ทำงานหนัก ต่อเนื่อง เครียดเรื้อรัง ทำให้คนตายได้จริงๆนะ

กระทู้สนทนา

โรคเบาหวาน มนุษย์เงินเดือน สุขภาพจิต สุขภาพกาย

🔥 งานหนักทำให้คนตๅยจริงจ้า เพราะ “เครียดเรื้อรัง” ไม่ใช่แค่สุขภาพจิต แต่มันจุดไฟอักเสบอ่อนๆ ในร่างตลอดเวลา เร่งสารพัดโรค

คือถ้าไปเปิดดูโรคยอดฮิตต่างๆ อย่างคราบไขมันแทรกผนังหลอดเลือด ดื้ออินซูลิน/เบาหวาน ความดันสูง บลา บลา บลา มันก็จะมีสุขภาพจิต/เครียด พ่วงท้ายมาตลอด ซึ่งหลายคนก็คิดว่า เออ เพราะเครียดมันเลยทำให้ไม่มีเวลาดูแลสุขภาพมั้ง

จริงๆ คือไม่ใช่แค่นั้น
ความเครียดเรื้อรังนี่แหละ เล่นโดยตรง

.

😵‍💫 ก่อนอื่นต้องบอก “ความเครียด” (Stress) มันความหมายกว้างนะ คือมันจะเป็นเครียดเชิงกายภาพก็ได้ เช่น ติดเชื้อ บาดเจ็บ เจ็บป่วย ฯลฯ แต่ที่เป็นปัญหากันวงกว้างคือ เครียดในทางจิตใจ

แต่ก็ไม่ใช่ว่าเครียดคือเรื่องไม่ดีเสมอไป เครียดเป็นการสร้างสภาวะที่พร้อมสู้กับภัย มันทำให้มีสมาธิมากขึ้น มุ่งคิดแต่เรื่องแก้ปัญหา ปรับสภาพร่างกายให้เม็ดเลือดขาวพร้อมทำงาน หลั่งสารอักเสบเตรียมประสานงาน ความดัน/น้ำตาลเพิ่ม เพื่อเตรียมหนีเตรียมสู้

แต่ปัญหาคือเครียดเรื้อรังนี่แหละ ที่ไม่มีวันจบ ช่วงที่เบาลงก็ยังเครียดไม่หยุด ยังมีอะไรให้คิดตลอด มีความไม่สบายใจตลอดเวลา อันนี้แหละอันตราน

.

🧠 เพราะเครียดเรื้อรัง จะเปิดโหมดสู้กับตลอด ทำให้มีทั้ง
→ หลั่งฮอร์โมน cortisol ต่อเนื่อง
→ พร้อมกับระบบซิมพาเทติก (SNS) ถูกเปิดตลอด ทำให้ฮอร์โมน adrenaline สูงตลอด

นั่นแหละทำให้ร่างกายมันพัง

1️⃣ เม็ดเลือดขาว “ดื้อคอร์ติซอล” (Glucocorticoid resistance)
→ ปกติ cortisol คอยกดเม็ดเลือดขาวไม่ให้หลั่งสารอักเสบเยอะ
→ แต่พอสูงเรื้อรัง → เม็ดเลือดขาวจะเริ่มไม่ยอมฟังแล้ว
→ เบรกการอักเสบไม่อยู่ → ปล่อยสารอักเสบต่อเนื่อง

2️⃣ ระบบซิมพาเทติกเปิดค้าง (SNS overactivation)
→ adrenaline / noradrenaline สูง
→ กระตุ้นเม็ดเลือดขาวโดยตรง (β-adrenergic receptor)
→ เปิดยีนการสร้างสารอักเสบ
→ เหมือนสั่ง “ยิงต่อ อย่าหยุด” ตลอดเวลา

