สูงวัย ไปเที่ยว EP1 ว่าด้วยห้องน้ำ

สวัสดีปีใหม่ 2026 ค่ะ
รอบนี้ป้าเปลี่ยนโหมดจากเรื่องเที่ยวเป็นเรื่องคนสูงวัย
เมื่อปีใหม่ ป้าพาแม่ และน้าๆ ชาว ส.ว. ไปเที่ยวมา
เลยอยากจะมาเล่าเรื่องความจำเป็นของผู้สูงอายุ ใครจะแชร์ประสบการณ์ หรือแนะนำอะไรเชิญได้ค่ะ
.
เนื่องจากแม่ของป้าเป็นชาว เบบี้บูม (Baby Boomer) เลยมีพี่น้อง 10 คน
ที่ยังมีชีวิตอยู่ก็ 7 คน น้องคนเล็กก็อายุ 78 แล้ว เขย สะใภ้ ก็อายุไล่ๆ กัน
ในกลุ่มญาติสนิทเลยมีผู้สูงอายุ 10 กว่าคน
มีรูปแบบที่หลากหลาย ทั้งคล่องตัว ไม่คล่องตัว โชคดีที่ยังไม่มีใครติดเตียง
ทุกคนยังเที่ยวได้ ถึงบางคนจะต้องใช้วีลแชร์ ไม้เท้า วอร์คเกอร์ หรืออัลไซเมอร์หน่อยๆ
แต่ครอบครัวของป้าก็มักจะไปเที่ยวด้วยกันเป็นครอบครัวใหญ่
.
การให้เค้าออกเที่ยว ได้เจอญาติพี่น้องเพื่อนฝูง พูดคุยเรื่องอดีต
นอกจากได้คลายเครียด (เพราะหงุดหงิดที่ตัวเองไม่เหมือนเดิม)
ยังช่วยให้เค้าได้ใช้สมอง ลดอาการอัลไซเมอร์ได้ด้วย

.
EP นี้ไม่มีรูปสวยๆ มาฝากกัน เป็นสาระจากประสบการณ์ล้วนๆ
รูปที่ติดโลโก้ ป้าก็ปิดโลโก้นะ อย่าฟ้องป้าเลย
.
เรื่องแรกที่ป้าอยากคุยเกี่ยวกับผู้สูงอายุคือเรื่อง "ห้องน้ำ"
ปัญหาเรื่องห้องน้ำของผู้สูงอายุนี่เยอะมาก
อย่าคิดว่าห้องน้ำคนพิการผู้สูงอายุเข้าได้ทุกที่นะ
เพราะหลายที่ก็ "แค่มี" ตามข้อกฎหมายเท่านั้น
ถ้าคนคล่องตัวอาจไม่เป็นไร เข้าห้องคนปกติหรือห้องที่มีราวจับนิดหน่อยก็ได้
แต่ถ้าคนช่วยเหลือตัวเองยาก เข้าไม่ได้ค่ะ
แม่ของป้าอยู่ในกลุ่มนั้น คือเดินได้แต่เดินยาก การควบคุมแขนขาไม่ค่อยดี
ต้องจับราว หรือมีวอร์คเกอร์พยุงตัว ถ้าไกลต้องใช้วีลแชร์
เชื่อไหมว่าบางทีป้าต้องเข้าปั๊มถึง 5 ปั๊ม เพื่อให้แม่เข้าห้องน้ำ 1 ครั้ง
ปัญหาที่ป้าเจอก็ประมาณนี้
.
1. มีป้ายห้องน้ำคนพิการ แต่ไม่มีห้องน้ำคนพิการจริง
อันนี้ป้าเจอบ่อยๆ กับปั๊มใบไม้
ป้าเข็ดไม่เข้าปั๊มโลโก้นี้อีกเลย และบอกญาติๆ ด้วยว่าอย่าไปเข้า “มันโกหก”
ป้าเคยถามแม่บ้านเค้าบอกว่า "มีป้ายไว้โชว์เวลามาตรวจมาตรฐาน"
เอ้า...แล้วคนตรวจเค้าไม่เข้าไปดูหรือ หรือมีป้ายแล้วจบ...??
ก็นะ คนตรวจก็ไม่เคยแก่ เลยไม่รู้ว่าคนแก่เค้าเป็นกันยังไง
.
บางที่มีห้องคนพิการ (มีป้ายว่าห้องคนพิการ)
ข้างในห้องกว้างประมาณสนามฟุตบอล มีโถชักโครก และอ่างล้างหน้า ดีหน่อยก็มีราวเล็กๆ 1 อัน อ้างว้างมากค่ะ
บางทีราวจับก็ไกลแสนไกล สูงแสนสูง ไม่มีประโยชน์อะไรเลย ถ้าเป็นแบบนั้น มีแต่ห้องธรรมดาก็ได้ค่ะ

