ลูกสำรองมีหลายชื่อด้วยกัน จันทบุรีเรียกลูกสำรอง กรุงเทพฯ และภาคกลางเรียกว่าพุงทะลาย อุบลราชธานีเรียกว่าลูกจอง
บางแห่งเรียกว่าท้ายสำเภา คนจีนเรียกว่า ฮวงไต้ไฮ้ หรือผ่วงไต้ไห้ ชื่อภาษาอังกฤษว่า scaphium macropodum ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Sterculia lychnophora, hance เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ สูงถึง 45 เมตร อยู่ตามป่าเขาเบญจพรรณ ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับ กว้าง 10-12 เซนติเมตร
ยาว 15-25 เซนติเมตร ดอกสีเขียวอ่อน มีขนสีแดง แยกเพศผู้เพศเมีย ลักษณะเป็นช่อดอกติดอยู่ที่ปลายกิ่ง ผลแห้งมีปีกแผ่นขนาดใหญ่รองรับ
ในเมืองไทยมีแหล่งใหญ่ของต้นสำรองที่เชิงเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี กับอุทยานแห่งชาติภูจองนายอย ที่อุบลราชธานี
มีลักษณะเป็นป่าจอง และเป็นที่มาของชื่ออุทยานด้วย
สรรพคุณยาไทยนั้น หมอไทยแต่โบราณนำทุกส่วนของต้นสำรองมาทำเป็นยา คือ
ราก รสเฝื่อน เปรี้ยวเล็กน้อย แก้ไอ แก้ท้องเสีย รักษากามโรค แก้พยาธิผิวหนัง
แก่นต้น รสเฝื่อน แก้โรคเรื้อน แก้โรคกุฏฐัง แก้กามโรค ใบ รสเฝื่อน แก้พยาธิ แก้ลม
ผลและเมล็ด รสฝาดสุขุม แก้ไข้ แก้ตานซาง ตานขโมยในเด็ก แก้ท้องเสีย แก้ลมพิษ แก้ลม แก้ธาตุพิการ เปลือกต้น รสเฝื่อน แก้ไข้ แก้ท้องเสีย
สรุปสรรพคุณรักษารวมๆ ของวุ้นในลูกสำรอง คือ ลดหน้าท้อง ลดไขมัน โคเลสเตอรอล บำรุงปอด แก้แพ้
รักษาโรคกระเพาะอาหารและลำไส้ ช่วยในการขับถ่าย ลดน้ำตาลในกระแสเลือด
คนจีนเชื่อว่าน้ำลูกสำรองแก้ร้อนใน แก้เจ็บคอ คนไทยในตำราแพทย์แผนโบราณไทย เชื่อว่าช่วยแก้ร้อนใน แก้กระหายน้ำ
เป็นยาระบายอ่อนๆ แก้โรคตาแดง ตาอักเสบ สรรพคุณเยอะมาก
แต่กัมบอลจะต้มเพื่อแก้กระหายน้ำ กับแก้ร้อนในนะคะ ลูกสำรองกัมบอลซื้อมาจากเยาวราชค่ะ หรือบางทีร้านขายยาแผนโบราณ
บางร้านก็อาจมีขายค่ะ กัมบอลต้มกับลำไยแห้งที่ได้มาจากคุณเซเว่นค่ะ ของฝากจากลำพูน แม่ฮ่องสอน
สัดส่วนกัมบอลกะๆเอาค่ะ ลูกสำรองเมื่อแช่น้ำแล้วจะบานเยอะมาก ใช้จำนวนที่เห็นค่ะ เมื่อผ่านไปสักพัก ลูกสำรองจานบานเต็มชามเลยค่ะ
เอามาเลือกเปลือกและเม็ดทิ้งไปค่ะ แล้วก็นำไปต้มกับน้ำเปล่า ที่กรองแล้ว ต้มไปสักพัก ก็ตามด้วยลำไยค่ะ กัมบอลไม่ต้องการหวานมาก
เลยใส่แค่ลำไย ตามภาพเลยค่ะ ถ้าชอบหวานเตืมน้ำตาลกรวดได้ ลำไยเขาจะบานในหม้อ ต้มไปสักพักก็ดับไฟค่ะ ใช้ไฟอ่อนๆ
แค่นี้ก็ได้น้ำลูกสำรองไว้กินแล้วค่ะ ดื่มแบบร้อนก็ได้ หรือแบบเย็นก็นำไปแช่ในตู้เย็น ดื่มอร่อยชื่นใจจริงๆ
ลูกสำรองยังนำไปทำซุป หรือกระเพาะปลาเจ ยำก็ได้นะคะ แค่คนส่วนใหญ่มักต้มน้ำกิน หรือทำวุ้น วันไหนพอมีเวลาจะทำซุปสู้ฝุ่นค่ะ
ขอบคุณทุกท่านที่แวะมาเยี่ยมชมกระทู้ค่ะ
เมื่ออากาศร้อน ฝนก็ไม่ช่วย ต้องหาตัวช่วยต้มน้ำลูกสำรอง กินคลายร้อน
บางแห่งเรียกว่าท้ายสำเภา คนจีนเรียกว่า ฮวงไต้ไฮ้ หรือผ่วงไต้ไห้ ชื่อภาษาอังกฤษว่า scaphium macropodum ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Sterculia lychnophora, hance เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ สูงถึง 45 เมตร อยู่ตามป่าเขาเบญจพรรณ ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับ กว้าง 10-12 เซนติเมตร
สัดส่วนกัมบอลกะๆเอาค่ะ ลูกสำรองเมื่อแช่น้ำแล้วจะบานเยอะมาก ใช้จำนวนที่เห็นค่ะ เมื่อผ่านไปสักพัก ลูกสำรองจานบานเต็มชามเลยค่ะ
เอามาเลือกเปลือกและเม็ดทิ้งไปค่ะ แล้วก็นำไปต้มกับน้ำเปล่า ที่กรองแล้ว ต้มไปสักพัก ก็ตามด้วยลำไยค่ะ กัมบอลไม่ต้องการหวานมาก
เลยใส่แค่ลำไย ตามภาพเลยค่ะ ถ้าชอบหวานเตืมน้ำตาลกรวดได้ ลำไยเขาจะบานในหม้อ ต้มไปสักพักก็ดับไฟค่ะ ใช้ไฟอ่อนๆ
แค่นี้ก็ได้น้ำลูกสำรองไว้กินแล้วค่ะ ดื่มแบบร้อนก็ได้ หรือแบบเย็นก็นำไปแช่ในตู้เย็น ดื่มอร่อยชื่นใจจริงๆ