คำตอบที่ได้รับเลือกจากเจ้าของกระทู้
ความคิดเห็นที่ 6
ถามGemini
หากจะอธิบายให้เข้าใจง่ายที่สุด "วิปัสสนา" ไม่ใช่การนั่งเพื่อให้เห็นนิมิต แสงสี หรือเห็นสวรรค์นรก แต่คือ "การฝึกใจให้เห็นความจริง" ครับ
คำว่า วิปัสสนา แปลว่า การเห็นแจ้ง (วิ = แจ้ง, ปัสสนา = การเห็น) ซึ่งเป็นการเห็นด้วยปัญญา ไม่ใช่เห็นด้วยตาเนื้อ โดยมีหลักการสำคัญดังนี้ครับ:
1. เห็นอะไร? (เห็นไตรลักษณ์)
วิปัสสนาคือการฝึกสังเกต "กาย" และ "ใจ" ของตัวเอง จนเห็นความจริง 3 อย่างที่เรียกว่า ไตรลักษณ์:
อนิจจัง (ไม่เที่ยง): เห็นว่าทุกอย่างผ่านมาแล้วก็ผ่านไป เช่น ความโกรธที่เกิดตอนโดนรถปาดหน้า อยู่แป๊บเดียวก็หายไป
ทุกขัง (ทนอยู่สภาพเดิมไม่ได้): เห็นว่าทุกอย่างมีความบีบคั้น เช่น นั่งขับรถนานๆ ก็ปวดหลัง ความปวดนั้นทนอยู่เฉยๆ ไม่ได้ ต้องขยับ
อนัตตา (ไม่ใช่ตัวตน): เห็นว่าเราบังคับมันไม่ได้จริง เช่น บังคับไม่ให้แก่ไม่ได้ บังคับไม่ให้ง่วงไม่ได้ มันทำงานของมันเองตามเหตุปัจจัย
2. ต่างจาก "สมถะ" อย่างไร?
สมถะ (ความสงบ): เหมือนการอาบน้ำให้ตัวเย็นชั่วคราว หรือการกดทับกิเลสไว้ด้วยสมาธิ (เป้าหมายคือ "ความสงบ")
วิปัสสนา (ความรู้แจ้ง): เหมือนการผ่าตัดเอาเนื้อร้ายออก คือการใช้ปัญญาไปถอนความยึดมั่นถือมั่นว่า "นี่คือตัวเรา" (เป้าหมายคือ "ความพ้นทุกข์" หรือ "นิพพาน")
3. วิปัสสนาในชีวิตประจำวันของคุณ
คุณไม่จำเป็นต้องนั่งนิ่งๆ นานๆ ก็ฝึกวิปัสสนาได้ในขณะทำงาน:
ตอนจ่ายบิล/เช็คธนาคาร: ถ้าใจรู้สึกกังวล ให้ "รู้" ว่าความกังวลเกิดขึ้น เห็นความกังวลนั้นเป็นเพียงสภาวะอย่างหนึ่ง ไม่ใช่เรากังวล
ตอนซื้อของ: เห็นความอยากได้ (โลภะ) เกิดขึ้น แล้วเห็นมันดับไป
ตอนขับรถ: รู้สึกถึงร่างกายที่เคลื่อนไหว เห็นจิตที่แวบไปคิดเรื่องอดีตบ้าง อนาคตบ้าง แล้วดึงกลับมา "รู้" ในปัจจุบัน
4. ทำไมต้องทำวิปัสสนา?
