[เคารพสิทธิของผู้สร้างสรรค์ลำดับแรก]
.
ธีรภัทร เริ่มต้นด้วยการชี้ให้เห็นข้อกังวลแรก คือ ‘ความเป็นธรรมของสัญญา’ จากการนำแรงบันดาลใจไปใช้งาน ด้วยเป้าหมายที่ต่างกัน
.
ในแง่ของกฎหมาย ธีรภัทร มองว่า ซีรีส์หงสาวดีมีข้อโต้แย้งในรายละเอียดที่ยังต้องสืบอีกมาก หากข้อพิพาทจะนำไปสู่การฟ้องร้องทางกฎหมาย ทว่าในแง่การทำงาน ประเด็นนี้เปิดแผลเดิมของบ้านเราอย่างชัดเจน
.
“เราต้องปรับปรุงในการเคารพสิทธิของผู้สร้างสรรค์ผลงาน ในกรณีที่จะมีการซื้อสิทธิ์ไปดัดแปลงสื่อต่างๆ และข้อสัญญาที่ควรจะมีความเป็นธรรม และเคารพสิทธิของผู้สร้างสรรค์ลำดับแรก”
.
ธีรภัทร มองว่า จำเป็นต้องมีข้อกำหนดที่รับรู้ร่วมกัน เพื่อให้เกิดสัญญาที่เป็นธรรมกว่านี้ รวมถึงพื้นฐานการตระหนักรู้ของผู้สร้างสรรค์เอง
.
“(ผู้สร้างสรรค์) รู้เบื้องต้นไว้ เพื่อปฏิเสธข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้”
.
ทั้งนี้ กฎหมายลิขสิทธิ์ในต่างประเทศจะมีข้อแตกต่างกับไทย โดยมีมาตราที่พิสูจน์เรื่อง ‘ธรรมสิทธิ์’ (Moral Rights) ที่แยกออกจาก สิทธิทางเศรษฐกิจ (Economic Rights) อย่างชัดเจน
.
อธิบายง่ายๆ คือ สิทธิของการเป็นเจ้าของผลงานตั้งแต่ต้น กับสิทธิของการได้รับค่าตอบแทน สองส่วนนี้แยกจากกันชัดเจน
.
“เขาจะเคารพในสินธิ Moral Rights หรือ Author Rights ไว้แน่นหนาชัดเจนว่า ไม่สามารถสละได้ จะอยู่ติดกับเนื้อเรื่องที่เอาไปใช้ ”
.
ขณะที่กฎหมายไทยมีการพูดถึงเอาไว้ใน ตาม พรบ.ลิขสิทธิ์ 2537 มาตรา 18 เกี่ยวกับสิทธิในการแสดงตัวเป็นเจ้าของผลงาน และสิทธิในการห้ามดัดแปลงแก้ไขผลงานที่ทำให้เสียชื่อเสียง แม้ผลงานถูกขายหรือโอนสิทธิไปแล้ว
.
“พรบ.ลิขสิทธิ์ ปัจจุบัน ไม่ได้ระบุไว้ว่า ตัวสิทธิในมาตรา 18 จะยินยอมให้ตัดลด ตัดทอน ไม่รับทราบเป็นประการใด เพราะฉะนั้นจะใช้หลักทั่วไปทางแพ่ง คือ สิทธิสามารถจำหน่ายถ่ายโอนไปได้ หรือ ยอมสละสิทธิ์ก็ได้”
.
อย่างไรก็ดี ในประเด็นข้อถกเถียงเรื่องข้อสัญญาของ หงสาวดี กับ อโยธยาเอยาวดี ธีรภัทร มองว่ามีรายละเอียดที่ต้องพิจารณาตามข้อเท็จจริงอีก
.
[ผ่อนเพื่อโอกาส ในขอบเขตที่เป็นธรรม]
.
“ความเคารพซึ่งกันและกันควรจะมีตั้งแต่ต้น”
.
กว่าที่ข้อเท็จจริงทางกฎหมายจะถูกพิสูจน์ ด้วยประสบการณ์ส่วนตัว ธีรภัทร กล่าวถึงท่าที ‘การเคารพผลงาน’ ที่สำคัญพอๆ กับการทำสัญญา และศาลนำมาใช้ในการพิจารณาเช่นกัน
.
