นี่คือการจัดอันดับความแข็งแกร่งทางการทหารของเกาหลีโบราณแบบครบทุกยุค
1. โคกูรยอ (Goguryeo)
* ระดับ: แข็งแกร่งมากที่สุด (เป็นมหาอำนาจระดับภูมิภาค)
* จุดสูงสุดของการทหารเกาหลีอย่างไร้ข้อกังขา กองทัพม้าเกราะหนัก (Gaemamusa) ทรงอานุภาพมาก ผนวกกับระบบป้อมปราการภูเขาที่ตีแตกยาก ผลงานระดับทวีปคือการบดขยี้กองทัพนับล้านของราชวงศ์สุยในยุทธการซัลซู (Salsu) จนราชวงศ์สุยล่มสลาย และต้านทานการรุกรานของทัพมหาอำนาจอย่างราชวงศ์ถังยุคต้นได้อย่างแข็งแกร่ง
2. โครยอยุคต้น
* ระดับ: แข็งแกร่งมาก (สู้มหาอำนาจได้ด้วยตนเอง)
* เป็นรัฐกึ่งทหารที่มีความพร้อมรบสูง มีการตั้งหน่วยพยอลมูบัน (별무반) เพื่อรับมือทหารม้าชนเผ่าเร่ร่อนโดยเฉพาะ ผลงานชิ้นเอกคือการทำลายทัพนับแสนของจักรวรรดิชี่ตัน (ราชวงศ์เหลียว ซึ่งเป็นเบอร์หนึ่งของเอเชียตอนนั้น) ในยุทธการกวีจูจนราบคาบ
3. พัลแฮ (Balhae)
* ระดับ: แข็งแกร่งมาก (ผู้สืบทอดโคกูรยอ)
* สืบทอดสายเลือดนักรบจากโคกูรยอ จนราชวงศ์ถังขนานนามว่ารัฐอันรุ่งเรืองแห่งบูรพา (Haedong Seongguk) กองทัพม้าแข็งแกร่งมาก สามารถเอาชนะทัพถังในยุทธการชอนมุนรยอง และใช้กำลังทหารขยายอาณาเขตไปกว้างใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ชนชาติเกาหลี (ครอบคลุมแมนจูเรียตอนเหนือไปจนถึงชายฝั่งตะวันออกของรัสเซีย)
4. ชิลลายุครวมชาติ
* ระดับ: แข็งแกร่ง (ยุคควบรวมสรรพกำลัง)
* ได้ทรัพยากร ทหาร และเทคโนโลยีจากโคกูรยอและแพกเจที่ล่มสลายมาควบรวมไว้ด้วยกัน ผลงานสูงสุดคือ สงครามชิลลา-ถังที่สามารถเอาชนะและขับไล่กองทัพราชวงศ์ถังออกจากคาบสมุทรเกาหลีได้สำเร็จในยุทธการมาโซและคีบอลโพ
5. แพกเจ (Baekje)
* ระดับ: ปานกลางค่อนข้างสูง (มหาอำนาจทางทะเล)
* ในยุคพีคสมัยพระเจ้ากึนโชโก แพกเจคือมหาอำนาจทางทะเลที่คุมเส้นทางค้าขายและมีกองทัพบกที่เข้มแข็งถึงขั้นบุกขึ้นเหนือไปตีเมืองเปียงยาง และสังหารกษัตริย์โกกุกวอนแห่งโคกูรยอได้ในสมรภูมิ
6. โชซอนยุคต้น
* ระดับ: ปานกลาง (โดดเด่นด้านเทคโนโลยีปืน)
* แม้จะไม่ได้รบสเกลใหญ่ระดับทวีปเหมือนยุคก่อน แต่กองทัพหลวงถูกรวมศูนย์และมีเทคโนโลยีนำหน้าชาติอื่น มีปืนใหญ่ (Chongtong) เครื่องยิงธนูไฟ (Hwacha) และกองเรือที่แกร่งพอจะบุกไปกวาดล้างโจรสลัดเกาะสึชิมะ ของญี่ปุ่น รวมถึงการปราบเผ่าหนี่เจินขยายพรมแดนถาวรถึงแม่น้ำอัมนกและทูมัน
7. ชิลลายุคต้น (ยุคสามก๊ก)
