หลักในการศึกษาอริยสัจ ๔

การศึกษาอริยสัจ ๔ นี้ พระพุทธเจ้าทรงวางหลักเอาไว้ว่า ต้องศึกษาเรื่องความทุกข์ให้เข้าใจก่อน เมื่อเข้าใจเรื่องความทุกข์ถูกต้องแล้ว จึงไปศึกษาเรื่องเหตุของทุกข์ จึงจะเกิดความเข้าใจว่าเหตุของความทุกข์นี้คืออะไร   เมื่อเข้าใจเรื่องเหตุของความทุกข์แล้ว ก็จะเข้าใจได้ต่อไปว่าเมื่อไม่มีเหตุของความทุกข์แล้ว จิตใจที่ไม่มีความทุกข์จะเป็นอย่างไร และเมื่อเข้าใจถึงสภาวะจิตที่ไม่มีความทุกข์แล้วจึงจะเข้าใจวิธีการปฏิบัติเพื่อความไม่มีทุกข์ได้อย่างถูกต้อง

          แต่ถ้าเราไปศึกษาเรื่องสาเหตุของทุกข์ก่อน หรือศึกษาเรื่องความไม่มีทุกข์ก่อน หรือศึกษาเรื่องวิธีปฏิบัติเพื่อความไม่มีทุกข์ก่อน แล้วจึงค่อยมาศึกษาเรื่องความทุกข์ทีหลัง ก็จะทำให้เกิดการศึกษาที่ผิดพลาด คือไม่เป็นไปตามลำดับขั้น คือไปศึกษาจุดสูงสุดก่อนแล้วจึงมาศึกษาพื้นฐานทีหลัง ซึ่งอาจทำให้เกิดความไม่เข้าใจในหลักที่แท้จริงของอริยสัจ ๔ ได้ หรืออาจเกิดความเข้าใจผิดต่อหลักอริยสัจ ๔ นี้ได้โดยง่าย

(จาก http://www.whatami.net/for/bud.html )