เพราะคนแก่พยุงตัวเองไม่ได้ ห้องกว้างๆ น่ากลัวกว่าห้องแคบๆ เยอะ
อย่าติดป้ายให้คนแก่ดีใจเลย สงสารเค้า (ก็ปั๊มใบไม้อีกนั่นแหละ)
.
2. แม่บ้านมักเข้าใจว่าห้องแม่และเด็ก กับห้องคนพิการ/ผู้สูงอายุ ใช้ด้วยกันได้
บางปั๊มหรูมีห้องแม่และเด็กด้วย แม่บ้านก็ไม่เคยแก่
ไม่รู้ว่าแม่และเด็กกับผู้สูงอายุความจำเป็นต่างกัน
แม่และเด็กต้องการพื้นที่วางลูก หรือที่ล็อกไม่ให้ลูกดิ้นหนีจนเป็นอันตราย
สามารถนั่งโถแบบธรรมดาได้ เพราะยังหนุ่มยังสาว
ส่วนคนพิการและผู้สูงอายุ ต้องใช้พวกราวยึดเหนี่ยวพยุงตัว
แม่บ้านขี้เกียจทำความสะอาดสองห้อง เลยเปิดเฉพาะห้องแม่และเด็ก เพราะคิดว่าน่าจะเข้าได้ทั้งสองกลุ่ม
(อันนี้เจอบ่อยในปั๊ม น้ำเงินแดงขาวตามต่างจังหวัด)
พอเป็นห้องแม่และเด็กก็ไม่มีราวจับเพราะแม่ไม่จำเป็นต้องจับราว ผู้สูงอายุก็เลยลุกนั่งไม่ได้
เดือดร้อนต้องไปตามแม่บ้านให้แม่บ้านหงุดหงิด
หรือต้องไปหาห้องน้ำใหม่

.
3. มีห้องน้ำคนพิการแต่ไม่ได้มาตรฐาน
ห้องน้ำผู้สูงอายุ น้อยแห่งมากที่จะได้มาตรฐาน
ปัจจุบันปั๊มน้ำมันหลายยี่ห้อ ปรับปรุงห้องน้ำผู้สูงอายุให้ดีขึ้น โดยเฉพาะปั๊มใหม่ๆ
เวลาจะพาแม่เข้าห้องน้ำตามปั๊ม ป้าต้องดูว่าปั๊มใหม่หรือเก่า
โดยหลักการ...ห้องน้ำผู้สูงอายุหรือคนพิการต้องมีราวจับและราวต้องได้ระดับมาตรฐาน
และทางที่ดีคือต้องมีราวจับรอบห้อง เพราะผู้สูงอายุพยุงตัวเองลำบาก
ต้องเกาะราวช่วยพยุงตัว ถึงจะมีไม้เท้าแต่ราวเกาะก็มั่นคงกว่า
และจะโถมน้ำหนักทั้งตัวไปที่ราวจับ
ราวสูงเกินไป ต่ำเกินไปก็มีผลต่อการเคลื่อนไหว
อ่างล้างหน้า โถปัสสาวะ ทางเดินไปโถ ต้องมีราวโดยรอบ
บางที่ก็มีราวแค่ตรงโถนั่ง ระหว่างทางเดินไม่มี
ก็ช่างอ้างว้างเหลือเกิน

