12.แกงหัวเอื้อง(เอื้องหมายนา) เชิญมาเที่ยวมากินของอร่อยๆ จ.เพชรบูรณ์ ; เมนูอาหารถิ่น ๗๗ จังหวัด 'รสชาติ…ที่หายไป' ปี๒๕๖๘

แกงหัวเอื้อง (เอื้องหมายนา) ๑ จังหวัด ๑ เมนู เชิดชูอาหารถิ่น “รสชาติ...ที่หายไป The Lost Taste” ของจังหวัดเพชรบูรณ์ ประจำปี 2568

แกงหัวเอื้อง ชุมชนบ้านนาตะกุด ต.ศรีเทพ อ.ศรีเทพ

เอื้องเป็นพืชล้มลุก มีหัวใต้ดิน โดยจะมีดอกบานในช่วงดำนาเสร็จ ดอกเอื้องจึงเป็นดอกไม้ที่ชาวบ้านใช้ในพิธีสู่ขวัญควาย เพราะหลังจากถูกด่า ถูกหวด ถูกตี ตอนไถ คราด จึงต้องมีการปลอบขวัญ หลังดำนำเสร็จ

คนโบราณตอนบุกเบิกป่าดงพงพีเป็นที่ทำกิน เขาจะปลูกเอื้องเอาไว้ตรงมุมนา ว่านาของข้าจากเอื้องกอนี้ ไปถึงเอื้องกอโน้นนะ ว่าแล้วก็ปลูกต่อ ๆ กันไป

พอหน้าแล้งต้นเอื้องจะล้ม เหลือแต่หัวใต้ดิน พอฝนตกใหม่ก็งอกขึ้นมา จึงมีชื่อที่ชาวบ้านเรียกกันว่า "เอื้องหมายนา"

หน้าแล้งก็จะขุดหัวเอื้องมาแกง เคี่ยวหัวเอื้องด้วยน้ำใบย่านาง ใส่ปลาย่าง กากหมู ถั่วดำ ข้าวเหนียวป่น ปลาร้า เครื่องแกงต่าง ๆ

ปัจจุบันนี้ ด้วยการทำเกษตรกรรมยุคใหม่ที่ใช้เคมี ทำให้ต้นเอื้องหมายนาเป็นพืชที่หายาก ประกอบกรรมวิธีการประกอบอาหารที่ซับซ้อน จึงทำให้แกงหัวเอื้องค่อยๆเลือนหายไปตามยุคสมัยที่มีแต่ความเร่งด่วน จึงกลายเป็นรสชาดความอร่อยที่ค่อยๆลืมเลือนหายไปจากความทรงจำของผู้คน