ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุถฌาน ไม่มีสติสัมปชัญญะเป็นองค์ฌาน

จตุตถฌาน จตุตถฌานเป็นขั้นที่ลึกที่สุดของรูปฌานแล้ว เป็นจุดที่ “ความรู้สึกทั้งหมดถูกวางลง” อย่างแท้จริง ในฌานก่อนหน้า ยังมีบางอย่างเหลืออยู่ เช่น ปฐมฌานมีความคิด ทุติยฌานมีปีติ ตติยฌานม

ตติยฌาน ตติยฌานเป็นสภาวะที่ลึกกว่าทุติยฌานอีกขั้นหนึ่ง จุดสำคัญคือ “ปีติ” หรือความอิ่มเอิบที่เคยมีในฌานก่อน เริ่มจางหายไป ไม่ใช่เพราะเสื่อม แต่เพราะจิตละเอียดขึ้น จึงไม่ต้องอาศัยความตื่นเ

วิตก คือ การที่จิตยกขึ้นไปสู่อารมณ์ เหมือนการตั้งต้นเอาจิตไปจับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เป็นความตรึก ความดำริ หรือการเอาจิตไปวางไว้กับอารมณ์นั้นอย่างตั้งใจ วิจาร คือ การที่จิตอยู่กับอารมณ์นั้นต่อเนื่อง เป็นกา

พระพุทธเจ้าทรงอธิบายหลักสำคัญมากว่า ฌานไม่ใช่ที่สุดของทาง แต่เป็น “ฐาน” สำหรับทำลายอาสวะให้สิ้นได้ พระองค์ตรัสว่า ความสิ้นไปแห่งอาสวะทั้งหลาย สามารถเกิดขึ้นได้โดยอาศัยปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติย

ท่านคิดว่าพระนิพพานสูญหรือพระนิพพานไม่สูญ?? จากประสบการณ์ปฏิบัติส่วนตัว พระนิพพาน คือ จิตที่ผสมผสานไปกับความว่าง ที่ไร้สมมุติบัญญัติทั้งปวง ความว่างที่ไร้ทิศ ไร้ทาง ไร้สุข ไร้ทุกข์ ไร้ความคิดฟุ้งซ่าน

ฌาน มาจากสัมมาสติ +สัมมาสมาธิ รูปฌาน 4 ฌานมีรูปธรรมเป็นอารมณ์ ฌานที่เป็นรูปาวจร ได้แก่ ปฐมฌาน ( ฌานที่ 1 ) ประกอบด้วย วิตก วิจาร ปิติ สุข เอกัคคตา ทุติยฌาน ( ฌานที่ 2 ) ประกอบด้วย ปิติ สุข เอกั

ดับขันธปรินิพพาน เมื่อพระบรมศาสดาประทานปัจฉิมโอวาทเป็นวาระสุดท้ายแล้วก็มิได้ตรัสอะไรอีกเลย ทรงเข้าอนุปุพพวิหารสมาบัติทั้ง ๙ โดยอนุโลมและปฏิโลม ดังนี้         &n