อย่างกรณีงานเขียน ไอศูรย์ราชัน ที่ถูกพูดถึงว่าคล้ายคลึงในเรียกตัวละครเบื้องต้น แต่ต่างกันที่เนื้อหา
.
“ตรงนี้ง่ายมากเลย ถ้าคุณได้รับแรงบันดาลใจจากเรื่องอะไร ก็แค่พูดว่า เราอ่านเรื่องนี้แล้วเราได้แรงบันดาลใจมา หรือขอขอบคุณและอ้างอิง ผมว่าก็เป็นการให้เกียรติกัน”
.
ธีรภัทร เล่าว่า การให้เกียรติกันในเรื่องแรงบันดาลใจ ที่ถึงแม้เนื้อหาจะต่างกัน นับเป็นเหตุให้ศาลฯ พิจารณาว่า ‘ให้เกียรติกันมากเพียงพอแล้ว’
.
อย่างกรณีเรื่อง ‘เป็นชู้กับผี’ ที่นำไปสู่การฟ้องร้อง ซึ่งศาลพิจารณาว่าให้เครดิตแล้ว และเนื้อหาไม่ได้คัดลอก และหลายส่วนเป็นองค์ประกอบพื้นฐานที่ใครก็คิดขึ้นได้ สุดท้ายคดีนั้นก็ถูกตัดสินว่าไม่ละเมิด
.
“แรงบันดาลใจกับการสร้างสรรค์ผลงาน มันเป็นเส้นบางๆ กั้นมากเลย”
.
ในทฤษฎีวรรณกรรม ธีรภัทร ยกคำพูดที่กล่าวกันไว้ว่า พล็อตเป็นเรื่องที่เหมือนกันได้ แต่องค์ประกอบที่เหมือนกันเป็นไปได้ยาก
.
อย่างไรก็ดี ธีรภัทร ยอมรับว่า การแสดงความเคารพซึ่งกันและกัน อาจเป็นเรื่องพื้นฐานที่ลดปัญหาข้อพิพาทในระดับคนทำงานได้ แต่ในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับทรัพย์สินทางปัญญา โดยเฉพาะการผลิตที่มีการลงทุนก็จะทำให้ซับซ้อน
.
“ทางที่ดีเจรจาอะไรควรมีการบันทึก ลงนามรับรองว่าเจรจากันและเซ็นรับรองสองฝ่าย จะเป็นวิธีแก้ปัญหาที่ดี…ไม่อยากให้เกิดการคุยกันปากเปล่า”
.
“ในวงการหนังสือ วงการสร้างสรรค์ ผมก็เชื่อว่าไม่รักจริงเขาก็ไม่ทำ แต่สุดท้ายแล้วการมีข้อมูลเป็นลายลักษณ์อักษรดีที่สุด”
.
ในฐานะนักเขียนคนหนึ่ง ธีรภัทร เข้าใจเป็นอย่างดีว่า ทุกคนย่อมอยากให้ผลงานตนเองมีโอกาสเป็นที่รับรู้อย่างแพร่หลาย
.
“โอกาสมีหลายทาง โอกาสที่ดีกับคนจริงใจที่เข้ามาก็มีจริง แต่โอกาสที่เขาจะเข้ามาฉวยใช้ประโยชน์จากผู้สร้างสรรค์ก็มีเหมือนกันในวงการ”
.
สิ่งนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพียงในประเทศไทย ธีรภัทร กล่าวถึงกรณีที่มีบริษัทต่างชาติเข้ามาขอทำสัญญาซื้อสิทธินักเขียน ก็ต้องมีการตรวจสอบและระมัดระวังอย่างมาก โดยเฉพาะเรื่องการถ่ายมอบสิทธิและโอนสิทธิ ที่เกี่ยวข้องกับสิทธิเกี่ยวเนื่องว่า ยังอยู่กับเราหรือเป็นของเขา
.
“ระวังตัวเอง แต่ต้องไม่มากเกินไปจนปิดกั้นโอกาส เรื่องบางเรื่องผ่อนได้ก็ผ่อน ต้องมองว่างานเราไม่ใช่งานเดียวในชีวิต เราทำงานนี้แล้วงานต่อไปก็มีโอกาสเกิดขึ้นอีก ฉะนั้นระมัดระวังตัวเองไม่ให้เสียเปรียบ แต่อย่าปิดกั้นตัวเอง”
.
