พระนิพพานเป็นอสังขตธาตุ มีอยู่โดยปรมัตถ์

ผมไปเจอคำอธิบายนี้ในอรรถกถาพระไตรปิฎด ซึ่งผมอาจจะแปลไม่ถูกต้อง ดังนั้น จึงยกมาให้ช่วยกันดูครับ

ส่วนคำว่า พระนิพพานเป็นอสังขตธาตุ มีอยู่โดยปรมัตถ์ สามารถค้นหาในพระไตรปิฎกดูได้ครับ ผมไม่ได้ยกพระสูตรเหล่านั้นมา

จากอรรถกถาพระสูตรที่ยกมา
- พระนิพพานเป็นอสังขตธาตุ (ซึ่งคำว่านิพพาน พระนิพพาน นิพพานธาตุ นิพพานธรรม อสังขตธาตุ อสังขตธรรม ไม่ได้หมายถึงสิ่งเดียวกันทั้งหมด)

- พระนิพพานได้บัญญัติว่า อัตตา เพราะไม่ใช่อัตตาในวิสัยของปุถุชน แม้กระทั่งตัวตนในความฝันก็ไม่ใช่อัตตา แต่เป็นบัญญัติที่พระอริยเจ้าที่เข้าถึงมรรคผลเท่านั้นจะพึงรู้ได้

- มีการใช้คำว่า พระนิพพานของตน กับพระอริยเจ้าผู้ไม่เพ่งเล็งอัตตาใดๆอยู่

ขออ่านความเห็นของทุกท่านเพื่อเก็บข้อมูลเฉย ๆ ครับ

[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้บทว่า ชญฺา นิพฺพานมตฺตโน ความว่า พระนิพพานอันเป็นอสังขตธาตุนำมา ซึ่งความสุขอย่างแท้จริง โดยเป็นอารมณ์อันดีเยี่ยมแก่มรรคญาณและผลญาณ ซึ่งได้บัญญัติว่า อัตตา เพราะไม่เป็นอารมณ์ของปุถุชนอื่น แม้โดย ที่สุดความฝัน แต่เพราะเป็นแผนกหนึ่งแห่งมรรคญาณและผลญาณนั้น ๆ ของพระอริยเจ้าทั้งหลาย และเพราะเป็นเช่นกับอัตตา จึงเรียกว่า อตฺตโน ของตน พึงรู้คือพึงทราบพระนิพพานนั้น อธิบายว่า พึงรู้แจ้ง คือ พึง ทำให้แจ้งด้วยมรรคญาณและผลญาณทั้งหลาย.

ด้วยคำนั้น ทรงแสดงถึง ความที่พระอริยเจ้าทั้งหลายมีจิตน้อมไปในพระนิพพาน. จริงอยู่ พระอริยะเจ้าทั้งหลายย่อมอยู่ แม้ในเวลาที่อธิจิตเป็นไป ก็อยู่โดยภาวะที่น้อม โน้มโอนไปในพระนิพพานโดยส่วนเดียวเท่านั้น.

ก็ในที่นี้ สติเป็นไปในกายปรากฏแก่ภิกษุใด ภิกษุนั้นสำรวมแล้วในผัสสายตนะ ๖ ต่อแต่นั้น ก็มีจิตตั้งมั่นเนือง ๆ พึงรู้พระนิพพานของตน ด้วยการกระทำให้ประจักษ์ แก่ตน พึงทราบการเชื่อมบทแห่งคาถาอย่างนี้ด้วยประการฉะนี้.