คนส่วนใหญ่มักมองว่า "ไฟฟ้าสถิต" (Static Electricity)
เป็นแค่เรื่องน่ารำคาญที่ทำให้สะดุ้งตอนเปิดประตู เดินเฉี่ยวคนแล้วสะดุ้งกันสองคน!
แต่ในความเป็นจริง มันส่งผลกระทบมากกว่าที่คิด ทั้งในแง่สุขภาพและหน้างานที่เน้นความปลอดภัย
1. ผลเสียต่อสุขภาพที่ (Health Impacts) หลายคนอาจไม่เชื่อว่าการสะสมของประจุไฟฟ้าในร่างกายส่งผลต่อระบบภายใน:
-รบกวนจังหวะการเต้นของหัวใจ:
สำหรับผู้ที่มีร่างกายอ่อนแอหรือใช้เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจ (Pacemaker) กระแสไฟที่คายออกมาฉับพลันอาจรบกวนการทำงานของอุปกรณ์หรือจังหวะหัวใจได้
-ภาวะนอนไม่หลับและอ่อนเพลียเรื้อรัง:
การสะสมของประจุบวกมากเกินไปในร่างกาย (Positive Ion Charge) มีงานวิจัยระบุว่าส่งผลต่อระดับฮอร์โมนเซโรโทนิน ทำให้เกิดความเครียด วิตกกังวล และหลับไม่สนิท
-ผิวหนังอักเสบและริ้วรอย:
ไฟฟ้าสถิตจะดึงดูดฝุ่นละอองและเชื้อโรคในอากาศให้มาเกาะที่ผิวหนังและใบหน้าได้ง่ายขึ้น ทำให้เกิดการอุดตัน รูขุมขนอักเสบ หรืออาการแพ้ฝุ่น
2. สาเหตุของการเกิดไฟฟ้าสถิต (Causes)
-ความชื้นต่ำ (อากาศแห้ง):
เมื่อความชื้นในอากาศน้อยกว่า
40% ประจุไฟฟ้าจะถ่ายเทสู่ลมไม่ได้ จึงสะสมอยู่ที่ตัวเรา
-การเสียดสี (Friction):
การเดินบนพรม, เสื้อผ้าใยสังเคราะห์ (Polyester) สีกับผิวหนัง หรือการนั่งเก้าอี้พลาสติก
-สภาพร่างกาย:
คนที่มีผิวแห้งจะเกิดไฟฟ้าสถิตได้ง่ายกว่าคนผิวชุ่มชื้น
3. วิธีแก้ไขและป้องกัน (Solutions & Prevention)
ในเวลาส่วนตัว (Personal Life)
-เพิ่มความชุ่มชื้น: ทาโลชั่นบำรุงผิวให้ชุ่มชื้นเสมอ และดื่มน้ำให้เพียงพอ
-ปรับสภาพอากาศ: ใช้เครื่องพ่นสเปรย์ละอองน้ำ (Humidifier) ในห้องนอนหรือห้องแอร์
-เลือกเนื้อผ้า: เปลี่ยนมาใส่ผ้าคอตตอน (Cotton) 100% แทนใยสังเคราะห์
-เทคนิคคายประจุ: ก่อนจับลูกบิดประตูที่เป็นโลหะ ให้เอา "หลังมือ" หรือ "กุญแจ" ไปแตะก่อน เพื่อให้ประจุค่อยๆ ถ่ายเท ไม่ให้เกิดการสปาร์คที่ปลายนิ้วซึ่งมีเส้นประสาทเยอะ
ในเวลางาน (Workplace Safety)
-สวมรองเท้ากันไฟฟ้าสถิต (ESD Shoes): เพื่อให้ประจุจากร่างกายไหลลงดิน (Grounding) ตลอดเวลา
-สายรัดข้อมือคายประจุ (Wrist Strap): สำคัญมากสำหรับงานอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อป้องกันไม่ให้ไฟในตัวไปทำลายแผงวงจร
-พื้นป้องกันไฟฟ้าสถิต: ติดตั้งพรมหรือกระเบื้องยางชนิด ESD ในพื้นที่ทำงานที่มีความเสี่ยงสูง
ที่มา:
-National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH): ข้อมูลเรื่องความปลอดภัยจากไฟฟ้าสถิตในที่ทำงาน
-Journal of Electrostatics: วารสารวิชาการที่รวบรวมงานวิจัยเกี่ยวกับผลกระทบของประจุไฟฟ้าต่อวัสดุและร่างกายมนุษย์