[เรื่องใหม่ของเรา อาจเป็นเรื่องของคนอื่น]
.
“ทุกสิ่งในมหาภารตะ หากมีในมหาภารตะแล้ว สิ่งนั้นมีในโลก ถ้าหากไม่มีในมหาภารตะแล้ว ก็อย่าหมายแสวงหาอีกเลย”
.
ธีรภัทร ยกคำพูดที่เจ้าตัวมักสื่อสารอยู่บ่อยครั้งขึ้นมา ตามที่ทราบกันดีว่า กฎหมายไม่ได้คุ้มครอง ‘แนวคิด’ (Idea) เพราะมองว่าใครต่างก็คิดได้
.
“พล็อตและไอเดียมีอยู่แล้ว เราไม่ได้เริ่มต้นมาด้วยศูนยืเพราะมนุษย์เอาความรู้จากเรื่องอื่นมาทั้งหมด บางทีเราคิดว่ามันแปลกมันใหม่มากเลย แต่คนอื่นเขียนมาเป็นพันปีแล้วก็มี ไม่ใช่เรื่องใหม่ทั้งหมดขนาดนั้น ยกเว้นรายละเอียดปลีกย่อย บทสนทนา ถ้ามันซ้ำก็เป็นการลอกเลียนแน่นอน”
.
นี่เองทำให้ ธีรภัทร มองว่า ผู้เขียนบททุกประเภท จึงต้องมีความชั ดเจนและบันทึกการสืบค้นว่า แต่ละส่วนมีการอ้างอิงหรือหยิบยกจากไหน มีที่มาที่ไปชัดเจน
.
มากไปกว่านั้น ส่วนที่ ‘ได้รับแรงบันดาลใจ’ หรือ ‘ได้รับอิทธิพล’ ผู้เขียนก็สามารถสื่อสารโดยตรงกับเจ้าของผลงานนั้นๆ เพื่อแสดงเครดิต และหากเป็นงานที่มีค่าตอบแทน ก็ควรเสนอค่าตอบแทนในส่วนที่เหมาะสม ให้กับผู้ริเริ่ม อย่างที่มีกรณีการทำสัญญาซื้อสิทธิเฉพาะชื่อเรื่อง ชื่อตัวละคร เป็นต้น
.
“ถ้าเขาไม่ตกลง ก็ไม่ควรจะใช้ต่อไป…กฎหมายลิขสิทธิ์ถึงแม้กรอบปัจจุบันจะมีส่วนของกฎหมายอาญาด้วย แต่สุดท้ายเป็นเรื่องของความสมัครใจทั้งสองฝ่าย”
.
เมื่อทำทุกขั้นตอนถูกต้อง สิ่งที่ตามมาคือโอกาสถูกยอมรับในวงกว้างด้วยคุณภาพของงาน สามารถต่อยอดได้ ทั้งเรื่องสินค้า ทัวร์ อย่างจุดกระแสฟีเวอร์ละครไทย ก็เคยมีให้เห็นมาแล้ว
.
“คุยกันได้ดีที่สุด แต่ที่สำคัญคือเราต้องเคารพกันก่อน เคารพในแนวคิด ในความคิดสร้างสรรค์ของแต่ละฝ่าย ให้เครดิตกันถูกต้อง อันนี้เป็นเส้นแดงที่ไม่ควรจะยอมกัน”
.
“เมื่อคุณเคารพกันแล้วคุณก็ต้องตอบแทนให้อย่างเหมาะสม และสัญญาก็ควรเป็นธรรม ไม่มีการปิดกั้น หรือลดทอนสิทธิผู้สร้างสรรค์มากเกินไป”
.
[เรื่องใหม่ของเรา อาจเป็นเรื่องของคนอื่น]
.
คำถามหนึ่งที่อดถามไม่ได้ ในฐานะนักเขียนที่ถูกยอมรับกับผลงานเขียนที่เกี่ยวเนื่องกับประวัติศาสตร์ หนีไม่พ้นการที่มีรายงานว่า มีผู้ต้องการเอาผิดกับผู้วาดอโยธยาเอยาวดี จากกรณีที่นำเสนอตัวละครทางประวัติศาสตร์ ในลักษณะของคนรักเพศเดียวกัน
.
