเหมือนเดิม
.
ดูแลหลอดเลือดไม่ให้อักเสบตั้งแต่ระยะแรก แค่ทำตามนี้!
• ลดน้ำตาลและแป้งขัดสี
เพราะน้ำตาลที่แกว่งทำร้ายผนังหลอดเลือดโดยตรง ทำให้เกิดการอักเสบสะสมแบบเงียบ ๆ
• ลดของทอดของมันและไขมันทรานส์
เพราะยิ่งกินบ่อยยิ่งกระตุ้นการอักเสบ และเร่งให้คราบไขมันเกาะผนังหลอดเลือดเร็วขึ้น
• เพิ่มผักหลากสีทุกวัน
ช่วยลดการอักเสบและปกป้องผนังหลอดเลือดจากความเสียหาย
• เลือกไขมันดีแทนไขมันอิ่มตัว
โดยเฉพาะแหล่งโอเมก้า-3 จากปลาทะเลน้ำลึก เช่น แซลมอน ซาร์ดีน รวมถึงถั่วและเมล็ดพืช เพราะโอเมก้า-3 ช่วยลดการอักเสบ ลดไตรกลีเซอไรด์ และทำให้หลอดเลือดยืดหยุ่นดีขึ้น
• เพิ่มอาหารต้านอักเสบ ต้านอนุมูลอิสระสูง
อย่างแอสตาแซนธินจากสาหร่ายสีแดงหรืออาหารทะเลบางชนิด ช่วยปกป้องผนังหลอดเลือดจากความเครียดออกซิเดชัน แต่ถ้าจะกินในรูปแบบอาหารเสริมควรปรึกษาแพทย์ก่อนนะครับ
• ออกกำลังกายสม่ำเสมออย่างน้อยสัปดาห์ละ 150 นาที
เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นของหลอดเลือดและกระตุ้นการไหลเวียนเลือดให้ดีขึ้น
• นอนให้พอและจัดการความเครียด
เพราะฮอร์โมนความเครียดกระตุ้นการอักเสบโดยตรง ถ้าเครียดเรื้อรัง หลอดเลือดก็อักเสบเรื้อรังตามไปด้วย
• คุมรอบเอวให้อยู่ในเกณฑ์
เพราะไขมันช่องท้องคือแหล่งอักเสบสำคัญของร่างกาย ยิ่งรอบเอวลด ความเสี่ยงหลอดเลือดอักเสบก็ยิ่งลดตามครับ
หลอดเลือดอักเสบระยะแรกมักไม่มีอาการแรงให้ตกใจ แต่ดูได้จาก “ตัวเลข” และความเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ ของร่างกาย ถ้าเริ่มดูแลตัวเองตั้งแต่ระยะแรก ผนังหลอดเลือดยังฟื้นตัวได้ อย่ารอให้ตัวเลขพังหรือเกิดเหตุฉุกเฉินก่อนแล้วค่อยดูแลครับ
Cr. FB หมอเจด
หลอดเลือดอับเสบ ครั้งแรกดูอย่างไร เช็คได้ที่นี่