หยุดนั่งไขว่ห้างหรือขัดสมาธิทำงาน แพทย์เตือนเส้นเลือดใต้พับเข่าถูกบีบทำเลือดคั่ง เสี่ยงขาพองพังผืดเซลลูไลต์ยึด
- เวลาหนุ่มสาวออฟฟิศนั่งทำงานง่วนอยู่หน้าจอคอมพิวเตอร์หลายชั่วโมง เผลอๆ มักติดนิสัยยกขาขึ้นมานั่งขัดสมาธิบนเก้าอี้ หรือยกขาไขว่ห้างสลับกันไปมาเพราะรู้สึกสบายตัว แต่พอลุกยืนขึ้นกลับรู้สึกขาชา ตึงแน่นที่น่อง น่องและหลังเท้าพองโตขึ้นชัดเจน แถมพอลองสังเกตผิวบริเวณต้นขา กลับพบเส้นเลือดขอดและคราบเซลลูไลต์ผิวมะกรูดยึดแน่นลดยาก
- ในทางสรีรวิทยาและระบบหลอดเลือด ท่าทางดังกล่าวทำร้ายท่อนล่างรุนแรงกว่าที่คุณคิด บริเวณข้อพับหลังเข่ามีเส้นเลือดดำใหญ่ชื่อว่า Popliteal Vein และท่อน้ำเหลืองสำคัญวิ่งผ่านอยู่ การนั่งไขว่ห้างหรือขัดสมาธิ จะทำให้ขอบเก้าอี้และน้ำหนักขากดทับเส้นเลือดดำนี้โดยตรงเสมือนโดนสายยางทับเอาไว้
- ตรวจสอบพบงานวิจัยในวารสาร Journal of Vascular Surgery ระบุว่า การนั่งไขว่ห้างหรือนั่งขัดสมาธิ จะลดอัตราการไหลเวียนของเลือดดำที่ต้องวิ่งกลับขึ้นสู่หัวใจลงไปมากกว่า 70% ส่งผลให้เลือดดำและของเสียที่ควรถูกส่งไปกรองทิ้ง เกิดภาวะเลือดคั่งตกค้าง (Venous Stasis) อยู่ในหลอดเลือดช่วงน่องและข้อเท้าเป็นเวลานาน
- เมื่อแรงดันภายในหลอดเลือดดำพุ่งสูงขึ้น น้ำและของเหลวในกระแสเลือดจะถูกดันเล็ดลอดออกนอกผนังหลอดเลือด ซึมเข้าสู่เนื้อเยื่อรอบข้าง จนเกิดเป็นภาวะขาและข้อเท้าพองโต (Venous Edema) ยิ่งไปกว่านั้น ระบบน้ำเหลืองที่ถูกกดทับจนไหลเวียนแย่ลง จะทำให้ของเสียและไขมันสะสมใต้ผิวหนังนึกคิดกักเก็บตัว กลายเป็นพังผืดและเซลลูไลต์ฝังลึกที่ออกกำลังกายเท่าไหร่ก็ลดยาก
- ทางแก้ตามหลักสรีรศาสตร์ออฟฟิศเพื่อเปิดทางให้หลอดเลือดดำไหลเวียนสะดวก คือการปรับระดับเก้าอี้ให้เบาะรองนั่งอยู่ในระดับพอดี ให้ฝ่าเท้าทั้งสองข้างวางราบกับพื้นได้อย่างมั่นคง โดยรักษามุมเข่าให้อยู่ในระดับ 90 องศา หรือปรับให้หัวเข่าอยู่ต่ำกว่าระดับสะโพกเล็กน้อย เพื่อป้องกันไม่ให้ขอบเก้าอี้ไปกดทับเส้นเลือดดำใต้ข้อพับเข่า
- อุปกรณ์สำคัญที่ช่วยได้มากคือการใช้ ที่วางเท้าใต้โต๊ะทำงาน (Ergonomic Footrest) ที่ช่วยพยุงฝ่าเท้า ปรับมุมองศาการวางขาให้อยู่ในท่าสรีระที่ผ่อนคลาย ควบคู่กับการสวมถุงเท้ารัดกระชับเพื่อสุขภาพ (Compression Socks) ในวันทำงาน ซึ่งจะช่วยเพิ่มแรงดันภายนอกบีบไล่เลือดดำให้วิ่งกลับขึ้นสู่หัวใจได้ดีขึ้น พร้อมทั้งการลุกเดินยืดเหยียดขาทุก 30 นาที เพื่อกระตุ้นปั๊มน่องให้ทำงานตามธรรมชาติ
- การปรับท่านั่งทำงานให้ถูกต้องและเลิกนั่งขัดสมาธิบนเก้าอี้ คือการถนอมเส้นเลือดดำและระบบน้ำเหลืองท่อนล่างได้อย่างทรงพลังที่สุด ช่วยลดอาการขาชา ขาพอง บอกลาเส้นเลือดขอด และคืนเรียวขากระชับสุขภาพดีได้อย่างถาวร
หยุดนั่งไขว่ห้างหรือขัดสมาธิทำงาน แพทย์เตือนเส้นเลือดใต้พับเข่าถูกบีบทำเลือดคั่ง เสี่ยงขาพองพังผืดเซลลูไลต์ยึด