ธีรภัทร เริ่มต้นด้วยความเห็นว่า ผู้ที่ต้องการฟ้องร้องก็อาจมีจุดประสงค์ของตนเองในรูปแบบหนึ่ง แต่ในตัวบทกฎหมายไม่ควรเข้าข่ายในองค์ประกอบความผิด ซึ่งไม่คิดว่าจะถูกดำเนินคดีได้
.
เบื้องต้น ธีรภัทร มีการสื่อสารกับผู้สร้างสรรค์ผลงานแล้วว่า หากมีการกล่าวทุกข์ในประเด็นนี้ เจ้าตัวในฐานะทนายความจะเข้าไปช่วยเหลือแน่นอน
.
“ที่สำคัญคือ ปกป้องสิทธิเสรีภาพในการสร้างสรรค์ผลงาน ไม่ว่าจะเป็นบทละคร การ์ตูน เราควรมีสิทธิที่จะตีความและสร้างสรรค์ โดยเฉพาะที่เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ ถ้าหากเราทำได้หลากหลายก็จพเป็นผลดีต่อปัจจุบัน ที่คนอาจห่างหาย ทำให้คนไปศึกษาและเรียนรู้มากขึ้น”
.
ธีรภัทร เน้นว่า ความจริงหลายเรื่องที่ผ่านมา พิสูจน์แล้วว่าข้อพิพาทลักษณะคล้ายคลึงกันนี้ ส่งผลให้เรื่องราวในอดีตถูกนำกลับมาพูดถึงและเรียนรู้
.
“เป็นประโยชน์มากกว่าโทษ การขู่ดำเนินคดีเป็นเรื่องไม่ควรทำ อย่าไปให้คุณค่า และให้แสงกับคนที่ตั้งใจกระทำอะไรที่ไม่ถูกต้อง” ธีรภัทร กล่าวทิ้งท้าย
.
สำนักข่าว TODAY
สำนักข่าวออนไลน์ เปิดความรู้ ดูทูเดย์
.
#สำนักข่าวทูเดย์
#MakeTomorrowTODAY
🧐 พล็อตใหม่ไม่มีจริง? ถอดรหัส หงสาวดี VS อโยธยาเอยาวดี ประเด็นลิขสิทธิ์งานสร้างสรรค์
.
ธีรภัทร เริ่มต้นด้วยการชี้ให้เห็นข้อกังวลแรก คือ ‘ความเป็นธรรมของสัญญา’ จากการนำแรงบันดาลใจไปใช้งาน ด้วยเป้าหมายที่ต่างกัน
.
ในแง่ของกฎหมาย ธีรภัทร มองว่า ซีรีส์หงสาวดีมีข้อโต้แย้งในรายละเอียดที่ยังต้องสืบอีกมาก หากข้อพิพาทจะนำไปสู่การฟ้องร้องทางกฎหมาย ทว่าในแง่การทำงาน ประเด็นนี้เปิดแผลเดิมของบ้านเราอย่างชัดเจน
.
“เราต้องปรับปรุงในการเคารพสิทธิของผู้สร้างสรรค์ผลงาน ในกรณีที่จะมีการซื้อสิทธิ์ไปดัดแปลงสื่อต่างๆ และข้อสัญญาที่ควรจะมีความเป็นธรรม และเคารพสิทธิของผู้สร้างสรรค์ลำดับแรก”
.
ธีรภัทร มองว่า จำเป็นต้องมีข้อกำหนดที่รับรู้ร่วมกัน เพื่อให้เกิดสัญญาที่เป็นธรรมกว่านี้ รวมถึงพื้นฐานการตระหนักรู้ของผู้สร้างสรรค์เอง
.
“(ผู้สร้างสรรค์) รู้เบื้องต้นไว้ เพื่อปฏิเสธข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้”
.
ทั้งนี้ กฎหมายลิขสิทธิ์ในต่างประเทศจะมีข้อแตกต่างกับไทย โดยมีมาตราที่พิสูจน์เรื่อง ‘ธรรมสิทธิ์’ (Moral Rights) ที่แยกออกจาก สิทธิทางเศรษฐกิจ (Economic Rights) อย่างชัดเจน
.
