สวัสดีครับ วันนี้ทาง Intact4Thai อยากชวนคุยเรื่องภาษา ซึ่งดูเหมือนเรื่องเล็ก แต่สะท้อนวิธีที่เราคิดเรื่องนี้มากกว่าที่คิดครับ
หลายคนเขียนและพูดว่า "ขลิบหนังหุ้มปลาย" แต่คำที่ถูกต้องตามพจนานุกรมภาษาไทยคือ "ขริบ" ครับ
คู่มือเขียนบทความวิชาการของสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุไว้ชัดเจนว่า:
- "ขริบ" แปลว่า ตัดเล็ม — เป็นคำที่ถูก
- "ขลิบ" แปลว่า เย็บหุ้มริมผ้าและของอื่น ๆ เพื่อกันลุ่ย — เป็นคนละคำกัน
- "ขลิบ" "ขริป" "ขลิป" ล้วนเป็นรูปที่มักเขียนผิดของคำว่า "ขริบ"
สื่อและงานวิชาการที่ตรวจสอบเรื่องคำนี้อย่างจริงจัง ก็ใช้คำว่า "ขริบ" ตามพจนานุกรม เช่น ไทยรัฐใช้ "การขริบหนังหุ้มปลาย" ในบทความสุขภาพเด็ก และ The101.world ก็ใช้ "การขริบอวัยวะเพศชาย" ในบทวิเคราะห์ด้านกฎหมายและจริยธรรม
แต่ประเด็นที่ทาง Intact4Thai อยากชวนคุยต่อคือ คำว่า "ขริบ" เองก็น่าสนใจครับ เพราะในภาษาไทยทั่วไป "ขริบ" แปลว่า ตัดเล็ม ซึ่งปกติใช้กับการตัดเล็ก ๆ ที่ปลายของสิ่งที่งอกใหม่ได้ เช่น ขริบผม ขริบเล็บ ขริบกิ่งไม้ ซึ่งเป็นงานเล็กที่ทำแล้วไม่ได้เสียอะไรจริงจัง
พอเอาคำแบบนี้มาใช้กับร่างกาย มันทำให้สิ่งที่เกิดขึ้นฟังดูเบากว่าความจริงครับ เพราะสิ่งที่เกิดขึ้นจริงไม่ใช่การเล็มปลายที่งอกใหม่ได้ แต่คือการผ่าตัดเอาเนื้อเยื่อปกติที่มีเส้นประสาทและมีหน้าที่ออกไปอย่างถาวร ไม่งอกใหม่ ย้อนกลับไม่ได้ และเหมือนการผ่าตัดทุกชนิดคือมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อน
ลองเทียบดูง่าย ๆ ครับ ถ้าเราเรียกหัตถการนี้ว่า "การตัดหนังหุ้มปลายออกถาวร" แทนคำว่า "ขริบ" คำถามที่พ่อแม่ถามหมอก็น่าจะเปลี่ยนไป และการตัดสินใจก็น่าจะรอบคอบขึ้น
สรุปสองประเด็นที่อยากฝากคือ
หนึ่ง ถ้าเขียนให้ถูก ใช้คำว่า "ขริบ" ครับ ไม่ใช่ "ขลิบ"
สอง ไม่ว่าจะเขียนอย่างไร การเลือกใช้คำที่ฟังดูเบามีผลต่อการตัดสินใจเรื่องร่างกายของคนอื่น โดยเฉพาะเมื่อคนที่ถูกตัดสินใจแทนคือเด็กที่ยังพูดแทนตัวเองไม่ได้
เพื่อน ๆ เคยรู้ไหมครับว่าคำที่ถูกจริง ๆ คือ "ขริบ" และพอได้ยินคำว่าขริบหรือขลิบครั้งแรก เคยเข้าใจว่าเป็นหัตถการใหญ่ขนาดนี้ไหมครับ
แหล่งอ้างอิง:
[1] วรชัย ทองไทย คู่มือเขียนบทความลงจดหมายข่าวประชากรและการพัฒนา สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล
https://ipsr.mahidol.ac.th/wp-content/uploads/2023/12/manual-newsletter-26July2023.pdf
[2] ไทยรัฐ เด็กผู้ชายกับการขริบหนังหุ้มปลาย
https://www.thairath.co.th/lifestyle/mom-and-kids/2306238
[3] The101.world นิติศาสตร์และหนังหุ้มปลาย: ปัญหาความยินยอมแทนของผู้ปกครองต่อการขริบอวัยวะเพศเด็กชายในมิติกฎหมาย
https://www.the101.world/law-on-child-circumcision/
