นั่ง​สมาธิ​เก่ง​ ​กับการละกิเลส​ เป็น​คนละ​เรื่อง​กัน​

กระทู้คำถาม
หากต้องการให้การปฏิบัติจบลงที่..สัมมาสมาธิ (องค์มรรคที่แปด)
ก็ต้องหันกลับมาดูที่จุดเริ่มต้นคือ สัมมาทิฏฐิ (องค์มรรคที่หนึ่ง)

ลองคิดดูว่า ถ้าสัมมาทิฏฐิไม่เพียงพอ สัมมาสังกัปปะก็ไม่พอ สัมมาวาจาก็ไม่พอ สัมมากัมมันตะไม่พอ สัมมาอาชีวะไม่พอ สัมมาวายามะไม่พอ สัมมาสติไม่พอ ในขั้นสุดท้าย..สมาธิมัน ก็จะไม่พอ นั่นหมายความว่า

สัมมาสมาธิไม่เกิด เพราะ "สัมมาทิฏฐิ" ยังไม่พอ นั่นเอง

🧘 นั่งสมาธิเก่ง กับ 🚭 การละกิเลส เป็นคนละเรื่องกัน
---

ถ้านั่งสมาธิเป็น มันช่วยได้เยอะนะโยมนะ ช่วยได้เยอะ พยุงใจทำให้ใจมีพลังมีกำลังใจ  

พอใจสงบแป๊บเดียว โยมเจอเรื่องทุกข์ในชีวิต จิตสงบแป๊บเดียว มีปิติหล่อเลี้ยงแป๊บเดียว อารมณ์ต่าง ๆ หายหมด มันใจฟูไง มันใจฟูมีพลังใจ

หรือบางทีใจทุกข์ต่าง ๆ นั่งสมาธิแป๊บเดียวสงบเย็น แป๊บเดียวโลกเปลี่ยนเลย ความทุกข์ความเครียดต่าง ๆ เปลี่ยนเลย

นี่คือเรื่องภพภูมิเลยนะ อย่างน้อยเราฮีลใจเป็น อย่างน้อยถ้าไปตอนนั้นก็สุคติภูมินะ

แล้วถ้ามันเกิดร่องแบบนั้นบ่อย ๆ  จิตเย็นบ่อย ๆ เกิดวิถีจิตที่มันเย็น จนชำนาญ จิตเย็นบ่อย ๆ ก็สุคติเป็นอันหวังได้ ก็อย่างน้อยก็สุคตินะ

ยังไม่ได้พูดเรื่องอริยมรรคอริยผล
ก็ไปสุคติอยู่แล้ว ก็อยู่เย็นในปัจจุบัน อยู่เย็นในสัมปรายภพ หรือไม่ก็เป็นปัจจัยไปพรหมโลก ได้เกิดเป็นพรหม อยู่กันนานหน่อย อันนี้ก็สำหรับคนที่ชอบฝึกสมาธินะ ฝึกไปเถอะ ค่อย ๆ ฝึกไปสมาธิก็ต้องประกอบด้วยปัญญา และควรเป็นไปเพื่อปัญญา

ถ้าจะต่อยอดก็ต้องอย่าลืมเรื่องปัญญา
เรื่องปัญญาก็คือเรื่อง ลด ละ เลิก

ไม่งั้น ฝึกสมาธิไปมันจะเกิดผลย้อนกลับ เพราะตัวตนมันเกิดจากการยุ่งกับกิเลสใช่ไหม กิเลสมันยังอยู่ใช่ไหม เพราะยังไม่ได้เจริญอริยมรรคได้เต็มรูปแบบ

หมายถึงว่า อริยมรรคแต่ละข้อ ถ้ายังไม่ค่อยเต็มขึ้นมา สมาธิก็อาจยังไม่ค่อยได้บ่ม ขาดสัมมาสังกัปปะ
หรือบางคนนั่งสมาธิยังผิดศีลอยู่ก็มี
บางทีนั่งไปเกิดมีฤทธิ์ขึ้นมา แต่ยังผิดศีลอยู่ ก็มี
เคยเจอมาแล้ว เคยเห็นนะบางคนศีลยังผิดเยอะเลย
บางคนสัมมาวาจายังรั่วอยู่เลย แต่นั่งสมาธิเก่งก็มีนะ

บางคนแบบกิเลสแรงแต่นั่งสมาธิเก่งก็มี เห็นมาเยอะนะ

เห็นไหม มันคนละเรื่องนะ
เรื่องอริยมรรคอริยผล กับเรื่องนั่งสมาธิ เป็นคนละเรื่องกัน

บางคนนั่งสมาธิส่องจิตส่องใจ เดินไปทักคนนั้นคนนี้ได้เลยนะ แม่นบ้าง ไม่แม่นบ้าง ถูกบ้างผิดบ้างก็ว่ากันไป แต่กิเลสนี่แรงมากเลย เห็นมาแล้วนะ
แล้วถ้ามีคนไปอวยต่อนี่ ไปกันใหญ่เลย

มันคนละเรื่องนะโยมนะ
นั่งสมาธิเก่งกับเรื่องลดละเลิกกิเลส
คนละเรื่องกัน มันไม่เหมือนกัน

แต่บางทีคนเขามีอภินิหารหรือนั่งสมาธิเก่งด้วย แล้วเขาก็สามารถจัดการกิเลสของเขาได้ด้วย มันก็มีนะ การที่จิตมีอานุภาพกับการละกิเลสได้ เป็นคนละเรื่องกัน อันนี้เป็นความรู้ไว้ด้วย เพราะถ้าพูดเรื่องนี้ก็ต้องบอกหมดจริง ๆ