อธิบายง่ายๆ คือ สิทธิของการเป็นเจ้าของผลงานตั้งแต่ต้น กับสิทธิของการได้รับค่าตอบแทน สองส่วนนี้แยกจากกันชัดเจน
.
“เขาจะเคารพในสินธิ Moral Rights หรือ Author Rights ไว้แน่นหนาชัดเจนว่า ไม่สามารถสละได้ จะอยู่ติดกับเนื้อเรื่องที่เอาไปใช้ ”
.
ขณะที่กฎหมายไทยมีการพูดถึงเอาไว้ใน ตาม พรบ.ลิขสิทธิ์ 2537 มาตรา 18 เกี่ยวกับสิทธิในการแสดงตัวเป็นเจ้าของผลงาน และสิทธิในการห้ามดัดแปลงแก้ไขผลงานที่ทำให้เสียชื่อเสียง แม้ผลงานถูกขายหรือโอนสิทธิไปแล้ว
.
“พรบ.ลิขสิทธิ์ ปัจจุบัน ไม่ได้ระบุไว้ว่า ตัวสิทธิในมาตรา 18 จะยินยอมให้ตัดลด ตัดทอน ไม่รับทราบเป็นประการใด เพราะฉะนั้นจะใช้หลักทั่วไปทางแพ่ง คือ สิทธิสามารถจำหน่ายถ่ายโอนไปได้ หรือ ยอมสละสิทธิ์ก็ได้”
.
อย่างไรก็ดี ในประเด็นข้อถกเถียงเรื่องข้อสัญญาของ หงสาวดี กับ อโยธยาเอยาวดี ธีรภัทร มองว่ามีรายละเอียดที่ต้องพิจารณาตามข้อเท็จจริงอีก
.
[ผ่อนเพื่อโอกาส ในขอบเขตที่เป็นธรรม]
.
“ความเคารพซึ่งกันและกันควรจะมีตั้งแต่ต้น”
.
กว่าที่ข้อเท็จจริงทางกฎหมายจะถูกพิสูจน์ ด้วยประสบการณ์ส่วนตัว ธีรภัทร กล่าวถึงท่าที ‘การเคารพผลงาน’ ที่สำคัญพอๆ กับการทำสัญญา และศาลนำมาใช้ในการพิจารณาเช่นกัน
.
อย่างกรณีงานเขียน ไอศูรย์ราชัน ที่ถูกพูดถึงว่าคล้ายคลึงในเรียกตัวละครเบื้องต้น แต่ต่างกันที่เนื้อหา
.
“ตรงนี้ง่ายมากเลย ถ้าคุณได้รับแรงบันดาลใจจากเรื่องอะไร ก็แค่พูดว่า เราอ่านเรื่องนี้แล้วเราได้แรงบันดาลใจมา หรือขอขอบคุณและอ้างอิง ผมว่าก็เป็นการให้เกียรติกัน”
.
ธีรภัทร เล่าว่า การให้เกียรติกันในเรื่องแรงบันดาลใจ ที่ถึงแม้เนื้อหาจะต่างกัน นับเป็นเหตุให้ศาลฯ พิจารณาว่า ‘ให้เกียรติกันมากเพียงพอแล้ว’
.
อย่างกรณีเรื่อง ‘เป็นชู้กับผี’ ที่นำไปสู่การฟ้องร้อง ซึ่งศาลพิจารณาว่าให้เครดิตแล้ว และเนื้อหาไม่ได้คัดลอก และหลายส่วนเป็นองค์ประกอบพื้นฐานที่ใครก็คิดขึ้นได้ สุดท้ายคดีนั้นก็ถูกตัดสินว่าไม่ละเมิด
.
“แรงบันดาลใจกับการสร้างสรรค์ผลงาน มันเป็นเส้นบางๆ กั้นมากเลย”
.
ในทฤษฎีวรรณกรรม ธีรภัทร ยกคำพูดที่กล่าวกันไว้ว่า พล็อตเป็นเรื่องที่เหมือนกันได้ แต่องค์ประกอบที่เหมือนกันเป็นไปได้ยาก
.
อย่างไรก็ดี ธีรภัทร ยอมรับว่า การแสดงความเคารพซึ่งกันและกัน อาจเป็นเรื่องพื้นฐานที่ลดปัญหาข้อพิพาทในระดับคนทำงานได้ แต่ในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับทรัพย์สินทางปัญญา โดยเฉพาะการผลิตที่มีการลงทุนก็จะทำให้ซับซ้อน
.