ห้องน้ำมาตรฐาน ก็จะประมาณนี้ ถ้าจะให้ดีแถมราวจับรอบห้องด้วย



.
4. มีห้องน้ำคนพิการ/ผู้สูงอายุ อุปกรณ์ครบ ได้มาตรฐาน แต่ชำรุด
จับแล้วโยก โยกน้อยก็พอไหว โยกมาก ก็ลำบากอีก
หลักก็ไม่ดีอยู่แล้ว ยึดราวจับก็ไม่ได้ ล้มไปก็เดือดร้อนลูกหลาน
เจ้าของสถานที่ก็ไม่เคยพิการ เลยไม่คิดจะซ่อมแซม
หรือการซ่อมแซมต้องใช้งบประมาณเยอะเลยต้องรองบฯ
หรือแม่บ้านไม่เคยรายงานให้ผู้จัดการปั๊มรับรู้ เพราะไม่เห็นความสำคัญ
แล้วก็อาจจะคิดด้วยว่า เค้าจะโหนจนราวโยกไปทำไม
บอกเลยว่าคนพิการ และผู้สูงอายุราวคือหลักยึดน้ำหนัก
เค้าจะทุ่มน้ำหน้กลงไปทั้งตัวทำให้ราวจับเสียง่ายจริงๆ
ถ้าคิดจะรับผู้สูงอายุต้องซ่อมแซมให้อยู่ในสภาพใช้งานได้เสมอ
ปัญหานี้พบมากในปั๊มที่มีคนเข้าเยอะ
.
5. ห้องมีครบ ไม่ชำรุด แต่เลอะเทอะ
เพราะความไม่คล่องตัวของผู้สูงอายุเอง
การขับถ่าย "เสียศูนย์" ทำให้เลอะโถบ้าง เลอะพื้นบ้าง
เค้าก็รู้ตัวอยู่นะ แต่ก็ระวังไม่ได้เพราะความเสื่อมของร่างกาย
ถ้าถึงขั้นนั้น ขับถ่ายเลอะแล้วให้ทำความสะอาดเองคงไม่ไหว
แค่เอาตัวให้รอดออกมาจากห้องน้ำก็จะแย่แล้ว
กรณีนี้ลูกหลานที่ไปด้วย
ควรดูแลหน่อยอย่าให้คนข้างหลังเดือดร้อน
.
6. มีอุปกรณ์ครบ ไม่ชำรุด ไม่เลอะเทอะ
แต่มีแค่ 1- 2 ห้อง เพราะคิดว่าผู้สูงอายุมีน้อย
บอกเลยว่าผู้สูงอายุที่เข้าห้องน้ำคนพิการ
คือผู้สูงอายุที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ หรือไม่ดี
คนกลุ่มนี้จะเข้าห้องน้ำนานถึงนานมากเพราะความไม่คล่องตัว
ลองนึกภาพตัวเราต้องเดินด้วยมือ ทำทุกอย่างในห้องน้ำด้วยมือสองข้าง ไม่มีขาช่วย
(คิดด้วยนะว่าเรายังแข็งแรง แต่ผู้สูงอายุเค้าอ่อนแอกว่าเรามาก)
เมื่อคนก่อนหน้าเข้านานมาก คนต่อมาก็รอนาน
ยืนรอก็ลำบากอีก ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ก็อั้นปัสสาวะไม่ค่อยได้
ปัญหาก็บังเกิด...ปัญหานี้แพมเพิสผู้ใหญ่ พอช่วยได้
แต่ก็ต้องฝึกหัดใช้และจำนวนครั้งที่รองรับได้มันจำกัด
เวลาเดินทางแม่ของป้าก็ใส่แพมเพิสผู้ใหญ่เผื่อไว้
.
7. ห้องน้ำอุปกรณ์ครบ ไม่ชำรุด สะอาด ห้องว่าง
ปัญหาต่อไปคือที่จอดรถคนพิการมักจะมี มอเตอร์ไซค์ไปจอด
บางคนไปจอดทับที่เลย เพราะที่คนพิการมักว่าง และอยู่ใกล้ๆ ห้องน้ำ ขอจอดหน่อยจะเป็นไรไป
บางคนไม่ได้จอดทับที่จอดรถคนพิการนะ แต่จอดข้างๆ แบบขออิงแอบแนบชิดหน่อยนะ
ป้าเดาว่าที่บ้านคงมียายแก่ๆ และคงรักยายน่ะ




