การออกกำลังกายคือยาวิเศษที่ช่วยให้ร่างกายแข็งแรงและสร้างหุ่นในฝัน แต่รู้หรือไม่ว่าหากเราหักโหม หนักหน่วงจนเกินขีดจำกัด หรือดูแลตัวเองไม่ถูกวิธี กิจกรรมรักสุขภาพนี้ก็สามารถหันกลับมาทำร้ายเราจนเกิดภาวะ “ไตวายเฉียบพลัน” ได้แบบไม่ทันตั้งตัว!
ทำไมหวังผลดีแต่กลับได้ผลร้าย? นี่คือ 3 ตัวการสำคัญที่ทำให้การออกกำลังกายกลายเป็นชนวนเหตุทำลายไต
1. “กล้ามเนื้อสลาย” มหันตภัยจากการโหมหนัก
[img]https://cdn.optad360.net/icons/branding-video-negative.svg[/img]
ตัวการที่พบบ่อยและน่ากลัวที่สุด มักเกิดกับคนที่ฝืนร่างกายออกกำลังกายหนักๆ อย่างรวดเร็ว เช่น การเล่น HIIT, CrossFit, การวิ่งมาราธอนโดยไม่ได้ซ้อม หรือการทำท่าเดิมๆ ซ้ำๆ จนกล้ามเนื้อล้าเกินรับไหว
เมื่อกล้ามเนื้อถูกใช้งานอย่างรุนแรงจนฉีกขาด เซลล์กล้ามเนื้อจะสลายตัวและปล่อยโปรตีนที่ชื่อว่า “ไมโอโกลบิน” (Myoglobin) เข้าสู่กระแสเลือดในปริมาณมหาศาล โปรตีนชนิดนี้มีโมเลกุลขนาดใหญ่มาก เมื่อวิ่งไปถึงระบบกรองของไต มันจะเข้าไปอุดตันในท่อไตโดยตรง แถมสารนี้ยังแปรสภาพเป็นพิษต่อเซลล์ไต ทำให้ไตอักเสบเฉียบพลันและหยุดทำงานลงทันที
2. ขาดน้ำรุนแรง เลือดไปเลี้ยงไม่พอ
ในขณะที่เสียเหงื่อจากการออกกำลังกาย ร่างกายจะระบายความร้อนออกไปเรื่อยๆ หากเราดื่มน้ำชดเชยไม่เพียงพอ ปริมาณน้ำในกระแสเลือดจะลดฮวบ ส่งผลให้ความดันโลหิตตก ร่างกายจึงต้องเอาตัวรอดด้วยการลดการส่งเลือดไปเลี้ยงอวัยวะส่วนปลาย รวมถึงลดเลือดที่วิ่งไปเลี้ยงไต เพื่อสำรองเลือดไว้ให้หัวใจและสมองก่อน เมื่อไตขาดทั้งเลือด ขาดทั้งออกซิเจน และไม่มีน้ำไปช่วยเจือจางสารพิษ เซลล์ไตก็จะเริ่มตายและนำไปสู่ภาวะไตวาย
3. ซ้ำเติมด้วยยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs
เวลาปวดกล้ามเนื้อล้าๆ หลังซ้อมหนัก หลายคนมักหยิบยาแก้ปวดกลุ่มต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) มารับประทาน เช่น ไอบูโพรเฟน (Ibuprofen), นาโปรเซน (Naproxen) หรือไดโคลฟีแนก (Diclofenac)
ยากลุ่มนี้มีฤทธิ์ทำให้เส้นเลือดที่วิ่งเข้าสู่ไตหดตัวลงโดยตรง ลองจินตนาการว่าร่างกายกำลังขาดน้ำ เลือดไปเลี้ยงไตน้อยอยู่แล้ว แถมยังมีสารกล้ามเนื้อสลายมารออุดตัน แล้วเรายังซ้ำเติมด้วยการกินยาที่ทำให้เส้นเลือดไตหดตัวลงอีก ไตจึงรับแรงกระแทกสามเด้งและพังทลายลงอย่างรวดเร็ว
สัญญาณเตือน! อาการแบบนี้ต้องรีบไปโรงพยาบาล
หากหลังออกกำลังกายหนัก แล้วร่างกายส่งสัญญาณเหล่านี้ออกมา ห้ามคิดว่าเป็นแค่เรื่องเพลียแดดเด็ดขาด
ปัสสาวะสีโค้กหรือสีชาเข้ม: นี่คือสัญญาณชัดเจนว่ามีโปรตีนไมโอโกลบินจากการกล้ามเนื้อสลายรั่วออกมาในฉี่
ปัสสาวะออกน้อยลงมาก:
หรือแทบไม่มีปัสสาวะเลยตลอดทั้งวัน แสดงว่าไตเริ่มหยุดทำงาน
อาการร่วมทางร่างกาย: ปวดกล้ามเนื้อรุนแรงผิดปกติ คลำดูแล้วมีอาการบวมตึง คลื่นไส้ อาเจียน และอ่อนเพลียอย่างรุนแรง
ออกกำลังกายอย่างไรให้ไตปลอดภัย?