-Healthline / Mayo Clinic: ข้อมูลด้านสุขภาพเกี่ยวกับผลกระทบของอากาศแห้งและไฟฟ้าสถิตต่อผิวหนังและระบบประสาท
ไฟฟ้าสถิต (Static Electricity) อย่าปล่อยให้ตัวคุณเป็น ระเบิดเดินได้ แต่ในความเป็นจริง มันส่งผลกระทบมากกว่าที่คิด
1. ผลเสียต่อสุขภาพที่ (Health Impacts) หลายคนอาจไม่เชื่อว่าการสะสมของประจุไฟฟ้าในร่างกายส่งผลต่อระบบภายใน:
-รบกวนจังหวะการเต้นของหัวใจ:
สำหรับผู้ที่มีร่างกายอ่อนแอหรือใช้เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจ (Pacemaker) กระแสไฟที่คายออกมาฉับพลันอาจรบกวนการทำงานของอุปกรณ์หรือจังหวะหัวใจได้
-ภาวะนอนไม่หลับและอ่อนเพลียเรื้อรัง:
การสะสมของประจุบวกมากเกินไปในร่างกาย (Positive Ion Charge) มีงานวิจัยระบุว่าส่งผลต่อระดับฮอร์โมนเซโรโทนิน ทำให้เกิดความเครียด วิตกกังวล และหลับไม่สนิท
-ผิวหนังอักเสบและริ้วรอย:
ไฟฟ้าสถิตจะดึงดูดฝุ่นละอองและเชื้อโรคในอากาศให้มาเกาะที่ผิวหนังและใบหน้าได้ง่ายขึ้น ทำให้เกิดการอุดตัน รูขุมขนอักเสบ หรืออาการแพ้ฝุ่น
2. สาเหตุของการเกิดไฟฟ้าสถิต (Causes)
-ความชื้นต่ำ (อากาศแห้ง):
เมื่อความชื้นในอากาศน้อยกว่า 40% ประจุไฟฟ้าจะถ่ายเทสู่ลมไม่ได้ จึงสะสมอยู่ที่ตัวเรา
-การเสียดสี (Friction):
การเดินบนพรม, เสื้อผ้าใยสังเคราะห์ (Polyester) สีกับผิวหนัง หรือการนั่งเก้าอี้พลาสติก
-สภาพร่างกาย:
คนที่มีผิวแห้งจะเกิดไฟฟ้าสถิตได้ง่ายกว่าคนผิวชุ่มชื้น
3. วิธีแก้ไขและป้องกัน (Solutions & Prevention)
ในเวลาส่วนตัว (Personal Life)
-เพิ่มความชุ่มชื้น: ทาโลชั่นบำรุงผิวให้ชุ่มชื้นเสมอ และดื่มน้ำให้เพียงพอ
-ปรับสภาพอากาศ: ใช้เครื่องพ่นสเปรย์ละอองน้ำ (Humidifier) ในห้องนอนหรือห้องแอร์
-เลือกเนื้อผ้า: เปลี่ยนมาใส่ผ้าคอตตอน (Cotton) 100% แทนใยสังเคราะห์
-เทคนิคคายประจุ: ก่อนจับลูกบิดประตูที่เป็นโลหะ ให้เอา "หลังมือ" หรือ "กุญแจ" ไปแตะก่อน เพื่อให้ประจุค่อยๆ ถ่ายเท ไม่ให้เกิดการสปาร์คที่ปลายนิ้วซึ่งมีเส้นประสาทเยอะ
ในเวลางาน (Workplace Safety)
-สวมรองเท้ากันไฟฟ้าสถิต (ESD Shoes): เพื่อให้ประจุจากร่างกายไหลลงดิน (Grounding) ตลอดเวลา
-สายรัดข้อมือคายประจุ (Wrist Strap): สำคัญมากสำหรับงานอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อป้องกันไม่ให้ไฟในตัวไปทำลายแผงวงจร
-พื้นป้องกันไฟฟ้าสถิต: ติดตั้งพรมหรือกระเบื้องยางชนิด ESD ในพื้นที่ทำงานที่มีความเสี่ยงสูง
ที่มา:
-National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH): ข้อมูลเรื่องความปลอดภัยจากไฟฟ้าสถิตในที่ทำงาน
-Journal of Electrostatics: วารสารวิชาการที่รวบรวมงานวิจัยเกี่ยวกับผลกระทบของประจุไฟฟ้าต่อวัสดุและร่างกายมนุษย์
-Healthline / Mayo Clinic: ข้อมูลด้านสุขภาพเกี่ยวกับผลกระทบของอากาศแห้งและไฟฟ้าสถิตต่อผิวหนังและระบบประสาท