“ทางที่ดีเจรจาอะไรควรมีการบันทึก ลงนามรับรองว่าเจรจากันและเซ็นรับรองสองฝ่าย จะเป็นวิธีแก้ปัญหาที่ดี…ไม่อยากให้เกิดการคุยกันปากเปล่า”
.
“ในวงการหนังสือ วงการสร้างสรรค์ ผมก็เชื่อว่าไม่รักจริงเขาก็ไม่ทำ แต่สุดท้ายแล้วการมีข้อมูลเป็นลายลักษณ์อักษรดีที่สุด”
.
ในฐานะนักเขียนคนหนึ่ง ธีรภัทร เข้าใจเป็นอย่างดีว่า ทุกคนย่อมอยากให้ผลงานตนเองมีโอกาสเป็นที่รับรู้อย่างแพร่หลาย
.
“โอกาสมีหลายทาง โอกาสที่ดีกับคนจริงใจที่เข้ามาก็มีจริง แต่โอกาสที่เขาจะเข้ามาฉวยใช้ประโยชน์จากผู้สร้างสรรค์ก็มีเหมือนกันในวงการ”
.
สิ่งนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพียงในประเทศไทย ธีรภัทร กล่าวถึงกรณีที่มีบริษัทต่างชาติเข้ามาขอทำสัญญาซื้อสิทธินักเขียน ก็ต้องมีการตรวจสอบและระมัดระวังอย่างมาก โดยเฉพาะเรื่องการถ่ายมอบสิทธิและโอนสิทธิ ที่เกี่ยวข้องกับสิทธิเกี่ยวเนื่องว่า ยังอยู่กับเราหรือเป็นของเขา
.
“ระวังตัวเอง แต่ต้องไม่มากเกินไปจนปิดกั้นโอกาส เรื่องบางเรื่องผ่อนได้ก็ผ่อน ต้องมองว่างานเราไม่ใช่งานเดียวในชีวิต เราทำงานนี้แล้วงานต่อไปก็มีโอกาสเกิดขึ้นอีก ฉะนั้นระมัดระวังตัวเองไม่ให้เสียเปรียบ แต่อย่าปิดกั้นตัวเอง”
.
[เรื่องใหม่ของเรา อาจเป็นเรื่องของคนอื่น]
.
“ทุกสิ่งในมหาภารตะ หากมีในมหาภารตะแล้ว สิ่งนั้นมีในโลก ถ้าหากไม่มีในมหาภารตะแล้ว ก็อย่าหมายแสวงหาอีกเลย”
.
ธีรภัทร ยกคำพูดที่เจ้าตัวมักสื่อสารอยู่บ่อยครั้งขึ้นมา ตามที่ทราบกันดีว่า กฎหมายไม่ได้คุ้มครอง ‘แนวคิด’ (Idea) เพราะมองว่าใครต่างก็คิดได้
.
“พล็อตและไอเดียมีอยู่แล้ว เราไม่ได้เริ่มต้นมาด้วยศูนยืเพราะมนุษย์เอาความรู้จากเรื่องอื่นมาทั้งหมด บางทีเราคิดว่ามันแปลกมันใหม่มากเลย แต่คนอื่นเขียนมาเป็นพันปีแล้วก็มี ไม่ใช่เรื่องใหม่ทั้งหมดขนาดนั้น ยกเว้นรายละเอียดปลีกย่อย บทสนทนา ถ้ามันซ้ำก็เป็นการลอกเลียนแน่นอน”
.
นี่เองทำให้ ธีรภัทร มองว่า ผู้เขียนบททุกประเภท จึงต้องมีความชั ดเจนและบันทึกการสืบค้นว่า แต่ละส่วนมีการอ้างอิงหรือหยิบยกจากไหน มีที่มาที่ไปชัดเจน
.
มากไปกว่านั้น ส่วนที่ ‘ได้รับแรงบันดาลใจ’ หรือ ‘ได้รับอิทธิพล’ ผู้เขียนก็สามารถสื่อสารโดยตรงกับเจ้าของผลงานนั้นๆ เพื่อแสดงเครดิต และหากเป็นงานที่มีค่าตอบแทน ก็ควรเสนอค่าตอบแทนในส่วนที่เหมาะสม ให้กับผู้ริเริ่ม อย่างที่มีกรณีการทำสัญญาซื้อสิทธิเฉพาะชื่อเรื่อง ชื่อตัวละคร เป็นต้น
.