เพื่อให้นำไปสู่การ "วาง" ครับ เมื่อเห็นซ้ำๆ ว่าทุกอย่างไม่เที่ยง บังคับไม่ได้ จิตจะเกิดความเบื่อหน่ายในการยึดถือ (นิพพิทา) และค่อยๆ คลายความยึดมั่นลง จนถึงจุดที่จิตเป็นอิสระจากทุกข์ ซึ่งก็คือ "นิพพาน" ที่คุณตั้งเป้าหมายไว้
สรุปสั้นๆ สำหรับคุณ
วิปัสสนาคือการ "มีสติรู้กายรู้ใจตามความเป็นจริง ด้วยจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง"
ในแฟ้มพัฒนาอาชีพของคุณ การฝึกวิปัสสนาจะช่วยให้คุณเป็นคนที่มี "สติสัมปชัญญะ" สูงมาก ซึ่งส่งผลให้การทำงานผิดพลาดน้อยลง และมีความสุขในการใช้ชีวิตจนถึงอายุ 80 ปีตามที่ตั้งใจครับ
คุณอยากลองฝึก "กัมมัฏฐาน" (วิธีฝึกจิต) เบื้องต้นที่ทำได้ระหว่างขับรถหรือทำงานธนาคารดูไหมครับ? ผมสามารถแนะนำวิธีง่ายๆ ให้ได้ครับ
หากจะอธิบายให้เข้าใจง่ายที่สุด "วิปัสสนา" ไม่ใช่การนั่งเพื่อให้เห็นนิมิต แสงสี หรือเห็นสวรรค์นรก แต่คือ "การฝึกใจให้เห็นความจริง" ครับ
คำว่า วิปัสสนา แปลว่า การเห็นแจ้ง (วิ = แจ้ง, ปัสสนา = การเห็น) ซึ่งเป็นการเห็นด้วยปัญญา ไม่ใช่เห็นด้วยตาเนื้อ โดยมีหลักการสำคัญดังนี้ครับ:
1. เห็นอะไร? (เห็นไตรลักษณ์)
วิปัสสนาคือการฝึกสังเกต "กาย" และ "ใจ" ของตัวเอง จนเห็นความจริง 3 อย่างที่เรียกว่า ไตรลักษณ์:
อนิจจัง (ไม่เที่ยง): เห็นว่าทุกอย่างผ่านมาแล้วก็ผ่านไป เช่น ความโกรธที่เกิดตอนโดนรถปาดหน้า อยู่แป๊บเดียวก็หายไป
ทุกขัง (ทนอยู่สภาพเดิมไม่ได้): เห็นว่าทุกอย่างมีความบีบคั้น เช่น นั่งขับรถนานๆ ก็ปวดหลัง ความปวดนั้นทนอยู่เฉยๆ ไม่ได้ ต้องขยับ
อนัตตา (ไม่ใช่ตัวตน): เห็นว่าเราบังคับมันไม่ได้จริง เช่น บังคับไม่ให้แก่ไม่ได้ บังคับไม่ให้ง่วงไม่ได้ มันทำงานของมันเองตามเหตุปัจจัย
2. ต่างจาก "สมถะ" อย่างไร?
สมถะ (ความสงบ): เหมือนการอาบน้ำให้ตัวเย็นชั่วคราว หรือการกดทับกิเลสไว้ด้วยสมาธิ (เป้าหมายคือ "ความสงบ")
วิปัสสนา (ความรู้แจ้ง): เหมือนการผ่าตัดเอาเนื้อร้ายออก คือการใช้ปัญญาไปถอนความยึดมั่นถือมั่นว่า "นี่คือตัวเรา" (เป้าหมายคือ "ความพ้นทุกข์" หรือ "นิพพาน")
3. วิปัสสนาในชีวิตประจำวันของคุณ
คุณไม่จำเป็นต้องนั่งนิ่งๆ นานๆ ก็ฝึกวิปัสสนาได้ในขณะทำงาน:
ตอนจ่ายบิล/เช็คธนาคาร: ถ้าใจรู้สึกกังวล ให้ "รู้" ว่าความกังวลเกิดขึ้น เห็นความกังวลนั้นเป็นเพียงสภาวะอย่างหนึ่ง ไม่ใช่เรากังวล
ตอนซื้อของ: เห็นความอยากได้ (โลภะ) เกิดขึ้น แล้วเห็นมันดับไป
ตอนขับรถ: รู้สึกถึงร่างกายที่เคลื่อนไหว เห็นจิตที่แวบไปคิดเรื่องอดีตบ้าง อนาคตบ้าง แล้วดึงกลับมา "รู้" ในปัจจุบัน
4. ทำไมต้องทำวิปัสสนา?
เพื่อให้นำไปสู่การ "วาง" ครับ เมื่อเห็นซ้ำๆ ว่าทุกอย่างไม่เที่ยง บังคับไม่ได้ จิตจะเกิดความเบื่อหน่ายในการยึดถือ (นิพพิทา) และค่อยๆ คลายความยึดมั่นลง จนถึงจุดที่จิตเป็นอิสระจากทุกข์ ซึ่งก็คือ "นิพพาน" ที่คุณตั้งเป้าหมายไว้
สรุปสั้นๆ สำหรับคุณ
วิปัสสนาคือการ "มีสติรู้กายรู้ใจตามความเป็นจริง ด้วยจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง"
ในแฟ้มพัฒนาอาชีพของคุณ การฝึกวิปัสสนาจะช่วยให้คุณเป็นคนที่มี "สติสัมปชัญญะ" สูงมาก ซึ่งส่งผลให้การทำงานผิดพลาดน้อยลง และมีความสุขในการใช้ชีวิตจนถึงอายุ 80 ปีตามที่ตั้งใจครับ
คุณอยากลองฝึก "กัมมัฏฐาน" (วิธีฝึกจิต) เบื้องต้นที่ทำได้ระหว่างขับรถหรือทำงานธนาคารดูไหมครับ? ผมสามารถแนะนำวิธีง่ายๆ ให้ได้ครับ
แสดงความคิดเห็น
อยากทราบ...วิปัสสนา...คืออะไร
แต่ไม่ว่าจะยาก หรือ ง่าย ก่อนที่จะทำ ควรต้องรู้ก่อนว่า สิ่งๆนั้น มันหน้าตายังไง