เราไม่จำเป็นต้องเลิกออกกำลังกาย เพียงแค่ต้อง
“ฟังเสียงร่างกาย” เริ่มต้นจากเบาไปหาหนักตามสภาพความฟิต คอยจิบน้ำให้เพียงพอทั้งก่อน ระหว่าง และหลังออกกำลังกาย อย่าปล่อยให้ตัวเองกระหายน้ำจนคอแห้งผาก และที่สำคัญที่สุดคือ หลีกเลี่ยงการทานยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ทันทีหลังการซ้อมหนัก
เซฟกล้ามเนื้อแล้ว อย่าลืมเซฟตับเซฟไตของตัวเองกันด้วยนะ
https://mgronline.com/goodhealth/detail/9690000065898
เตือนแล้วนะ! ออกกำลังกาย ก็ทำให้ไตพังได้ ถ้าไม่รู้ข้อนี้
การออกกำลังกายคือยาวิเศษที่ช่วยให้ร่างกายแข็งแรงและสร้างหุ่นในฝัน แต่รู้หรือไม่ว่าหากเราหักโหม หนักหน่วงจนเกินขีดจำกัด หรือดูแลตัวเองไม่ถูกวิธี กิจกรรมรักสุขภาพนี้ก็สามารถหันกลับมาทำร้ายเราจนเกิดภาวะ “ไตวายเฉียบพลัน” ได้แบบไม่ทันตั้งตัว!
ทำไมหวังผลดีแต่กลับได้ผลร้าย? นี่คือ 3 ตัวการสำคัญที่ทำให้การออกกำลังกายกลายเป็นชนวนเหตุทำลายไต
1. “กล้ามเนื้อสลาย” มหันตภัยจากการโหมหนัก
เมื่อกล้ามเนื้อถูกใช้งานอย่างรุนแรงจนฉีกขาด เซลล์กล้ามเนื้อจะสลายตัวและปล่อยโปรตีนที่ชื่อว่า “ไมโอโกลบิน” (Myoglobin) เข้าสู่กระแสเลือดในปริมาณมหาศาล โปรตีนชนิดนี้มีโมเลกุลขนาดใหญ่มาก เมื่อวิ่งไปถึงระบบกรองของไต มันจะเข้าไปอุดตันในท่อไตโดยตรง แถมสารนี้ยังแปรสภาพเป็นพิษต่อเซลล์ไต ทำให้ไตอักเสบเฉียบพลันและหยุดทำงานลงทันที
2. ขาดน้ำรุนแรง เลือดไปเลี้ยงไม่พอ
ในขณะที่เสียเหงื่อจากการออกกำลังกาย ร่างกายจะระบายความร้อนออกไปเรื่อยๆ หากเราดื่มน้ำชดเชยไม่เพียงพอ ปริมาณน้ำในกระแสเลือดจะลดฮวบ ส่งผลให้ความดันโลหิตตก ร่างกายจึงต้องเอาตัวรอดด้วยการลดการส่งเลือดไปเลี้ยงอวัยวะส่วนปลาย รวมถึงลดเลือดที่วิ่งไปเลี้ยงไต เพื่อสำรองเลือดไว้ให้หัวใจและสมองก่อน เมื่อไตขาดทั้งเลือด ขาดทั้งออกซิเจน และไม่มีน้ำไปช่วยเจือจางสารพิษ เซลล์ไตก็จะเริ่มตายและนำไปสู่ภาวะไตวาย
3. ซ้ำเติมด้วยยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs
เวลาปวดกล้ามเนื้อล้าๆ หลังซ้อมหนัก หลายคนมักหยิบยาแก้ปวดกลุ่มต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) มารับประทาน เช่น ไอบูโพรเฟน (Ibuprofen), นาโปรเซน (Naproxen) หรือไดโคลฟีแนก (Diclofenac)
ยากลุ่มนี้มีฤทธิ์ทำให้เส้นเลือดที่วิ่งเข้าสู่ไตหดตัวลงโดยตรง ลองจินตนาการว่าร่างกายกำลังขาดน้ำ เลือดไปเลี้ยงไตน้อยอยู่แล้ว แถมยังมีสารกล้ามเนื้อสลายมารออุดตัน แล้วเรายังซ้ำเติมด้วยการกินยาที่ทำให้เส้นเลือดไตหดตัวลงอีก ไตจึงรับแรงกระแทกสามเด้งและพังทลายลงอย่างรวดเร็ว
สัญญาณเตือน! อาการแบบนี้ต้องรีบไปโรงพยาบาล
หากหลังออกกำลังกายหนัก แล้วร่างกายส่งสัญญาณเหล่านี้ออกมา ห้ามคิดว่าเป็นแค่เรื่องเพลียแดดเด็ดขาด
ปัสสาวะสีโค้กหรือสีชาเข้ม: นี่คือสัญญาณชัดเจนว่ามีโปรตีนไมโอโกลบินจากการกล้ามเนื้อสลายรั่วออกมาในฉี่
ปัสสาวะออกน้อยลงมาก:
หรือแทบไม่มีปัสสาวะเลยตลอดทั้งวัน แสดงว่าไตเริ่มหยุดทำงาน
อาการร่วมทางร่างกาย: ปวดกล้ามเนื้อรุนแรงผิดปกติ คลำดูแล้วมีอาการบวมตึง คลื่นไส้ อาเจียน และอ่อนเพลียอย่างรุนแรง
ออกกำลังกายอย่างไรให้ไตปลอดภัย?
เราไม่จำเป็นต้องเลิกออกกำลังกาย เพียงแค่ต้อง “ฟังเสียงร่างกาย” เริ่มต้นจากเบาไปหาหนักตามสภาพความฟิต คอยจิบน้ำให้เพียงพอทั้งก่อน ระหว่าง และหลังออกกำลังกาย อย่าปล่อยให้ตัวเองกระหายน้ำจนคอแห้งผาก และที่สำคัญที่สุดคือ หลีกเลี่ยงการทานยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ทันทีหลังการซ้อมหนัก
เซฟกล้ามเนื้อแล้ว อย่าลืมเซฟตับเซฟไตของตัวเองกันด้วยนะ
https://mgronline.com/goodhealth/detail/9690000065898