“ถ้าเขาไม่ตกลง ก็ไม่ควรจะใช้ต่อไป…กฎหมายลิขสิทธิ์ถึงแม้กรอบปัจจุบันจะมีส่วนของกฎหมายอาญาด้วย แต่สุดท้ายเป็นเรื่องของความสมัครใจทั้งสองฝ่าย”
.
เมื่อทำทุกขั้นตอนถูกต้อง สิ่งที่ตามมาคือโอกาสถูกยอมรับในวงกว้างด้วยคุณภาพของงาน สามารถต่อยอดได้ ทั้งเรื่องสินค้า ทัวร์ อย่างจุดกระแสฟีเวอร์ละครไทย ก็เคยมีให้เห็นมาแล้ว
.
“คุยกันได้ดีที่สุด แต่ที่สำคัญคือเราต้องเคารพกันก่อน เคารพในแนวคิด ในความคิดสร้างสรรค์ของแต่ละฝ่าย ให้เครดิตกันถูกต้อง อันนี้เป็นเส้นแดงที่ไม่ควรจะยอมกัน”
.
“เมื่อคุณเคารพกันแล้วคุณก็ต้องตอบแทนให้อย่างเหมาะสม และสัญญาก็ควรเป็นธรรม ไม่มีการปิดกั้น หรือลดทอนสิทธิผู้สร้างสรรค์มากเกินไป”
.
[เรื่องใหม่ของเรา อาจเป็นเรื่องของคนอื่น]
.
คำถามหนึ่งที่อดถามไม่ได้ ในฐานะนักเขียนที่ถูกยอมรับกับผลงานเขียนที่เกี่ยวเนื่องกับประวัติศาสตร์ หนีไม่พ้นการที่มีรายงานว่า มีผู้ต้องการเอาผิดกับผู้วาดอโยธยาเอยาวดี จากกรณีที่นำเสนอตัวละครทางประวัติศาสตร์ ในลักษณะของคนรักเพศเดียวกัน
.
ธีรภัทร เริ่มต้นด้วยความเห็นว่า ผู้ที่ต้องการฟ้องร้องก็อาจมีจุดประสงค์ของตนเองในรูปแบบหนึ่ง แต่ในตัวบทกฎหมายไม่ควรเข้าข่ายในองค์ประกอบความผิด ซึ่งไม่คิดว่าจะถูกดำเนินคดีได้
.
เบื้องต้น ธีรภัทร มีการสื่อสารกับผู้สร้างสรรค์ผลงานแล้วว่า หากมีการกล่าวทุกข์ในประเด็นนี้ เจ้าตัวในฐานะทนายความจะเข้าไปช่วยเหลือแน่นอน
.
“ที่สำคัญคือ ปกป้องสิทธิเสรีภาพในการสร้างสรรค์ผลงาน ไม่ว่าจะเป็นบทละคร การ์ตูน เราควรมีสิทธิที่จะตีความและสร้างสรรค์ โดยเฉพาะที่เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ ถ้าหากเราทำได้หลากหลายก็จพเป็นผลดีต่อปัจจุบัน ที่คนอาจห่างหาย ทำให้คนไปศึกษาและเรียนรู้มากขึ้น”
.
ธีรภัทร เน้นว่า ความจริงหลายเรื่องที่ผ่านมา พิสูจน์แล้วว่าข้อพิพาทลักษณะคล้ายคลึงกันนี้ ส่งผลให้เรื่องราวในอดีตถูกนำกลับมาพูดถึงและเรียนรู้
.
“เป็นประโยชน์มากกว่าโทษ การขู่ดำเนินคดีเป็นเรื่องไม่ควรทำ อย่าไปให้คุณค่า และให้แสงกับคนที่ตั้งใจกระทำอะไรที่ไม่ถูกต้อง” ธีรภัทร กล่าวทิ้งท้าย
.
สำนักข่าว TODAY
สำนักข่าวออนไลน์ เปิดความรู้ ดูทูเดย์
.
#สำนักข่าวทูเดย์
#MakeTomorrowTODAY