พ.ต.วัฒน์ มิตรธรรมศิริ อายุรแพทย์ หน่วยโรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกันทางคลินิก กองอายุรกรรม รพ.พระมงกุฎเกล้า และ ผศ.นพ.ฮิโรชิ จันทาภากุล สาขาวิชาโรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกันทางคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เขียนไว้ในนิตยสารหมอชาวบ้าน ปีที่ 37 ฉบับที่ 442 กุมภาพันธ์ 2559 ว่า ปัจจุบันคนสนใจโรคภูมิแพ้มากขึ้น เพราะสารต้นเหตุที่ทำให้เกิดอาการแตกต่างกันในแต่ละคน การรู้ว่าแพ้อะไรจึงสำคัญครับ
👨⚕️ ภูมิแพ้เกิดได้อย่างไร
เมื่อสารก่อภูมิแพ้เข้าสู่ร่างกาย จะกระตุ้นให้สร้างอิมมูโนโกลบูลินอี (IgE) ที่จำเพาะต่อสารนั้น ซึ่งเป็นเหตุให้เกิดอาการต่างๆ ของโรค ปัจจุบันเทคนิคการตรวจเลือดพัฒนาจนตรวจ IgE ที่จำเพาะได้นับร้อยชนิดในคราวเดียว แต่ค่าใช้จ่ายสูงกว่าทดสอบทางผิวหนังหลายเท่า
🔎 ตรวจพบ ไม่ใช่เป็นโรคเสมอไป
ถ้าตรวจพบ IgE แต่ไม่มีอาการ อาจเป็นเพียงร่างกายไวต่อสารนั้น แต่ไม่มากพอจะเกิดโรค ผู้เขียนจึงไม่แนะนำให้ตรวจเลือดแบบหว่านตรวจ
🤔 ทำไมคนสับสนเรื่อง IgG
อิมมูโนโกลบูลินมีหลายชนิด เช่น เอ อี จี เอ็ม ซึ่งทำให้คนทั่วไปสับสนได้ ผู้เขียนระบุว่าชนิดที่มีหลักฐานสัมพันธ์กับโรคภูมิแพ้คือ IgE เท่านั้น แต่ขณะนี้มีการโฆษณาให้ตรวจ IgG เพื่อวินิจฉัยโรค โดยเฉพาะภาวะแพ้อาหาร แล้วนำผลมาแนะนำให้หลีกเลี่ยงอาหารต่างๆ ทำให้ชีวิตประจำวันยุ่งยากมาก ทั้งที่ไม่ใช่วิธีมาตรฐานและยังไม่มีข้อมูลว่าระดับเท่าใดจึงควรงดอาหาร ผู้เขียนระบุว่าองค์กรโรคภูมิแพ้ในสหรัฐอเมริกา สหภาพยุโรป และสมาคมโรคภูมิแพ้โรคหืดและวิทยาภูมิคุ้มกันแห่งประเทศไทย ไม่แนะนำตรวจ IgG
📌
อัปเดตข้อมูลปี 2569 (แยกจากบทความต้นฉบับ)
- สมาคมโรคภูมิแพ้อเมริกัน (AAAAI และ ACAAI) ยังไม่แนะนำให้ตรวจ IgG เพื่อวินิจฉัยภูมิแพ้อาหาร และฉันทามติ AAAAI/EAACI ปี 2024 ก็จัดการตรวจ IgG ไว้ในกลุ่มที่หลักฐานยังไม่เพียงพอ
- สมาคมโรคภูมิแพ้แคนาดาระบุว่า ตรวจพบ IgG ต่ออาหารเป็นผลบวกได้ในเด็กและผู้ใหญ่ที่แข็งแรงปกติ จึงไม่ได้บอกว่าแพ้อาหารนั้น
แม้การตรวจ IgE จะเป็นวิธีที่ยอมรับ แต่การมี IgE ต่ออาหารไม่ได้แปลว่าแพ้เสมอ จึงต้องดูประวัติร่วมกับผลตรวจเสมอ
💥 แต่ถ้าเคยมีอาการหลังกินอาหารหรือสัมผัสสารบางอย่างซ้ำๆ ควรพบแพทย์เพื่อประเมินครับ หากมีอาการเฉพาะตัวหรือไม่แน่ใจ ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางโรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกันวิทยาก่อนนะครับ และอย่าหยุดหรือปรับยาแก้แพ้เองก่อนไปตรวจ ให้แพทย์เป็นผู้แนะนำ
ที่มา : พ.ต.วัฒน์ มิตรธรรมศิริ และ ผศ.นพ.ฮิโรชิ จันทาภากุล นิตยสารหมอชาวบ้าน ปีที่ 37 ฉบับที่ 442 กุมภาพันธ์ 2559
อ้างอิงอัปเดต : AAAAI/ACAAI Food Allergy Practice Parameter, CSACI Position Statement on Food-specific IgG
🩸 ตรวจเลือดหาภูมิแพ้อาหาร (IgG) แล้วต้องงดอาหารตามผลจริงไหมครับ?
