การเพ่งคือฌาน

เพ่งอารมณ์ คือฌาน
อารมณ์คือทุกข์
อารมณ์คืออนิจจัง
อารมณ์คืออนัตตา

เพ่งลักษณะคือฌาน
ลักษณะของอารมณ์เป็นไตรลักษณ์

ฌานแยกออกมาเป็นทั้งสมถะและวิปัสสนา
ใครที่ไม่มีฌาน คือไม่มีสมถะและวิปัสสนา