บอกเลยผู้สูงอายุใช้พื้นที่ในการเปิดประตูรถกว้างมากค่ะ
และอาจต้องเอารถเข็นมาจอดรับที่ประตู บางทีจอดซะเปิดประตูไม่ได้เลย
หนักกว่านั้นคนแก่ไปเข้าห้องน้ำแล้ว กลับมาขึ้นรถไม่ได้เพราะมอเตอร์ไซค์จอดข้างประตูต้องถอยรถออก เพื่อให้ขึ้นได้
บางทีป้าไปกับแม่แค่ 2 คน ไม่มีคนช่วยพยุง แม่ป้าก็ยืนเองไม่ได้ต้องหาที่ให้ยืนเกาะ
ถอยรถออกมาแล้วลงไปพามาขึ้นรถไม่ใช่เรื่องง่ายค่ะ
.
ก็เนอะ ผู้สูงอายุมีรถเข็น มีลูกหลานดูแล ลูกหลานก็ดูแลไปสิ
พวกเรามอเตอร์ไซค์ต้องเดินเองนะลำบากกว่าเห็นๆ
ป้าก็ขอให้หลานเติบโตไปเป็นคนแก่ที่แข็งแรง และมีลูกหลานดูแลนะคะ
.
8. ออกมานอกห้องน้ำก็เป็นเรื่องทางลาด
บางที่แยกไม่ออกเลยระหว่างทางลาดกับทางชันเพราะชันมากเดินไม่ได้ เข็นวีลแชร์ก็ลำบาก
บางที่ใช้กระเบื้องเงาลื่น เดินก็ลำบากพออยู่แล้วต้องเกร็งขาเพราะกล้วล้ม
ทางลาดบางที่ก็ไม่มีราวจับ ถ้าลาดมากหน่อย คนแก่มีไม้เท้าหรือวอล์คเกอร์ก็พอไหว แต่ถ้าลาดชันคงได้มีล้มค่ะ
บางที่มีทางลาดแค่หน้าห้องน้ำคนพิการ ก่อนหน้านั้นเป็นฟุตบาท แล้ววีลแชร์จะเข้าห้องน้ำยังไง
ก็แหม....ฟุตบาทขั้นเล็กๆ ยายก็ก้าวขึ้นมาสิ
คนแก่ ลุกจากวีลแชร์ก็เป็นเรื่องใหญ่ค่ะ ยากมาก
ลุกได้แล้ว ฟุตบาทสูงแค่ 10 ซ.ม.ก็เป็นปัญหาสำหรับคนแก่ค่ะ
ยังไม่นับพื้นบนฟุตบาทที่ขุรขระ เป็นหลุมบ่อ หรืออิฐตัวหนอนหักๆ
ขาขึ้นไม่ยากเท่าขาลง เพราะเค้าหลักไม่ดี ยั้งตัวเองไม่ได้ ลงผิดท่าผิดจังหวะล้มค่ะ
บางทีจากที่จอดถึงห้องน้ำก็ไกลเหลือเกิน วันไหนไม่ได้เอาวีลแชร์ไป ถึงกับเครียดค่ะ

.
9. ปัญหาคลาสสิกที่ทุกคนมักจะเจอคือคนปกติที่เห็นห้องน้ำคนพิการว่างเลยขอเข้าซักหน่อย
เพราะมีโถชักโครกนั่งสบายดี
ป้าเคยเจอเข้าไปนั่งสูบบุหรี่คุยโทรศัพท์
นึกว่าแม่บ้านล็อกเดินไปขอกุญแจจากแม่บ้าน
แม่บ้านมาดูปรากฏว่าเป็นพนักงานร้านในปั๊มมานั่งคุยโทรศัพท์
ตอนเค้าออกมาป้าไม่ได้พูดอะไรซักคำ เพราะต้องพยุงแม่ไปเข้าห้องน้ำ
นางยังพูดลอยๆ ด่ากระแทกว่าป้าเรื่องมากอีกด้วย
ก็ขอให้น้องเป็นคนแก่ที่แข็งแรงไม่ต้องใช้ห้องน้ำคนพิการนะคะ
บางทีคนเข้าไปก็คิดว่า...ถ้าเค้ามาก็คงรอได้น่า
หรือเดี๋ยวเค้ารอไม่ได้ก็ไปเข้าห้องคนธรรมดาเองแหละ
ก็เนอะ เค้ายังไม่ถึงจุดจุดนี้ ก็คงยังไม่รู้
.
นี่ป้าพูดเฉพาะห้องน้ำในปั๊มนะ ห้องน้ำร้านอาหาร โรงแรม รีสอร์ท มีเรื่องให้คร่ำครวญมากกว่านี้เป็นสิบเท่า
การเดินทางปีใหม่รอบนี้ของป้าพบความเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นคือ
คน "ไม่สูงอายุ" ไม่เข้าห้องน้ำผู้สูงอายุ ไม่ค่อยมีรถคนปกติไปจอดในที่จอดรถผู้สูงอายุ
ก็ต้องขอขอบคุณทุกคนที่เห็นใจเอื้อเฟื้อคนแก่ และเห็นใจคนแก่มากขึ้นด้วยค่ะ
.
กระทู้นี้ฝากไว้เป็นข้อคิดสำหรับคนยังไม่แก่และคนที่ต้องอยู่กับคนแก่
รวมถึงเจ้าของสถานประกอบการที่คิดจะรับคนแก่หรือคนพิการ
บอกเลยผู้สูงอายุส่วนใหญ่น่ะมีสตางค์นะ และจะมีจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ เพราะการแพทย์สมัยนี้เจริญ
เตรียมพร้อมไว้เลย
.
ติดตามตอนต่อๆ ไปได้ตาม (โพสแล้วค่อยมาแปะ Link)
EP 1 : ว่าด้วยห้องน้ำ
EP 2 : ความเสื่อมที่มาตามวัย
EP 3 : อุปกรณ์ ช่วยเดินทาง
EP 4 : หาที่พักให้สูงวัย ต้องพิจารณาอะไรบ้าง
EP 5 : การลุก - นั่ง - เดินของผู้สูงอายุ