โดยปกติแล้วร่างกายมนุษย์จะมีการขับเหงื่อเพื่อระบายความร้อน แต่หากนอนในห้องที่ปรับอุณหภูมิเย็นสบาย ใส่ชุดนอนที่ระบายอากาศได้ดี แต่กลับตื่นขึ้นมากลางดึกพร้อมกับเหงื่อที่เปียกชุ่มเสื้อผ้าและที่นอน ภาวะนี้เรียกว่า "อาการเหงื่อออกตอนกลางคืน" ซึ่งไม่ได้เกิดจากปัจจัยภายนอก แต่อาจเป็นกลไกที่ร่างกายกำลังส่งสัญญาณเตือนถึงปัญหาสุขภาพที่ซ่อนอยู่
สาเหตุของอาการเหงื่อออกกลางคืนที่พบบ่อย
การเกิดภาวะเหงื่อออกตอนนอนอย่างรุนแรง สามารถแบ่งสาเหตุทางการแพทย์ออกได้หลายกลุ่ม ดังนี้
1. ภาวะวัยทอง
เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุดในผู้หญิงที่เข้าสู่วัยหมดประจำเดือน การลดลงของฮอร์โมนเอสโตรเจนส่งผลให้ระบบควบคุมอุณหภูมิในสมองทำงานผิดพลาด ทำให้เกิดอาการร้อนวูบวาบ (Hot Flashes) และมีอาการ เหงื่อออกตอนกลางคืน อย่างหนัก
2. การติดเชื้อในร่างกาย และวัณโรค
อาการเหงื่อออกตอนนอนเป็นหนึ่งในอาการสำคัญของการติดเชื้อ โดยเฉพาะ "โรควัณโรค" โดยผู้ป่วยวัณโรคปอดอาจมีอาการไอเรื้อรัง มีไข้ต่ำๆ ตอนกลางคืนน้ำหนักลด อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร หรือเหงื่อออกในเวลากลางคืน นอกจากนี้ การติดเชื้อเยื่อบุหัวใจอักเสบ หรือเชื้อเอชไอวี ก็ส่งผลให้เกิดอาการนี้ได้เช่นกัน
3. โรคต่อมไทรอยด์เป็นพิษ
ต่อมไทรอยด์ทำหน้าที่ควบคุมการเผาผลาญพลังงาน หากต่อมไทรอยด์ทำงานหนักเกินไป จะทำให้อัตราการเผาผลาญสูงขึ้น อุณหภูมิในร่างกายจึงสูงตาม ผู้ป่วยมักมีอาการใจสั่น มือสั่น น้ำหนักลดลงแม้รับประทานอาหารปกติ และเหงื่อออกตอนกลางคืนมากผิดปกติ แม้จะนอนเปิดแอร์ก็ตาม
4. ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
ผู้ที่มีปัญหานอนกรนรุนแรง มักเกิด
ภาวะหยุดหายใจเป็นช่วงๆ ทำให้ระดับออกซิเจนในเลือดลดลง ร่างกายจึงตอบสนองด้วยความเครียด ส่งผลให้ความดันโลหิตสูงขึ้น หัวใจเต้นแรง และกระตุ้นให้ต่อมเหงื่อทำงานหนักขึ้นขณะหลับเพื่อตอบสนองต่อภาวะขาดออกซิเจน
5. ผลข้างเคียงจากยา และโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง
ยาบางชนิดส่งผลกระทบต่อระบบควบคุมอุณหภูมิของร่างกาย เช่น ยาต้านซึมเศร้า ยาลดไข้บางกลุ่ม หรือยาลดน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวาน นอกจากนี้ อาการนอนเหงื่อออกจนเปียกชุ่มยังเป็นหนึ่งในกลุ่มอาการ "B symptoms" ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนของโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง โดยมักพบร่วมกับอาการคลำพบก้อนที่คอ รักแร้ หรือขาหนีบ
เหงื่อออกตอนกลางคืน อาการแบบไหนที่ควรรีบไปพบแพทย์?
หากอาการเหงื่อออกตอนกลางคืนเกิดขึ้นเป็นครั้งคราว อาจสัมพันธ์กับสภาพแวดล้อม ความเครียด หรือปัจจัยอื่นๆ ได้ แต่หากเกิดขึ้นเป็นประจำจนเสื้อผ้าหรือที่นอนเปียกชุ่ม หรือรบกวนการนอนหลับ โดยเฉพาะหากมี "อาการร่วม" ต่อไปนี้ ควรไปพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัย
มีไข้สูง หรือไข้ต่ำๆ ติดต่อกันหลายวัน
น้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็วโดยไม่ได้คุมอาหาร
ไอเรื้อรัง ไอมีเสมหะปนเลือด
คลำพบก้อนเนื้อหรือต่อมน้ำเหลืองโตบริเวณคอ รักแร้ หรือขาหนีบ
มีอาการอ่อนเพลียเรื้อรัง ใจสั่น มือสั่น
เหงื่อออกตอนกลางคืนเป็นประจำจนรบกวนคุณภาพการนอน
อย่างไรก็ตาม อาการเหงื่อออกตอนกลางคืนทั้งที่เปิดแอร์ ไม่ได้หมายความว่าจะต้องเกิดจากโรคร้ายแรงเสมอไป แต่อาจสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน การติดเชื้อ ความผิดปกติของต่อมไทรอยด์ ผลข้างเคียงจากยา และโรคบางชนิดได้ หากพบว่าอาการเกิดขึ้นบ่อย รุนแรงขึ้น หรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย ควรจดบันทึกความถี่และอาการร่วม แล้วปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินหาสาเหตุที่แท้จริงและรับการดูแลอย่างเหมาะสม
นอนเหงื่อออกกลางคืน ทั้งที่เปิดแอร์เย็นฉ่ำ ร่างกายกำลังส่งสัญญาณเตือนโรคอะไร