“เหนี่ยแซ” กวงสี่อิมผ่อสักชุกแกยิก

“เหนี่ยแซ” กวงสี่อิมผ่อสักชุกแกยิก

(观世音菩萨出家日)

วันคล้ายวันออกบวชพระโพธิสัตว์กวนอิม

ตรงกับวันที่ 19 (十九) เดือน 9 (九月大) ตามปฏิทินจีน

วันพุธที่ 28 ตุลาคม 2569 ที่จะถึงนี้ เป็นวันคล้ายวันออกบวชของพระโพธิสัตว์กวนอิม (观世音菩萨出家日)

ในวันดังกล่าว พุทธศาสนิกชนทั้งชาวจีน ชาวไทย และผู้คนหลากหลายเชื้อชาติ ต่างร่วมกันประกอบพิธีกราบไหว้สักการะพระโพธิสัตว์กวนอิม

และถือศีลกินเจ เพื่อแสดงความศรัทธาและระลึกถึงพระเมตตาของพระองค์

ในหนึ่งปี จะมีวัน “เหนี่ยแซ” ของพระโพธิสัตว์กวนอิม 3 ครั้ง โดยแต่ละวันจะตรงกับวันที่ 19 ตามปฏิทินจันทรคติจีน ได้แก่

วันคล้ายวันประสูติพระโพธิสัตว์กวนอิม ตรงกับวันที่ 19 เดือน 2

วันคล้ายวันสำเร็จมรรคผลพระโพธิสัตว์กวนอิม ตรงกับวันที่ 19 เดือน 6

วันคล้ายวันออกบวชพระโพธิสัตว์กวนอิม ตรงกับวันที่ 19 เดือน 9

วัน “เหนี่ยแซ” มีที่มาอย่างไร

พระโพธิสัตว์กวนอิม หรือที่คนไทยคุ้นเคยกันในนาม “เจ้าแม่กวนอิม” เป็นพระโพธิสัตว์องค์สำคัญในพระพุทธศาสนามหายาน มีชื่อในภาษาสันสกฤตว่า พระอวโลกิเตศวร (Avalokiteśvara) คติความเชื่อเกี่ยวกับพระองค์มีต้นกำเนิดจากพระสูตรมหายานในอินเดีย ก่อนจะแพร่หลายไปยังดินแดนต่าง ๆ รวมถึงประเทศจีน จนกลายเป็นพระโพธิสัตว์ที่ผู้คนจำนวนมากทั่วโลกให้ความเคารพศรัทธา

พระโพธิสัตว์กวนอิมทรงเป็นสัญลักษณ์แห่งพระมหากรุณา ด้วยความเชื่อว่าพระองค์ทรงเปี่ยมด้วยเมตตาต่อสรรพสัตว์และทรงมุ่งช่วยเหลือผู้ตกทุกข์ได้ยาก

นอกจากพระมหากรุณาแล้ว ในวัฒนธรรมจีน พระโพธิสัตว์กวนอิมยังเชื่อมโยงกับคุณธรรมเรื่องความกตัญญูกตเวที ซึ่งเป็นคุณธรรมที่ชาวจีนให้ความสำคัญมาแต่โบราณ

เจ้าแม่กวนอิมเป็นผู้หญิงหรือผู้ชาย?

พระโพธิสัตว์ในพระพุทธศาสนามหายาน หมายถึงผู้ที่บำเพ็ญบารมีและมุ่งช่วยเหลือสรรพสัตว์ให้พ้นจากความทุกข์ โดยมีจุดมุ่งหมายสูงสุดคือการตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า พระโพธิสัตว์มีอยู่หลายพระองค์ และเมื่อพระพุทธศาสนาเผยแผ่ไปยังดินแดนต่าง ๆ คติความเชื่อและรูปแบบการเคารพบูชาก็ได้รับการปรับเปลี่ยนและผสมผสานเข้ากับวัฒนธรรมท้องถิ่นตามกาลเวลา

สำหรับพระโพธิสัตว์กวนอิม หรือพระอวโลกิเตศวรนั้น ในคติพุทธศาสนายุคแรก ๆ ของอินเดีย มักปรากฏในรูปลักษณ์บุรุษ ขณะที่ในวัฒนธรรมจีน ทิเบต และญี่ปุ่น รูปลักษณ์ของพระองค์มีความหลากหลาย และในจีนก็เป็นที่คุ้นเคยอย่างแพร่หลายในรูปสตรี จนกลายเป็น “เจ้าแม่กวนอิม” ที่ผู้คนให้ความเคารพศรัทธา