ก็ต้องบอกให้เห็น ให้เกิดปัญญานะ เพราะว่าถ้าปัญญาเกิดที่ใจพวกเราแล้ว เราจะรู้เองว่าเส้นทางเป็นยังไง จะไม่ได้บอกแค่นิดเดียวเป็นจุดเป็นหย่อม เพราะบางทีเราเข้าใจจุดหย่อม พอเราไปทำแล้ว เราไม่รู้ว่ามันมีเหลี่ยมมุมยังไงบ้างในเส้นทางเนี้ยนะ มีหลายประเภทเลยนะ

บางคนนั่งสมาธิเก่ง แต่กิเลสแรงมากเลย เพราะว่าอริยมรรคเขายังไม่ได้เจริญ สัมมาทิฏฐิเขายังไม่เพียงพอนั่นเอง  พอสัมมาทิฏฐิไม่พอ แปลว่าอะไร? แปลว่า..สัมมาสังกัปปะไม่พอ

เริ่มตั้งแต่สัมมาทิฏฐิไม่เพียงพอ สัมมาสังกัปปะก็ไม่พอ สัมมาวาจาก็ไม่พอ สัมมากัมมันตะไม่พอ สัมมาอาชีวะไม่พอ สัมมาวายามะไม่พอ สัมมาสติไม่พอ สมาธิมันก็ไม่พอ
นั่นหมายความว่า..มันก็ "สัมมาทิฏฐิ" ยังไม่พอนะ นั่นเอง

ต้องฟังธรรม สัมมาทิฏฐิต้องได้ฟัง
จะไปบิงโกเองก็ยาก เพราะว่าเราไม่ใช่บุญบารมีระดับพระพุทธเจ้านะ
เราต้องฟังสัมมาทิฏฐิ เราต้องฟังให้เข้าใจ แล้วค่อยลงมือแอคชั่น ลงมือปฏิบัติ

อารมณ์อะไรทำสมถะ มีประโยชน์อย่างไร
อารมณ์อะไรไว้ทำวิปัสสนา วิปัสสนามีประโยชน์อย่างไร ต้องเรียนรู้ไว้
นี่ยังไม่ได้พูดเรื่องอริยมรรคอริยผลเลยนะ

พระอริยเจ้าต้องเจริญวิปัสสนากรรมฐาน เจริญอริยมรรคมีองค์แปดจนจิตได้หยุด กระทบมาไม่สะเทือน ต้องเจริญวิปัสสนากรรมฐาน

การฝึกสมาธิจนมีสิ่งกระทบมา ใจสะเทือนน้อย หรือกระเพื่อมน้อยนั้นโอเคอยู่ แต่จะให้ดับลงปึ๊บ กระทบมาแล้วสงบเลย ก็ต้องเจริญวิปัสสนากรรมฐาน

บางคนบางทีนั่งสมาธิเก่ง แต่ยังแก้เรื่องกินไม่ได้ แบบเห็นอะไร มันอยากไปหมดเลย แสดงว่ากิเลสยังไม่ถูกละนะ คือนั่งสมาธิเอาไปใช้ทั้งโลก แต่มันยังไม่ได้แก้กิเลส ต้องรู้เหลี่ยมมุมตรงนี้

แต่นั่งสมาธินั้นเป็นประโยชน์มาก เราก็ฝึกไป
เป็นประโยชน์สุขวิหารในปัจจุบัน
เป็นไปเพื่อญาณทัศนะ
เป็นไปเพื่อการสิ้นอาสวะ

เป็นไปเพื่อญาณทัศนะ เกิดวิปัสสนาญาณ แล้วก็เป็นไปเพื่อสิ้นอาสวะ
มันเป็นการต่อยอดลำดับของการฝึกทั้งหมด
เราอยู่จุดไหนอยู่ เราก็จะรู้นั่นเอง

อย่างน้อยฆราวาสญาติโยม  ถ้ามีชีวิตเย็น ก็ฝึกสมาธิไปทุกวัน
ถ้าจะต่อยอดเรื่องอริยมรรคอริยผล ก็ต้องนำอริยมรรคมีองค์แปดไปปฏิบัติห้อยคอไว้แปดข้อ ถึงจะกำลังอานุภาพสูงยิ่งกว่าสมาธิ

สัมมาทิฏฐิอานุภาพสูงยิ่งกว่าสมาธิ
เพราะสัมมาทิฏฐิพาขึ้นฝั่งโลกุตระธรรม อริยมรรคอริยผลนะ

สมาธิจะได้ใช้การทางโลก ได้ฮีล (heal) ใจ เกิดฤทธิ์เกิดเดช เป็นไปเพื่อโลกียะ
แต่ก็ยังไม่ได้ข้ามฟากโลกุตระ
หากต้องการอริยมรรค อริยผล ต้องรู้จักการลดละเลิก จัดการกิเลส นั่นเอง
.

🧘ธรรมบรรยาย โดย พระวรินทร นิททโร
🌙 ค่ำวันอังคารที่ 14 ตุลาคม 2568

#สมาธิ #สมถะกรรมฐาน #วิปัสสนากรรมฐาน #อริยมรรค #ลดละเลิกกิเลส #สร้างบารมี #พระวรินทรนิททโร #เลิกทุกข์
แสดงความคิดเห็น
โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่