คนตาบอดฝันเห็นภาพไหม?
.
1. คนที่ตาบอดมาตั้งแต่กำเนิด (หรือบอดก่อนอายุ 5-7 ขวบ)
กลุ่มนี้ส่วนใหญ่ "ไม่ฝันเห็นเป็นภาพ" ครับ
เหตุผล: สมองของเราต้องการประสบการณ์และการสะสมความทรงจำเรื่องการมองเห็นในช่วงวัยเด็ก (Visual Memory) เพื่อนำไปสร้างเป็นภาพในความฝัน แต่เนื่องจากกลุ่มนี้ไม่เคยเห็นภาพจริง ๆ มาก่อน สมองจึงไม่มีวัตถุดิบในการสร้างภาพขึ้นมาได้
แล้วพวกเขาฝันอย่างไร?: ความฝันของพวกเขาจะเต็มไปด้วยประสาทสัมผัสอื่น ๆ ที่คมชัดมาก ทั้ง เสียง กลิ่น รสชาติ การสัมผัส และอารมณ์ความรู้สึก เช่น ฝันว่าได้ยินเสียงคนที่รัก ฝันว่าได้กลิ่นอาหารที่ชอบ หรือสัมผัสได้ถึงลมพัดและพื้นผิวที่เดิน
2. คนที่มาตาบอดภายหลัง (Late-blind)
กลุ่มนี้ "ยังสามารถฝันเห็นเป็นภาพได้" ครับ
เหตุผล: เนื่องจากสมองเคยมีประสบการณ์การมองเห็นและมีความทรงจำเกี่ยวกับภาพ สิ่งของ และสีสันเก็บไว้แล้ว ทำให้เมื่อนอนหลับ สมองยังสามารถดึงความทรงจำเหล่านั้นมาฉายซ้ำในความฝันได้
ข้อจำกัด: ความชัดเจนและความบ่อยในการฝันเห็นภาพจะค่อย ๆ ลดลงตามระยะเวลาที่ตาบอดครับ ยิ่งตาบอดมานานหลายปี ภาพในฝันก็อาจจะเริ่มเลือนลางลง และสมองจะค่อย ๆ เปลี่ยนไปใช้ประสาทสัมผัสอื่น ๆ (เสียง, สัมผัส) ในความฝันมากขึ้นเรื่อย ๆ แทน
.
เกร็ดน่ารู้เพิ่มเติม:
มีงานวิจัยทางประสาทวิทยาพบว่า ในขณะที่คนตาบอดสนิทตั้งแต่กำเนิดกำลังฝัน แม้คลื่นสมองส่วนการมองเห็น (Visual Cortex) จะมีการเคลื่อนไหว แต่เป็นการประมวลผลเพื่อแปลงข้อมูลจากเสียงและการสัมผัสให้กลายเป็น "ภาพจินตนาการตามความเข้าใจของพวกเขา" ซึ่งอาจจะไม่ใช่ภาพแบบที่เรามองเห็นด้วยตา แต่เป็นโครงสร้างความเข้าใจในรูปแบบของพวกเขาเองครับ
.
คนตาบอด มองเนอะไร ในความฝัน?
คนตาบอดฝันเห็นภาพไหม?
.
1. คนที่ตาบอดมาตั้งแต่กำเนิด (หรือบอดก่อนอายุ 5-7 ขวบ)
กลุ่มนี้ส่วนใหญ่ "ไม่ฝันเห็นเป็นภาพ" ครับ
เหตุผล: สมองของเราต้องการประสบการณ์และการสะสมความทรงจำเรื่องการมองเห็นในช่วงวัยเด็ก (Visual Memory) เพื่อนำไปสร้างเป็นภาพในความฝัน แต่เนื่องจากกลุ่มนี้ไม่เคยเห็นภาพจริง ๆ มาก่อน สมองจึงไม่มีวัตถุดิบในการสร้างภาพขึ้นมาได้
แล้วพวกเขาฝันอย่างไร?: ความฝันของพวกเขาจะเต็มไปด้วยประสาทสัมผัสอื่น ๆ ที่คมชัดมาก ทั้ง เสียง กลิ่น รสชาติ การสัมผัส และอารมณ์ความรู้สึก เช่น ฝันว่าได้ยินเสียงคนที่รัก ฝันว่าได้กลิ่นอาหารที่ชอบ หรือสัมผัสได้ถึงลมพัดและพื้นผิวที่เดิน
2. คนที่มาตาบอดภายหลัง (Late-blind)
กลุ่มนี้ "ยังสามารถฝันเห็นเป็นภาพได้" ครับ
เหตุผล: เนื่องจากสมองเคยมีประสบการณ์การมองเห็นและมีความทรงจำเกี่ยวกับภาพ สิ่งของ และสีสันเก็บไว้แล้ว ทำให้เมื่อนอนหลับ สมองยังสามารถดึงความทรงจำเหล่านั้นมาฉายซ้ำในความฝันได้
ข้อจำกัด: ความชัดเจนและความบ่อยในการฝันเห็นภาพจะค่อย ๆ ลดลงตามระยะเวลาที่ตาบอดครับ ยิ่งตาบอดมานานหลายปี ภาพในฝันก็อาจจะเริ่มเลือนลางลง และสมองจะค่อย ๆ เปลี่ยนไปใช้ประสาทสัมผัสอื่น ๆ (เสียง, สัมผัส) ในความฝันมากขึ้นเรื่อย ๆ แทน
.
เกร็ดน่ารู้เพิ่มเติม:
มีงานวิจัยทางประสาทวิทยาพบว่า ในขณะที่คนตาบอดสนิทตั้งแต่กำเนิดกำลังฝัน แม้คลื่นสมองส่วนการมองเห็น (Visual Cortex) จะมีการเคลื่อนไหว แต่เป็นการประมวลผลเพื่อแปลงข้อมูลจากเสียงและการสัมผัสให้กลายเป็น "ภาพจินตนาการตามความเข้าใจของพวกเขา" ซึ่งอาจจะไม่ใช่ภาพแบบที่เรามองเห็นด้วยตา แต่เป็นโครงสร้างความเข้าใจในรูปแบบของพวกเขาเองครับ
.