3️⃣ โปรไฟล์เม็ดเลือดขาวเปลี่ยน (Immune skewing)
→ เพิ่มเม็ดเลือดขาวสายอักเสบ เช่น M1 ปล่อยสารอักเสบเก่ง
→ เพิ่มตัวบัญชาการสายอักเสบ (Th17)
→ ลดพวกสายต้านอักเสบ (Treg)
→ ภูมิเลยเอะอะๆ ก็ปล่อยสารอักเสบอยู่อย่างนั้น

4️⃣ ไขมันกลายเป็นแหล่งอักเสบ (Adipose inflammation)
→ เซลล์ไขมันรับความเครียดไปด้วย → ปล่อยสารก่ออักเสบสมทบ
→ ดึงเม็ดเลือดขาวสายอักเสบเข้ามาสะสมเพิ่ม
→ กลไกนี้เด่นมากโดยเฉพาะในคนอ้วน = เพราะปกติเซลล์ไขมันก็เครียดจากการขยายขนาดจนเบียดกันอยู่แล้ว

5️⃣ แบคทีเรียในลำไส้เสียสมดุล (Gut dysbiosis)
→ ความเครียดเปลี่ยนแวดล้อมในไส้ แบคทีเรียสายอักเสบครองพื้นที่
→ การสร้างกรดไขมันสายสั้นลดลง → Treg ลดลง
→ ขาดตัวบำรุงผนังลำไส้ → สารที่สร้างจากสายพันธุ์อักเสบเข้าเลือดง่ายขึ้น

6️⃣ นอนพัง = ไม่มีช่วง reset (Sleep disruption)
→ สภาวะตื่นตัวตลอดทำให้เข้าการนอนยากมาก
→ ขาดช่วงฟื้นฟู แต่เปิดโหมดอักเสบตลอด
→ กลายเป็นเม็ดเลือดขาวทำงานจริงโคตรห่วย ดีแต่ปล่อยสารอักเสบไปเรื่อบ

.

สุดท้ายร่างกายก็อยู่ในสภาวะอักเสบตลอด แม้ไม่รุนแรง ไม่มีไข้ ไม่มีปวดบวมแดงร้อนให้เห็น แต่มันทำร้ายอวัยวะทั่วร่าง เร่งโรคต่างๆ ให้เป็นไวขึ้น
→ เบาหวาน (Insulin resistance)
→ คราบไขมันที่ผนังหลอดเลือด (Atherosclerosis)
→ มะเร็งบางชนิด
→ ซึมเศร้า (Neuroinflammation)
→ ภูมิแพ้ / โรคแพ้ภูมิตัวเอง

แต่ไม่ได้หมายความว่าคนมีความเครียดเรื้อรังจะต้องมีโรคเหล่านี้นะคะ มันเป็นปัจจัยเสริมข้อนึงเท่านั้น แต่แน่นอนว่าแต่ละคนย่อมมีปัจจัยเสี่ยงอื่นของโรคไง เช่น กินไม่ยั้ง ไม่ออกกำลังกาย รับบุหรี่มา คราวนี้มีความเครียดอีก เรียบร้อยเลย คราบไขมันพอกไวมาก

.

🧩 สรุป
Chronic stress = คันเร่งค้าง + เบรกพัง
→ immune ยิงตลอดเวลา
→ จาก “ป้องกัน” กลายเป็น “ทำร้ายตัวเอง” เร่งสารพัดโรค

🌱 รู้แหละว่าความเครียดมันคุมยาก มีอะไรสารพัด trigger ประจำ ตั้งแต่ปัญหาน่ารำคาญ ยันปัญหาชีวิต ความเลวร้ายที่สลัดไม่ออก แต่ใดๆ ก็ตาม สุขภาพจิตควรมาเป็นอันดับหนึ่ง ถ้าเรารู้ เราให้ความสำคัญมัน มันจะพอตัดตัวสร้างความเครียดที่พอตัดได้ ออกไปได้ฮะ

เพจ Manifia

CR⬇️
[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้