👨⚕️ ภูมิแพ้เกิดได้อย่างไร
เมื่อสารก่อภูมิแพ้เข้าสู่ร่างกาย จะกระตุ้นให้สร้างอิมมูโนโกลบูลินอี (IgE) ที่จำเพาะต่อสารนั้น ซึ่งเป็นเหตุให้เกิดอาการต่างๆ ของโรค ปัจจุบันเทคนิคการตรวจเลือดพัฒนาจนตรวจ IgE ที่จำเพาะได้นับร้อยชนิดในคราวเดียว แต่ค่าใช้จ่ายสูงกว่าทดสอบทางผิวหนังหลายเท่า
🔎 ตรวจพบ ไม่ใช่เป็นโรคเสมอไป
ถ้าตรวจพบ IgE แต่ไม่มีอาการ อาจเป็นเพียงร่างกายไวต่อสารนั้น แต่ไม่มากพอจะเกิดโรค ผู้เขียนจึงไม่แนะนำให้ตรวจเลือดแบบหว่านตรวจ
🤔 ทำไมคนสับสนเรื่อง IgG
อิมมูโนโกลบูลินมีหลายชนิด เช่น เอ อี จี เอ็ม ซึ่งทำให้คนทั่วไปสับสนได้ ผู้เขียนระบุว่าชนิดที่มีหลักฐานสัมพันธ์กับโรคภูมิแพ้คือ IgE เท่านั้น แต่ขณะนี้มีการโฆษณาให้ตรวจ IgG เพื่อวินิจฉัยโรค โดยเฉพาะภาวะแพ้อาหาร แล้วนำผลมาแนะนำให้หลีกเลี่ยงอาหารต่างๆ ทำให้ชีวิตประจำวันยุ่งยากมาก ทั้งที่ไม่ใช่วิธีมาตรฐานและยังไม่มีข้อมูลว่าระดับเท่าใดจึงควรงดอาหาร ผู้เขียนระบุว่าองค์กรโรคภูมิแพ้ในสหรัฐอเมริกา สหภาพยุโรป และสมาคมโรคภูมิแพ้โรคหืดและวิทยาภูมิคุ้มกันแห่งประเทศไทย ไม่แนะนำตรวจ IgG
📌 อัปเดตข้อมูลปี 2569 (แยกจากบทความต้นฉบับ)
- สมาคมโรคภูมิแพ้อเมริกัน (AAAAI และ ACAAI) ยังไม่แนะนำให้ตรวจ IgG เพื่อวินิจฉัยภูมิแพ้อาหาร และฉันทามติ AAAAI/EAACI ปี 2024 ก็จัดการตรวจ IgG ไว้ในกลุ่มที่หลักฐานยังไม่เพียงพอ
- สมาคมโรคภูมิแพ้แคนาดาระบุว่า ตรวจพบ IgG ต่ออาหารเป็นผลบวกได้ในเด็กและผู้ใหญ่ที่แข็งแรงปกติ จึงไม่ได้บอกว่าแพ้อาหารนั้น
แม้การตรวจ IgE จะเป็นวิธีที่ยอมรับ แต่การมี IgE ต่ออาหารไม่ได้แปลว่าแพ้เสมอ จึงต้องดูประวัติร่วมกับผลตรวจเสมอ
💥 แต่ถ้าเคยมีอาการหลังกินอาหารหรือสัมผัสสารบางอย่างซ้ำๆ ควรพบแพทย์เพื่อประเมินครับ หากมีอาการเฉพาะตัวหรือไม่แน่ใจ ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางโรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกันวิทยาก่อนนะครับ และอย่าหยุดหรือปรับยาแก้แพ้เองก่อนไปตรวจ ให้แพทย์เป็นผู้แนะนำ
ที่มา : พ.ต.วัฒน์ มิตรธรรมศิริ และ ผศ.นพ.ฮิโรชิ จันทาภากุล นิตยสารหมอชาวบ้าน ปีที่ 37 ฉบับที่ 442 กุมภาพันธ์ 2559
อ้างอิงอัปเดต : AAAAI/ACAAI Food Allergy Practice Parameter, CSACI Position Statement on Food-specific IgG