ถ้ามีคนแอบ "ตด" ในห้องผ่าตัด แบคทีเรียจะกระจายลอยไปทำให้ห้องไม่ปลอดเชื้อหรือไม่?

พยาบาลท่านหนึ่งสงสัยว่า ถ้ามีคนแอบ "ตด" ในห้องผ่าตัด แบคทีเรียจะกระจายลอยไปทำให้ห้องไม่ปลอดเชื้อหรือไม่?

นักวิทย์จึงพิสูจน์ด้วยการ "ตดใส่จานเพาะเชื้อ" ให้ดูเลยทั้งแบบผ่านกางเกงและตดใส่แบบสดๆ ผลลัพธ์ที่ได้คือ…
.
เรื่องราวนี้เริ่มต้นขึ้นในปี 2001 จากคำถามชวนกระอักกระอ่วนใจของพยาบาลชาวออสเตรเลียท่านหนึ่ง เธอเกิดข้อสงสัยเกี่ยวกับการทำงานในห้องผ่าตัด ซึ่งเป็นสถานที่ที่ต้องรักษาความสะอาดและปลอดเชื้ออย่างเข้มงวดที่สุด
.
เธออยากรู้ว่า หากมีคนแอบ "ผายลม" ออกมาเงียบๆ ในระหว่างการผ่าตัด ก๊าซที่ปล่อยออกมานั้นจะพัดพาเอาแบคทีเรียออกมากระจายในอากาศ จนทำให้ห้องสูญเสียความปลอดเชื้อไปเลยหรือไม่..
.
เมื่อ ดร. คาร์ล ครูสเซลนิคกี้ (Dr. Karl Kruszelnicki) นายแพทย์และนักสื่อสารวิทยาศาสตร์ชาวออสเตรเลีย ได้ยินคำถามนี้ผ่านทางรายการวิทยุตอบคำถามวิทยาศาสตร์ของเขา
.
เขาก็ยอมรับไปตรงๆว่า "ผมเองก็ไม่รู้เหมือนกันครับ แต่ผมตั้งใจว่าจะต้องหาคำตอบเรื่องนี้ให้ได้"
.
ดร. คาร์ล จึงได้ติดต่อไปหา ลุค เทนเนนท์ (Luke Tennent) นักจุลชีววิทยา ทันที เพื่อร่วมกันออกแบบการทดลองที่ฟังดูพิลึกพิลั่นนี้!
.
พวกเขาขอร้องให้เพื่อนร่วมงานคนหนึ่งมาเป็นอาสาสมัครทำการทดสอบ โดยกติกาคือให้อาสาสมัครคนนี้ผายลมใส่จานเพาะเชื้อ (Petri dish) ในระยะห่างเพียง 5 เซนติเมตร
.
การทดลองถูกแบ่งออกเป็น 2 รอบ
.
รอบแรกคือการให้ผายลมในขณะที่สวมใส่เสื้อผ้าและกางเกงตามปกติ
ส่วนรอบที่สองคือการถอดกุงเกงออกทั้งหมด แล้วผายลมใส่จานเพาะเชื้อโดยตรงแบบไม่มีอะไรขวางกั้น
.
หลังจากนั้น พวกเขาได้นำจานเพาะเชื้อทั้งสองใบไปทิ้งไว้ข้ามคืนเพื่อรอดูการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย ผลลัพธ์ที่ปรากฏในเช้าวันรุ่งขึ้นนั้นชัดเจนเต็มตา!จานเพาะเชื้อใบแรกที่ถูกผายลมใส่แบบสวมกางเกงนั้น สะอาดหมดจดและไม่มีแบคทีเรียใดๆ เติบโตขึ้นมาเลย
.
แต่ในทางกลับกัน จานเพาะเชื้อใบที่สองที่รับแก๊สตรงๆ แบบไม่มีอุปสรรคใดๆมาขวางกั้น กลับพบว่ามีกลุ่มก้อนแบคทีเรียเจริญเติบโตขึ้นมาเป็นกระจุกอย่างเห็นได้ชัด!
.
เมื่อนำไปตรวจสอบดีๆก็พบว่า มันคือแบคทีเรีย 2 ชนิดที่มักจะอาศัยอยู่ทั่วไปในลำไส้และบนผิวหนังของมนุษย์อยู่แล้ว
.
ดร. คาร์ล ได้อธิบายกลไกของผลการทดลองนี้ผ่านหนังสือพิมพ์ Canberra Times ในปี 2001 ไว้ว่า