ดังนั้น หากถามว่าเจ้าแม่กวนอิมเป็นผู้หญิงหรือผู้ชาย คำตอบคือ พระอวโลกิเตศวรและพระโพธิสัตว์กวนอิมเป็นองค์เดียวกัน แต่รูปลักษณ์ที่ปรากฏแตกต่างกันไปตามคติความเชื่อและวัฒนธรรมในแต่ละยุคสมัย

ซึ่งนักวิชาการได้สันนิษฐานว่า เมื่อความเชื่อเรื่องพระโพธิสัตว์จากอินเดียแผ่ไปถึงดินแดนจีน ก็มีการผสมผสานเข้ากับตำนานพื้นบ้านเรื่องเจ้าหญิงเมี่ยวซาน จนกลายเป็นพระโพธิสัตว์ในภาคสตรีชื่อกวนอิมขึ้นมา ซึ่งเป็นการผสมผสานที่กลมกลืนเข้ากับความเชื่อและวัฒนธรรมได้อย่างไม่ขัดแย้ง เพราะในสัทธรรมปุณฑรีกสูตรได้กล่าวถึงพระอวโลกิเตศวรว่าสามารถแบ่งภาคจุติได้มากมายหลายปาง รวมถึงปางบุรุษและปางสตรี เพื่อโปรดสรรพสัตว์จำนวนมากมายได้อย่างไม่มีข้อจำกัด ดังนั้นจะเป็นผู้หญิงหรือผู้ชายก็ไม่สำคัญเท่ากับความเมตตากรุณาอันยิ่งใหญ่ของพระโพธิสัตว์ ที่มุ่งช่วยเหลือสรรพสัตว์ให้พ้นจากความทุกข์ เป็น "ผู้เฝ้ามองดูด้วยความเมตตากรุณา" หรือ "ผู้ทรงสดับฟังเสียงร้องไห้ของสัตว์โลก" สมดังความหมายของพระนาม "พระอวโลกิเตศวร" นั่นเองค่ะ

ประเพณีการไหว้เจ้าแม่กวนอิม

ในวัน “เหนี่ยแซ” ตามศาลเจ้า วัด หรือโรงเจ มักมีการจัดพิธีสักการะพระโพธิสัตว์กวนอิม เช่น พิธีสวดมนต์กงฮุก ถวายภัตตาหารเจ ผลไม้ และขนมหวานในช่วงเช้า ส่วนในช่วงค่ำอาจมีการสวดมนต์โพวหมึ่งปิ้ง เพื่อสรรเสริญพระบารมี ขอขมา และขอพรจากพระโพธิสัตว์กวนอิม ทั้งนี้ รายละเอียดของพิธีอาจแตกต่างกันไปตามธรรมเนียมของแต่ละสถานที่

สำหรับผู้ที่ประสงค์จะสักการะด้วยตนเอง ก็สามารถปฏิบัติได้ตามกำลังและศรัทธา ไม่ว่าจะเป็นการถือศีลกินเจ สวดมนต์ หรือปฏิบัติธรรม เพื่อระลึกถึงพระมหากรุณาของพระโพธิสัตว์กวนอิม พร้อมตั้งจิตอธิษฐานขอให้ตนเองและครอบครัวประสบความสุข ความสงบ และความเป็นสิริมงคล

ในวัน “เหนี่ยแซ” ที่จะถึงนี้ แม่นันก็เตรียมทำอาหารและขนม เพื่อกราบไหว้สักการะเจ้าแม่กวนอิม ทั้งที่บ้านและที่โรงเจฮะเฮงตั๊ว เช่นเดียวกับทุกปีค่ะ

หากเพื่อน ๆ ท่านใดมีโอกาสไปที่โรงเจ ก็แวะมาพบปะพูดคุยกันได้นะคะ [img]https://static.xx.fbcdn.net/images/emoji.php/v9/tc5/1/16/1f90d.png[/img]

ขอบคุณข้อมูลประกอบการเขียนบทความจาก mcot.net

และมาม้าบุญธรรม