* ระดับ: อ่อนแอ (เน้นตั้งรับและเอาตัวรอด)
* ช่วงแรกอ่อนแอที่สุดในสามก๊ก พื้นที่เสียเปรียบ ต้องเน้นตั้งรับในหุบเขา พัฒนาขึ้นมาได้เพราะการตั้งหน่วยเยาวชนทหารฮวารัง (Hwarang) แต่การจะเอาชนะแพกเจและโคกูรยอเพื่อรวมชาติได้นั้น ไม่ได้มาจากความแข็งแกร่งของทัพชิลลาเพียวๆ แต่ต้องอาศัยการทูตดึงราชวงศ์ถังมาช่วยทำศึกเป็นหลัก
8. โครยอยุคใต้มองโกลปกครอง
* ระดับ: ต่ำ (สูญเสียเอกราชในการบังคับบัญชา)
* ทหารโครยอที่รบเก่งและช่างต่อเรือที่เชี่ยวชาญ ถูกมองโกลเกณฑ์ไปเป็นกองกำลังสนับสนุนบุกญี่ปุ่นถึงสองครั้ง และตายเกลี้ยงจากพายุคามิกาเซ่ เป็นยุคที่ทหารสูญเสียสายการบังคับบัญชาของชาติตัวเอง และกลายเป็นเบี้ยให้สงครามต่างชาติ
9. โชซอนยุคใต้ราชวงศ์ชิง
* ระดับ: ต่ำที่สุด (ยุคเสื่อมถอยถึงขีดสุด)
* จุดต่ำสุดอย่างแท้จริง แม้จะมีความหวังเล็กๆ ในยุคพระเจ้าฮโยจงที่ฝึกหน่วยทหารปืนคาบศิลาได้ดีเยี่ยมจนราชวงศ์ชิงต้องยืมตัวไปรบกับรัสเซีย แต่ภาพรวมทั้งระบบคือพังทลาย คอร์รัปชันการเกณฑ์ทหารรุนแรง ทหารมีแต่ชื่อในบัญชี อาวุธล้าหลัง ไม่สามารถรับมือภัยคุกคามจากตะวันตกและญี่ปุ่นได้จนนำไปสู่การเสียประเทศ
Tier list ความแข็งแกร่งทางทหารของเกาหลีโบราณ โคกูรยอแกร่งสุด โชซอนตกต่ำที่สุด
1. โคกูรยอ (Goguryeo)
* ระดับ: แข็งแกร่งมากที่สุด (เป็นมหาอำนาจระดับภูมิภาค)
* จุดสูงสุดของการทหารเกาหลีอย่างไร้ข้อกังขา กองทัพม้าเกราะหนัก (Gaemamusa) ทรงอานุภาพมาก ผนวกกับระบบป้อมปราการภูเขาที่ตีแตกยาก ผลงานระดับทวีปคือการบดขยี้กองทัพนับล้านของราชวงศ์สุยในยุทธการซัลซู (Salsu) จนราชวงศ์สุยล่มสลาย และต้านทานการรุกรานของทัพมหาอำนาจอย่างราชวงศ์ถังยุคต้นได้อย่างแข็งแกร่ง
2. โครยอยุคต้น
* ระดับ: แข็งแกร่งมาก (สู้มหาอำนาจได้ด้วยตนเอง)
* เป็นรัฐกึ่งทหารที่มีความพร้อมรบสูง มีการตั้งหน่วยพยอลมูบัน (별무반) เพื่อรับมือทหารม้าชนเผ่าเร่ร่อนโดยเฉพาะ ผลงานชิ้นเอกคือการทำลายทัพนับแสนของจักรวรรดิชี่ตัน (ราชวงศ์เหลียว ซึ่งเป็นเบอร์หนึ่งของเอเชียตอนนั้น) ในยุทธการกวีจูจนราบคาบ
3. พัลแฮ (Balhae)
* ระดับ: แข็งแกร่งมาก (ผู้สืบทอดโคกูรยอ)
* สืบทอดสายเลือดนักรบจากโคกูรยอ จนราชวงศ์ถังขนานนามว่ารัฐอันรุ่งเรืองแห่งบูรพา (Haedong Seongguk) กองทัพม้าแข็งแกร่งมาก สามารถเอาชนะทัพถังในยุทธการชอนมุนรยอง และใช้กำลังทหารขยายอาณาเขตไปกว้างใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ชนชาติเกาหลี (ครอบคลุมแมนจูเรียตอนเหนือไปจนถึงชายฝั่งตะวันออกของรัสเซีย)
4. ชิลลายุครวมชาติ
* ระดับ: แข็งแกร่ง (ยุคควบรวมสรรพกำลัง)
* ได้ทรัพยากร ทหาร และเทคโนโลยีจากโคกูรยอและแพกเจที่ล่มสลายมาควบรวมไว้ด้วยกัน ผลงานสูงสุดคือ สงครามชิลลา-ถังที่สามารถเอาชนะและขับไล่กองทัพราชวงศ์ถังออกจากคาบสมุทรเกาหลีได้สำเร็จในยุทธการมาโซและคีบอลโพ
5. แพกเจ (Baekje)
* ระดับ: ปานกลางค่อนข้างสูง (มหาอำนาจทางทะเล)
* ในยุคพีคสมัยพระเจ้ากึนโชโก แพกเจคือมหาอำนาจทางทะเลที่คุมเส้นทางค้าขายและมีกองทัพบกที่เข้มแข็งถึงขั้นบุกขึ้นเหนือไปตีเมืองเปียงยาง และสังหารกษัตริย์โกกุกวอนแห่งโคกูรยอได้ในสมรภูมิ
6. โชซอนยุคต้น
* ระดับ: ปานกลาง (โดดเด่นด้านเทคโนโลยีปืน)
* แม้จะไม่ได้รบสเกลใหญ่ระดับทวีปเหมือนยุคก่อน แต่กองทัพหลวงถูกรวมศูนย์และมีเทคโนโลยีนำหน้าชาติอื่น มีปืนใหญ่ (Chongtong) เครื่องยิงธนูไฟ (Hwacha) และกองเรือที่แกร่งพอจะบุกไปกวาดล้างโจรสลัดเกาะสึชิมะ ของญี่ปุ่น รวมถึงการปราบเผ่าหนี่เจินขยายพรมแดนถาวรถึงแม่น้ำอัมนกและทูมัน
7. ชิลลายุคต้น (ยุคสามก๊ก)
* ระดับ: อ่อนแอ (เน้นตั้งรับและเอาตัวรอด)
* ช่วงแรกอ่อนแอที่สุดในสามก๊ก พื้นที่เสียเปรียบ ต้องเน้นตั้งรับในหุบเขา พัฒนาขึ้นมาได้เพราะการตั้งหน่วยเยาวชนทหารฮวารัง (Hwarang) แต่การจะเอาชนะแพกเจและโคกูรยอเพื่อรวมชาติได้นั้น ไม่ได้มาจากความแข็งแกร่งของทัพชิลลาเพียวๆ แต่ต้องอาศัยการทูตดึงราชวงศ์ถังมาช่วยทำศึกเป็นหลัก
8. โครยอยุคใต้มองโกลปกครอง
* ระดับ: ต่ำ (สูญเสียเอกราชในการบังคับบัญชา)
* ทหารโครยอที่รบเก่งและช่างต่อเรือที่เชี่ยวชาญ ถูกมองโกลเกณฑ์ไปเป็นกองกำลังสนับสนุนบุกญี่ปุ่นถึงสองครั้ง และตายเกลี้ยงจากพายุคามิกาเซ่ เป็นยุคที่ทหารสูญเสียสายการบังคับบัญชาของชาติตัวเอง และกลายเป็นเบี้ยให้สงครามต่างชาติ
9. โชซอนยุคใต้ราชวงศ์ชิง
* ระดับ: ต่ำที่สุด (ยุคเสื่อมถอยถึงขีดสุด)
* จุดต่ำสุดอย่างแท้จริง แม้จะมีความหวังเล็กๆ ในยุคพระเจ้าฮโยจงที่ฝึกหน่วยทหารปืนคาบศิลาได้ดีเยี่ยมจนราชวงศ์ชิงต้องยืมตัวไปรบกับรัสเซีย แต่ภาพรวมทั้งระบบคือพังทลาย คอร์รัปชันการเกณฑ์ทหารรุนแรง ทหารมีแต่ชื่อในบัญชี อาวุธล้าหลัง ไม่สามารถรับมือภัยคุกคามจากตะวันตกและญี่ปุ่นได้จนนำไปสู่การเสียประเทศ