"ข้อสรุปของเราก็คือ กลุ่มแบคทีเรียลำไส้ที่เกาะตัวอยู่ตรงกลางจานเพาะเชื้อใบที่สองนั้น เกิดจากตัวก๊าซที่ถูกผายลมออกมาโดยตรง ส่วนรอยแบคทีเรียที่กระจายตัวเป็นวงแหวนอยู่รอบนอกนั้น เกิดจากความแรงและคลื่นความเร็วของการผายลม ซึ่งพัดเอาแบคทีเรียบนผิวหนังบริเวณแก้มก้นให้กระเด็นไปติดอยู่บนจานเพาะเชื้อ"
.
แม้กระบวนการและผลลัพธ์อาจจะฟังดูน่าตกใจไปสักนิด แต่โชคดีที่แบคทีเรียที่พบนั้นเป็นชนิดที่ไม่ก่อให้เกิดผลเสียต่อสุขภาพ ซ้ำยังมีลักษณะคล้ายคลึงกับแบคทีเรียชนิดดีที่พบได้ทั่วไปในโยเกิร์ตอีกด้วย
.
ดร. คาร์ล จึงได้ให้ข้อสรุปทิ้งท้ายแบบติดตลกแต่ใช้ได้จริงไว้ว่า
.
"สรุปสุดท้ายของเราน่ะเหรอ? ก็แค่อย่าไปล่อนจ้อนผายลมใกล้อาหารก็พอแล้ว"
.
การทดลองเล็กๆ พิสูจน์ให้เห็นในเบื้องต้นแล้วว่า เสื้อผ้าที่เราสวมใส่อยู่นั้นสามารถทำหน้าที่เป็นแผ่นกรอง (Filter) ป้องกันไม่ให้แบคทีเรียแพร่กระจายออกมาในอากาศพร้อมกับการผายลมได้อย่างมีประสิทธิภาพเลยทีเดียว
.
เรื่องราวการทดลองสุดแปลกนี้ถูกนำไปตีพิมพ์อยู่ในวารสารการแพทย์อย่าง The BMJ (British Medical Journal) ในฉบับเดือนธันวาคม ปี 2001
.
ในความเป็นจริง ก๊าซจากการผายลมส่วนใหญ่กว่า 99% ประกอบไปด้วยก๊าซที่ไม่มีกลิ่น เช่น ก๊าซไฮโดรเจน คาร์บอนไดออกไซด์ และมีเทน
.
ถึงแม้ว่าการทดลองนี้จะเป็นเพียงการทดสอบสเกลเล็กๆ ที่ไม่ได้ถูกนำไปใช้เป็นหลักฐานอ้างอิงทางการแพทย์อย่างเป็นทางการ แต่มันก็ช่วยคลายความกังวลและตอบคำถามคาใจเรื่องสุขอนามัยในห้องผ่าตัดได้เป็นอย่างดี
.
ปัจจุบันแวดวงวิทยาศาสตร์ก็เริ่มหันมาให้ความสนใจศึกษาเรื่องก๊าซในลำไส้กันมากขึ้นอย่างจริงจัง ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือการคิดค้น กางเกงในอัจฉริยะ (Smart Underwear) ซึ่งเป็นอุปกรณ์สวมใส่ที่สามารถตรวจจับระดับก๊าซไฮโดรเจนจากการผายลมได้โดยตรง
.
อุปกรณ์นี้ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อใช้ติดตามการทำงานและระบบเผาผลาญของจุลินทรีย์ในลำไส้ของมนุษย์ในชีวิตประจำวันอย่างแม่นยำ
.
ดังนั้นสรุปง่ายๆ ก็คือ ตราบใดที่คุณยังสวมใส่กางเกงอยู่ การผายลมก็ไม่ได้เป็นภัεคุกคามต่อความสะอาด และไม่ได้แพร่เชื้อแบคทีเรียสู่อากาศอย่างที่หลายคนกังวลกัน
.
ที่มา : ประวัติศาสตร์ นอกตำรา
แก้ไขข้อความเมื่อ

แสดงความคิดเห็น
โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่