แพนิค (Panic Disorder) คือ โรควิตกกังวลชนิดหนึ่งที่เกิดจากระบบประสาทอัตโนมัติทำงานผิดปกติ ผู้ป่วยจะมีอาการตื่นตระหนกและหวาดกลัวอย่างรุนแรงแบบเฉียบพลันโดยไม่มีสาเหตุ ร่างกายจะหลั่งสารอะดรีนาลีนออกมา ทำให้เกิดอาการใจสั่น แน่นหน้าอก หายใจไม่อิ่ม เวียนหัว และกลัวว่าจะเสียชีวิตหรือควบคุมตัวเองไม่ได้
— อาการไม่อันตรายและจะค่อยๆ ลดลงใน 5–20 นาที นี่คือวิธีจัดการทันทีและระยะยาว
🛑 ขณะเกิดอาการ — ทำทันที
• ควบคุมหายใจ: ลอง 4-7-8 — หายใจเข้า 4 วินาที → กลั้น 7 → ปล่อยยาว 8 วินาที หรือ 4-4-4-4 — เข้า-กลั้น-ออก-หยุด เท่ากัน 4 วินาที เพื่อชะลอระบบประสาท
• เทคนิค 5-4-3-2-1: บอกตัวเอง
◦ 5 อย่างที่ เห็น
◦ 4 อย่างที่ สัมผัส
◦ 3 อย่างที่ ได้ยิน
◦ 2 อย่างที่ ได้กลิ่น
◦ 1 อย่างที่ ลิ้มรส
ช่วยดึงจิตกลับมาที่ปัจจุบัน
• พูดปลอบตัวเอง: “มันแค่อาการแพนิค จะผ่านไป ไม่มีอันตราย ฉันปลอดภัยอยู่ที่นี่”
• สัมผัสสิ่งแวดล้อม: จับพื้นหรือเก้าอี้แน่นๆ ดื่มน้ำเย็น หรือถือน้ำแข็ง — กระตุ้นประสาทให้เปลี่ยนโฟกัส
• ❌ ไม่ควรใช้ถุงครอบปากเองโดยไม่แนะนำจากแพทย์ และหลีกเลี่ยงเหล้า/บุหรี่เพื่อระงับ
🧘 หลังจากนั้น — ป้องกันและดูแลตัวเอง
• สังเกตสิ่งกระตุ้น เช่น ความเครียด สถานที่แออัด พักผ่อนไม่พอ
• ออกกำลังกายเบาๆ สม่ำเสมอ นอนให้เพียงพอ จัดตารางให้ไม่แออัด
• ฝึกหายใจสงบตอนปกติ เพื่อใช้ได้เร็วขึ้นเมื่อเกิดเหตุ
⚠️ เมื่อควรไปพบแพทย์
• เกิดบ่อยครั้ง หรือรุนแรงจนทำงาน/ใช้ชีวิตไม่ได้
• กลัวอาการจะเกิดอีกจนหลีกเลี่ยงสถานที่หรือกิจกรรม
• มีอาการคล้ายโรคหัวใจ — แน่นหน้าอก หายใจหอบเหนื่อย ควรตรวจแยกโรคก่อน
แนะนำ: หากเกิดบ่อยหรือรบกวนชีวิต สามารถไปที่แผนกจิตเวชหรือสุขภาพจิตใกล้บ้าน เช่น โรงพยาบาลศูนย์ฯ หรือโทร สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรีตลอด 24 ชม.
ถ้ามีอาการแพนิค ควรทำอย่างนี้ 😌
— อาการไม่อันตรายและจะค่อยๆ ลดลงใน 5–20 นาที นี่คือวิธีจัดการทันทีและระยะยาว
🛑 ขณะเกิดอาการ — ทำทันที
• ควบคุมหายใจ: ลอง 4-7-8 — หายใจเข้า 4 วินาที → กลั้น 7 → ปล่อยยาว 8 วินาที หรือ 4-4-4-4 — เข้า-กลั้น-ออก-หยุด เท่ากัน 4 วินาที เพื่อชะลอระบบประสาท
• เทคนิค 5-4-3-2-1: บอกตัวเอง
◦ 5 อย่างที่ เห็น
◦ 4 อย่างที่ สัมผัส
◦ 3 อย่างที่ ได้ยิน
◦ 2 อย่างที่ ได้กลิ่น
◦ 1 อย่างที่ ลิ้มรส
ช่วยดึงจิตกลับมาที่ปัจจุบัน
• พูดปลอบตัวเอง: “มันแค่อาการแพนิค จะผ่านไป ไม่มีอันตราย ฉันปลอดภัยอยู่ที่นี่”
• สัมผัสสิ่งแวดล้อม: จับพื้นหรือเก้าอี้แน่นๆ ดื่มน้ำเย็น หรือถือน้ำแข็ง — กระตุ้นประสาทให้เปลี่ยนโฟกัส
• ❌ ไม่ควรใช้ถุงครอบปากเองโดยไม่แนะนำจากแพทย์ และหลีกเลี่ยงเหล้า/บุหรี่เพื่อระงับ
🧘 หลังจากนั้น — ป้องกันและดูแลตัวเอง
• สังเกตสิ่งกระตุ้น เช่น ความเครียด สถานที่แออัด พักผ่อนไม่พอ
• ออกกำลังกายเบาๆ สม่ำเสมอ นอนให้เพียงพอ จัดตารางให้ไม่แออัด
• ฝึกหายใจสงบตอนปกติ เพื่อใช้ได้เร็วขึ้นเมื่อเกิดเหตุ
⚠️ เมื่อควรไปพบแพทย์
• เกิดบ่อยครั้ง หรือรุนแรงจนทำงาน/ใช้ชีวิตไม่ได้
• กลัวอาการจะเกิดอีกจนหลีกเลี่ยงสถานที่หรือกิจกรรม
• มีอาการคล้ายโรคหัวใจ — แน่นหน้าอก หายใจหอบเหนื่อย ควรตรวจแยกโรคก่อน
แนะนำ: หากเกิดบ่อยหรือรบกวนชีวิต สามารถไปที่แผนกจิตเวชหรือสุขภาพจิตใกล้บ้าน เช่น โรงพยาบาลศูนย์ฯ หรือโทร สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรีตลอด 24 ชม.