รัฐประหารในประเทศไทย 13 ครั้ง
พ.ศ. 2475 แต่ละครั้งเกิดจากความขัดแย้งทางการเมือง การแย่งชิงอำนาจ วิกฤตเศรษฐกิจ หรือข้อกล่าวหาต่อรัฐบาล มาย้อนดูว่าแต่ละครั้งเกิดขึ้นได้อย่างไร
1. พ.ศ. 2476 — พระยามโนปกรณ์นิติธาดา
เกิดจากความขัดแย้งระหว่างกลุ่มอนุรักษนิยมกับคณะราษฎร จึงมีการปิดสภาและงดใช้รัฐธรรมนูญบางมาตรา
2. พ.ศ. 2476 — พระยาพหลพลพยุหเสนา
ยึดอำนาจรัฐบาลพระยามโนปกรณ์นิติธาดา โดยกล่าวหาว่ารัฐบาลบริหารประเทศไม่เป็นไปตามรัฐธรรมนูญ
3. พ.ศ. 2490 — พลโท ผิน ชุณหะวัณ
คณะรัฐประหารอ้างว่ารัฐบาลถวัลย์บริหารประเทศไร้ประสิทธิภาพ เศรษฐกิจตกต่ำ และไม่สามารถคลี่คลายกรณีสวรรคต รัชกาลที่ 8 ได้
4. พ.ศ. 2491 — พลโท ผิน ชุณหะวัณและคณะ
เกิดจากความขัดแย้งระหว่างคณะรัฐประหารกับนายควง อภัยวงศ์ จนนายควงถูกบังคับให้ลาออก และจอมพล ป. พิบูลสงครามขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี
5. พ.ศ. 2494 — จอมพล ป. พิบูลสงคราม
รัฐประหารรัฐบาลตนเองเพื่อรวบอำนาจ โดยอ้างภัยคอมมิวนิสต์ การทุจริต และความไม่มีประสิทธิภาพของรัฐบาล
6. พ.ศ. 2500 — จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์
เกิดจากกระแสต่อต้านรัฐบาลและข้อกล่าวหาเรื่องการเลือกตั้งไม่สุจริต จึงยึดอำนาจรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม
7. พ.ศ. 2501 — จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์
ยึดอำนาจรัฐบาลจอมพล ถนอม กิตติขจร เพื่อรวบอำนาจ แก้ปัญหาความวุ่นวาย และควบคุมการเมืองอย่างเข้มงวด
8. พ.ศ. 2514 — จอมพล ถนอม กิตติขจร
รัฐประหารรัฐบาลตนเอง เพราะไม่สามารถควบคุมสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้ จึงยกเลิกรัฐธรรมนูญและยุบรัฐสภา
9. พ.ศ. 2519 — พลเรือเอก สงัด ชลออยู่
เกิดขึ้นหลังเหตุการณ์รุนแรง 6 ตุลาคม 2519 ท่ามกลางความขัดแย้งระหว่างฝ่ายซ้ายกับฝ่ายขวาและกระแสต่อต้านคอมมิวนิสต์
10. พ.ศ. 2520 — พลเรือเอก สงัด ชลออยู่
ยึดอำนาจรัฐบาลธานินทร์ กรัยวิเชียร โดยอ้างว่ารัฐบาลบริหารล่าช้า ปิดกั้นเสรีภาพ เศรษฐกิจตกต่ำ และประชาชนแตกแยก
11. พ.ศ. 2534 — พลเอก สุนทร คงสมพงษ์
รสช. ยึดอำนาจรัฐบาลชาติชาย ชุณหะวัณ โดยกล่าวหาเรื่องการทุจริต การแทรกแซงกองทัพ และการใช้อำนาจเพื่อผลประโยชน์
12. พ.ศ. 2549 — พลเอก สนธิ บุญยรัตกลิน
เกิดจากความขัดแย้งทางการเมืองและการชุมนุมต่อต้านรัฐบาลทักษิณ โดยคณะรัฐประหารกล่าวหาเรื่องการทุจริตและสร้างความแตกแยก
13. พ.ศ. 2557 — พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา
เกิดหลังวิกฤตการเมืองและการชุมนุมของ กปปส. คสช. จึงยึดอำนาจรัฐบาลรักษาการของพรรคเพื่อไทย หลังยิ่งลักษณ์ ชินวัตรพ้นจากตำแหน่ง
หมายเหตุ: สาเหตุข้างต้นบางส่วนเป็น “เหตุผลที่คณะรัฐประหารประกาศหรือกล่าวอ้าง” ซึ่งอาจแตกต่างจากการวิเคราะห์ของนักวิชาการและผู้เกี่ยวข้อง
ที่มา: ฐานข้อมูลการเมืองการปกครอง สถาบันพระปกเกล้า และข้อมูลประวัติศาสตร์การเมืองไทย
ประเทศไทยมีรัฐประหารสำเร็จ 13 ครั้งหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง