ตรวจตาอย่าดูแค่สั้น–ยาว! 4 อย่างนี้ช่วยเจอโรคก่อนมองไม่เห็น

กระทู้ข่าว

โรคตา สุขภาพกาย โรคเบาหวาน คลับสุขภาพ สุขภาพกายผู้สูงอายุ

ไปตรวจตาทีไร

ก็นั่งอ่านตัวหนังสือบนผนัง

ตัวใหญ่เห็นชัด ตัวเล็กเริ่มเบลอ

สุดท้ายก็ได้ค่าสายตาสั้น ยาว หรือเอียงกลับมา

หลายคนคิดว่าแค่นี้ก็เรียบร้อยแล้ว!

แต่ผมอยากบอกว่า...

มองเห็นตัวหนังสือชัด

ไม่ได้แปลว่าดวงตาของเราปกติทุกส่วนครับ

เพราะโรคตาบางชนิด

ช่วงแรกแทบไม่มีอาการอะไรเลย

อ่านหนังสือได้ ขับรถได้ ใช้ชีวิตได้ปกติ

แต่ข้างในดวงตาอาจเริ่มมีความผิดปกติแล้ว

โดยเฉพาะต้อหิน เบาหวานขึ้นตา

หรือโรคจอประสาทตาบางชนิด

ที่อาจทำให้การมองเห็นเสียหายถาวรได้

วันนี้ผมเลยอยากพาทุกคน

เข้าไปดูในห้องตรวจตากันครับ

ว่ามี 4 อย่างอะไรบ้างที่ควรรู้จัก

และแต่ละอย่างช่วยค้นหาโรคอะไรได้บ้าง

1. วัดความดันตา — ระวังต้อหินที่อาจไม่แสดงอาการ!

ใครเคยตรวจด้วยเครื่องที่มีลมเป่าเข้าตา

จนเผลอกะพริบตาตกใจบ้างครับ?

เครื่องนี้ใช้วัดความดันภายในลูกตา

ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญในการประเมินต้อหิน

เพราะความดันตาที่สูงเกินไป

อาจทำลายเส้นประสาทตาอย่างช้า ๆ

บางคนเริ่มสูญเสียการมองเห็นด้านข้าง

แต่ตรงกลางยังเห็นชัดเหมือนเดิม

กว่าจะรู้สึกว่ามองไม่เห็นบางส่วน

โรคก็อาจดำเนินไปมากแล้วครับ

โดยทั่วไปความดันตาที่มักพบอยู่ราว 10–21 mmHg

แต่ผมอยากย้ำว่า

ความดันตาปกติก็เป็นต้อหินได้

และความดันตาสูงก็ไม่ได้แปลว่าเป็นต้อหินทุกคน

จึงต้องดูเส้นประสาทตา

และผลตรวจอื่นประกอบด้วยครับ

2. ส่องเลนส์ตา — ต้อกระจกเริ่มขุ่นแล้วหรือยัง?

เคยรู้สึกไหมครับว่า

ช่วงหลังมองไฟรถตอนกลางคืนแล้วแสงฟุ้ง

หรือเปลี่ยนแว่นใหม่ก็ยังมองไม่ค่อยชัด

บางครั้งอาจไม่ใช่ปัญหาค่าสายตาอย่างเดียว

แต่อาจเกิดจากเลนส์ตาที่เริ่มขุ่นได้ครับ

เวลาไปตรวจ แพทย์จะใช้กล้องที่มีแสงส่อง

เรียกว่า Slit Lamp

เพื่อตรวจส่วนหน้าของดวงตา

ตั้งแต่กระจกตาไปจนถึงเลนส์ตา

ถ้าเลนส์ตาเริ่มขุ่น

ก็อาจเป็นสัญญาณของต้อกระจก

ซึ่งพบได้บ่อยขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น

แต่กล้องนี้ไม่ได้ดูเฉพาะต้อกระจกนะครับ

ยังช่วยพบความผิดปกติของกระจกตา

และส่วนอื่น ๆ ด้านหน้าลูกตาได้ด้วย

ที่สำคัญ ถ้ามองเห็นแย่ลงเรื่อย ๆ

อย่าคิดว่าแค่เพิ่มค่าสายตาก็พอ

ควรตรวจหาสาเหตุให้ชัดเจนครับ

3. ตรวจจอประสาทตา — เบาหวานอาจทำร้ายตาโดยไม่รู้ตัว!

ข้อนี้ผมอยากให้คนที่เป็นเบาหวาน

และคนในครอบครัวอ่านให้ดีครับ

เพราะเบาหวานขึ้นตาระยะแรก

บางคนยังมองเห็นชัดมาก

ไม่มีอาการปวดหรือเคืองตาเลย

แต่หลอดเลือดเล็ก ๆ ในจอประสาทตา

อาจเริ่มเสียหายแล้ว

การตรวจจอประสาทตา

แพทย์อาจหยอดยาขยายม่านตา

แล้วส่องดูหรือใช้กล้องถ่ายภาพจอประสาทตา

เพื่อหาจุดเลือดออก หลอดเลือดผิดปกติ

หรือความผิดปกติบริเวณจุดภาพชัด

นอกจากเบาหวานขึ้นตาแล้ว

ยังช่วยตรวจพบโรคจอประสาทตาอื่น ๆ

รวมถึงความเสื่อมของจุดภาพชัดในผู้สูงอายุได้

ตามคำแนะนำ ADA ปี 2026

คนที่เพิ่งทราบว่าเป็นเบาหวานชนิดที่ 2

ควรได้รับการตรวจตาแบบครอบคลุม

ตั้งแต่ช่วงที่วินิจฉัยโรคครับ

แม้ยังมองเห็นได้ตามปกติก็ตาม

4. ตรวจขั้วประสาทตาและลานสายตา — เห็นตรงกลางชัด แต่ด้านข้างอาจเริ่มหาย!

ลองมองตรงไปข้างหน้าครับ

โดยไม่หันหน้าไปไหน

เรายังพอมองเห็นสิ่งที่อยู่ด้านข้างได้ใช่ไหม?

นั่นเป็นส่วนหนึ่งของลานสายตาครับ

ปัญหาคือโรคอย่างต้อหิน

อาจทำให้ลานสายตาบางส่วนเสียไปทีละน้อย

โดยที่เจ้าตัวยังไม่ทันสังเกต

แพทย์จึงต้องตรวจขั้วประสาทตา

ซึ่งเป็นบริเวณที่เส้นประสาทนำภาพ

จากดวงตาไปยังสมอง

ถ้าสงสัยความผิดปกติ

อาจมีการตรวจเพิ่มเติม เช่น

• Visual Field Test — ตรวจว่ามองเห็นบริเวณต่าง ๆ ของลานสายตาได้ดีแค่ไหน

• OCT — ใช้ภาพสแกนช่วยดูชั้นเส้นใยประสาทตาและโครงสร้างภายในตาอย่างละเอียด

การตรวจเหล่านี้ช่วยประเมิน

และติดตามโรคต้อหินหรือโรคประสาทตาบางชนิด

แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกคน

ต้องทำ OCT หรือวัดลานสายตาทุกครั้งนะครับ

แพทย์จะเลือกตามความเสี่ยงและผลตรวจเบื้องต้น

แล้วใครบ้างที่ควรใส่ใจตรวจตาเป็นพิเศษ?

ผมอยากให้ลองเช็กตัวเองและคนในบ้านครับ

• คนที่เป็นเบาหวาน — ควรตรวจจอประสาทตาตามกำหนด แม้ไม่มีอาการ เพราะเบาหวานขึ้นตาอาจเริ่มก่อนมองเห็นผิดปกติ

• คนที่มีประวัติครอบครัวเป็นต้อหิน — ควรแจ้งแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยง เพราะมีโอกาสเป็นโรคมากขึ้น

• คนที่อายุมากขึ้น — ควรตรวจสุขภาพตาตามความเหมาะสม เพราะความเสี่ยงต้อกระจก ต้อหิน และโรคจุดภาพชัดเพิ่มขึ้นตามอายุ

• คนที่มีโรคประจำตัวหรือใช้ยาบางชนิด — เช่น เบาหวาน หรือใช้ยาสเตียรอยด์ต่อเนื่อง ควรแจ้งแพทย์ เพราะอาจมีผลต่อสุขภาพตา

• คนที่มีอาการผิดปกติฉับพลัน — เช่น เห็นแสงวาบ จุดดำลอยเพิ่มขึ้นทันที เห็นเหมือนม่านบังตา หรือมองเห็นลดลงเฉียบพลัน ควรรีบพบจักษุแพทย์ ไม่ต้องรอวันนัด

แล้วถ้าอยากดูแลดวงตาทุกวัน ควรเริ่มจากอะไร?

นอกจากการตรวจตาให้เหมาะกับความเสี่ยง

ผมอยากให้ดูแลดวงตาระหว่างวันด้วยครับ

โดยเฉพาะคนที่ใช้มือถือหรือคอมพิวเตอร์บ่อย

• ใช้กฎ 20-20-20 — ทุก 20 นาทีที่จ้องจอ ให้มองไกลประมาณ 20 ฟุต หรือ 6 เมตร นานอย่างน้อย 20 วินาที ช่วยพักการเพ่งและลดอาการล้าตา

• กะพริบตาให้บ่อยขึ้น — เวลาเราจ้องมือถือมักกะพริบตาน้อยลง จึงอาจเกิดอาการตาแห้ง แสบตา หรือตามัวชั่วคราวได้ ลองกะพริบตาให้เต็มที่เป็นระยะ

• ปรับหน้าจอให้สบายตา — ลดความสว่างไม่ให้จ้ากว่าแสงรอบตัวมากเกินไป เพิ่มขนาดตัวหนังสือ และอย่าถือมือถือใกล้ตาจนเกินไป

• เปิดโหมดถนอมสายตาตอนกลางคืน — ลองใช้ Night Shift หรือ Eye Comfort เพื่อปรับจอเป็นโทนสีอุ่นได้ แต่โหมดนี้ไม่ได้พิสูจน์ว่าป้องกันโรคจอประสาทตา สิ่งสำคัญกว่าคือพักจากหน้าจอและลดการเล่นมือถือก่อนนอน

• กินอาหารที่มีประโยชน์ต่อดวงตา — เช่น ผักใบเขียวที่มีลูทีนและซีแซนทีน แครอต ฟักทอง และปลาที่มีโอเมก้า-3 ช่วยให้ได้รับสารอาหารที่จำเป็นต่อสุขภาพตา แต่ไม่ได้ป้องกันโรคตาทุกชนิดได้แน่นอน

• ใส่แว่นกันแดดเมื่อออกกลางแจ้ง — เลือกแว่นที่ป้องกันรังสี UVA และ UVB ได้ 99–100% เพื่อช่วยลดการสัมผัสรังสี UV ที่เป็นปัจจัยเสี่ยงต่อโรคตาบางชนิด

• นอนให้เพียงพอ — ถ้าจ้องจอทั้งวันแล้วยังเล่นมือถือจนดึก ตาก็อาจล้าและแห้งมากขึ้น การพักผ่อนให้พอและลดหน้าจอก่อนนอนช่วยดูแลทั้งความสบายตาและคุณภาพการนอนครับ

วิธีเหล่านี้ช่วยลดอาการล้าตา

และสนับสนุนสุขภาพตาในชีวิตประจำวันได้

แต่ไม่สามารถทดแทนการตรวจหาโรคตา

ที่อาจไม่มีอาการในระยะแรกนะครับ

ครั้งหน้าถ้าไปตรวจตา

อย่าเพิ่งคิดว่าอ่านตัวหนังสือบนผนังชัด

แล้วดวงตาจะไม่มีปัญหาอะไรครับ

เพราะการวัดสายตาสั้น ยาว หรือเอียง

เป็นเพียงส่วนหนึ่งของการตรวจเท่านั้น

ยังมีทั้งความดันตา เลนส์ตา จอประสาทตา

และเส้นประสาทตาที่ควรประเมินตามความเสี่ยง

บางโรคไม่ทำให้เราเจ็บตา