แม้ไม่รู้จักสติปัฏฐาน รู้แค่ สมถะ และวิปัสสนา ก็บรรลุธรรมได้

แม้ไม่รู้จักสติปัฏฐาน
รู้แค่ สมถะ และวิปัสสนา ก็บรรลุธรรมได้

หมายถึง ไม่รู้จักมหาสติปัฏฐานสูตรเลยสักบรรพสักตอน ไม่เคยอ่าน ไม่มีใครสอน
แต่ได้พบได้เจอพระอาจารย์ที่สอนให้ เจริญสมถะ และวิปัสสนา ก็บรรลุธรรมได้

ฉันไม่มีพระสูตรให้อ้างอิงนะ เพราะเรื่องสมถะและวิปัสสนา ก็หาได้ไม่ยากในพระไตรปิฎกอยู่แล้ว
หรือแม้สอนอย่างอื่นที่ไม่ใช่ทั้งสมถวิปัสสนา และสติปัฏฐาน ก็บรรลุธรรมได้ เช่น ปัญจวัคคีย์ทั้ง ๕

แต่ฉันก็เคยบอกไว้กาลครั้งหนึ่งว่า ธรรมะเพื่อบรรลุมรรคนั้น ยังไงก็ไม่อาจจะพ้นเงาแห่งมหาสติปัฏฐานไปได้
เพราะ อย่างวิปัสสนา มีขันธ์ ๕ เป็นต้น ก็ไม่พ้น ขันธบรรพ
หรือ พิจารณาอริยสัจ เป็นวิปัสสนา ก็ไม่พ้น สัจจบรรพ ไปได้
แต่อาจจะไม่รู้จักอะไรในมหาสติปัฏฐานสูตรเลยก็เป็นได้
และอีกนัยหนึ่ง ในมหาสติปัฏฐานสูตร ก็เต็มไปด้วย สมถะและวิปัสสนา จะว่าอย่างนี้ก็ได้อีก

ซึ่งแสดงให้เห็นการเชื่อมโยงในการปฏิบัติธรรมทั้งหมด ไม่ว่าตัวต้นจะจับตรงไหน
แต่ยังไงเมื่อปฏิบัติแล้วตัวปลายก็คือ มรรคผลทั้งสิ้น

จริงหรือเปล่า.... ฉันไม่รู้นะ
เพราะที่คุยกันอย่างนี้ ก็คุยกันแบบ คนไม่บรรลุธรรมอะไรกันเลย