— Intact4Thai (โครงการให้ความรู้อิสระเรื่องหนังหุ้มปลายและการขริบ)
"ขลิบ" หรือ "ขริบ"
หลายคนเขียนและพูดว่า "ขลิบหนังหุ้มปลาย" แต่คำที่ถูกต้องตามพจนานุกรมภาษาไทยคือ "ขริบ" ครับ
คู่มือเขียนบทความวิชาการของสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุไว้ชัดเจนว่า:
- "ขริบ" แปลว่า ตัดเล็ม — เป็นคำที่ถูก
- "ขลิบ" แปลว่า เย็บหุ้มริมผ้าและของอื่น ๆ เพื่อกันลุ่ย — เป็นคนละคำกัน
- "ขลิบ" "ขริป" "ขลิป" ล้วนเป็นรูปที่มักเขียนผิดของคำว่า "ขริบ"
สื่อและงานวิชาการที่ตรวจสอบเรื่องคำนี้อย่างจริงจัง ก็ใช้คำว่า "ขริบ" ตามพจนานุกรม เช่น ไทยรัฐใช้ "การขริบหนังหุ้มปลาย" ในบทความสุขภาพเด็ก และ The101.world ก็ใช้ "การขริบอวัยวะเพศชาย" ในบทวิเคราะห์ด้านกฎหมายและจริยธรรม
แต่ประเด็นที่ทาง Intact4Thai อยากชวนคุยต่อคือ คำว่า "ขริบ" เองก็น่าสนใจครับ เพราะในภาษาไทยทั่วไป "ขริบ" แปลว่า ตัดเล็ม ซึ่งปกติใช้กับการตัดเล็ก ๆ ที่ปลายของสิ่งที่งอกใหม่ได้ เช่น ขริบผม ขริบเล็บ ขริบกิ่งไม้ ซึ่งเป็นงานเล็กที่ทำแล้วไม่ได้เสียอะไรจริงจัง
พอเอาคำแบบนี้มาใช้กับร่างกาย มันทำให้สิ่งที่เกิดขึ้นฟังดูเบากว่าความจริงครับ เพราะสิ่งที่เกิดขึ้นจริงไม่ใช่การเล็มปลายที่งอกใหม่ได้ แต่คือการผ่าตัดเอาเนื้อเยื่อปกติที่มีเส้นประสาทและมีหน้าที่ออกไปอย่างถาวร ไม่งอกใหม่ ย้อนกลับไม่ได้ และเหมือนการผ่าตัดทุกชนิดคือมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อน
ลองเทียบดูง่าย ๆ ครับ ถ้าเราเรียกหัตถการนี้ว่า "การตัดหนังหุ้มปลายออกถาวร" แทนคำว่า "ขริบ" คำถามที่พ่อแม่ถามหมอก็น่าจะเปลี่ยนไป และการตัดสินใจก็น่าจะรอบคอบขึ้น
สรุปสองประเด็นที่อยากฝากคือ
หนึ่ง ถ้าเขียนให้ถูก ใช้คำว่า "ขริบ" ครับ ไม่ใช่ "ขลิบ"
สอง ไม่ว่าจะเขียนอย่างไร การเลือกใช้คำที่ฟังดูเบามีผลต่อการตัดสินใจเรื่องร่างกายของคนอื่น โดยเฉพาะเมื่อคนที่ถูกตัดสินใจแทนคือเด็กที่ยังพูดแทนตัวเองไม่ได้
เพื่อน ๆ เคยรู้ไหมครับว่าคำที่ถูกจริง ๆ คือ "ขริบ" และพอได้ยินคำว่าขริบหรือขลิบครั้งแรก เคยเข้าใจว่าเป็นหัตถการใหญ่ขนาดนี้ไหมครับ
แหล่งอ้างอิง:
[1] วรชัย ทองไทย คู่มือเขียนบทความลงจดหมายข่าวประชากรและการพัฒนา สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล https://ipsr.mahidol.ac.th/wp-content/uploads/2023/12/manual-newsletter-26July2023.pdf
[2] ไทยรัฐ เด็กผู้ชายกับการขริบหนังหุ้มปลาย https://www.thairath.co.th/lifestyle/mom-and-kids/2306238
[3] The101.world นิติศาสตร์และหนังหุ้มปลาย: ปัญหาความยินยอมแทนของผู้ปกครองต่อการขริบอวัยวะเพศเด็กชายในมิติกฎหมาย https://www.the101.world/law-on-child-circumcision/
— Intact4Thai (โครงการให้ความรู้อิสระเรื่องหนังหุ้มปลายและการขริบ)