อายุ 30 กว่า ๆ ยังแข็งแรงดี
ทำงานไหว กินอร่อย เที่ยวสนุก
ใครจะไปคิดเรื่องมะเร็งใช่ไหมครับ?
แต่ผมอยากบอกว่า มะเร็งไม่ได้รอ
ให้เราอายุ 60–70 ปีก่อนถึงจะเป็น
บางชนิดพบได้ตั้งแต่วัย 20–40 ปี
และบางความเสี่ยงก็สะสมมา
ตั้งแต่เรายังอายุน้อยด้วยซ้ำ
ข้อมูล GLOBOCAN 2024 ของ IARC
ยืนยันว่ามะเร็งยังเป็นปัญหาสำคัญ
แต่ชนิดที่พบบ่อยแตกต่างกัน
ตามเพศ อายุ และประเทศครับ
วันนี้ผมอยากพารู้จัก 5 มะเร็ง
ที่คนอายุต่ำกว่า 50 ควรใส่ใจ
พร้อมวิธีดูแลตัวเองตั้งแต่วันนี้ครับ
1. มะเร็งเต้านม — อายุ 30 กว่าก็พบได้!
หลายคนคิดว่ามะเร็งเต้านม
ต้องรอจนหมดประจำเดือนก่อน
แต่จริง ๆ ผู้หญิงวัย 30–40 ปี
ก็สามารถเป็นได้ครับ
โดยเฉพาะคนที่มีประวัติครอบครัว
หรือมีความเสี่ยงทางพันธุกรรมบางอย่าง
สิ่งที่อยากให้สังเกตคือ
มีก้อนใหม่ที่เต้านมหรือรักแร้
ผิวหนังบุ๋ม หัวนมเปลี่ยนรูป
หรือมีเลือดออกจากหัวนม
เริ่มดูแลวันนี้: รู้จักความเปลี่ยนแปลง
ของเต้านมตัวเอง และปรึกษาแพทย์
เรื่องการตรวจคัดกรองตามความเสี่ยง
ไม่ต้องรอให้ก้อนเจ็บก่อนครับ
.
2. มะเร็งลำไส้ใหญ่ — อย่าคิดว่าถ่ายเป็นเลือดคือริดสีดวงเสมอไป!
บางคนอายุเพียง 30 กว่า ๆ
เริ่มถ่ายเป็นเลือด ท้องผูกสลับท้องเสีย
หรือซีดโดยไม่ทราบสาเหตุ
แต่คิดว่าแค่ริดสีดวง
หรือกินผักน้อยไปหน่อย
มะเร็งลำไส้ใหญ่พบก่อนอายุ 50 ได้
โดยเฉพาะคนที่มีประวัติครอบครัว
หรือโรคทางพันธุกรรมบางชนิดครับ
เริ่มดูแลวันนี้: เพิ่มผัก ผลไม้
และธัญพืชไม่ขัดสี ลดเนื้อแปรรูป
ขยับร่างกาย และดูแลน้ำหนัก
ถ้าถ่ายเป็นเลือดซ้ำ ๆ
หรือน้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ
ควรตรวจหาสาเหตุ ไม่ต้องรออายุ 50 ครับ
.
3. มะเร็งปากมดลูก — ป้องกันได้ตั้งแต่อายุน้อย!
ข้อนี้ผมอยากให้ผู้หญิง
เริ่มใส่ใจตั้งแต่ยังอายุน้อยครับ
เพราะมะเร็งปากมดลูกส่วนใหญ่
สัมพันธ์กับการติดเชื้อ HPV
ชนิดเสี่ยงสูงอย่างต่อเนื่อง
ที่สำคัญคือ ระยะแรก
อาจไม่มีอาการอะไรเลย
แต่ข่าวดีคือเรามีทั้งวัคซีน HPV
ที่ช่วยลดความเสี่ยง
และการตรวจคัดกรองที่ช่วยค้นหา
เซลล์ผิดปกติก่อนกลายเป็นมะเร็ง
เริ่มดูแลวันนี้: เช็กประวัติวัคซีน HPV
และตรวจคัดกรองตามเกณฑ์อายุ
แม้จะฉีดวัคซีนแล้ว
ก็ยังควรตรวจตามคำแนะนำครับ
.
4. มะเร็งไทรอยด์ — เจอก้อนที่คอ อย่าปล่อยผ่าน!
มะเร็งไทรอยด์พบได้
ตั้งแต่วัยผู้ใหญ่ตอนต้น
โดยเฉพาะในผู้หญิงครับ
บางคนเริ่มจากคลำเจอก้อน
บริเวณด้านหน้าคอโดยบังเอิญ
ทั้งที่ไม่ได้รู้สึกเจ็บอะไร
แต่ผมขอเน้นว่า
ก้อนไทรอยด์ส่วนใหญ่ไม่ใช่มะเร็ง
เราไม่จำเป็นต้องอัลตราซาวด์คอทุกปี
ถ้าไม่มีอาการหรือข้อบ่งชี้ครับ
เริ่มดูแลวันนี้: หากพบก้อนใหม่
ก้อนโตขึ้น เสียงแหบต่อเนื่อง
หรือกลืนลำบาก ควรไปตรวจประเมิน
ไม่ต้องรอให้ก้อนใหญ่ก่อนครับ
.
5. มะเร็งตับ — บางคนมีความเสี่ยงตั้งแต่เด็ก!
ข้อนี้ผมอยากให้คนไทยใส่ใจครับ
เพราะบางคนติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี
มาตั้งแต่แรกเกิดหรือวัยเด็ก
โดยที่ไม่เคยรู้ตัวเลย
การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีเรื้อรัง
สามารถเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งตับได้
แม้ยังอายุไม่มากครับ
ยิ่งถ้าดื่มแอลกอฮอล์หนัก
หรือมีโรคตับร่วมด้วย
ก็อาจเพิ่มความเสี่ยงขึ้นอีก
เริ่มดูแลวันนี้: ถ้าไม่เคยรู้สถานะ
ไวรัสตับอักเสบบีของตัวเอง
ลองปรึกษาสถานพยาบาลเรื่องตรวจเลือด
รวมถึงเช็กความจำเป็นในการฉีดวัคซีน
ส่วนคนที่มีไวรัสตับอักเสบบีเรื้อรัง
ควรติดตามรักษาและเฝ้าระวัง
ตามระดับความเสี่ยงของตัวเองครับ
.
อายุยังไม่ถึง 50 ควรเริ่มตรวจอะไรบ้าง?
ไม่จำเป็นต้องตรวจมะเร็งทุกชนิดครับ
แต่ผมอยากให้เริ่มจาก 4 เรื่องนี้
• รู้ประวัติครอบครัว: มีพ่อแม่หรือพี่น้องเป็นมะเร็งอะไร และเป็นตอนอายุเท่าไร
• เช็กวัคซีน HPV และไวรัสตับอักเสบบี: ดูว่าได้รับวัคซีนครบหรือมีข้อบ่งชี้ให้ตรวจเพิ่มเติมไหม
• ตรวจคัดกรองตามวัยและความเสี่ยง: โดยเฉพาะปากมดลูก เต้านม และลำไส้ใหญ่ตามเกณฑ์ที่เหมาะสม
• อย่ามองข้ามอาการผิดปกติ: เช่น ก้อนใหม่ ถ่ายเป็นเลือด น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ หรืออาการผิดปกติที่เป็นต่อเนื่อง
.
แล้วคนอายุ 20–40 ปี ลดความเสี่ยงได้ยังไงบ้าง?
เริ่มจากเรื่องธรรมดาที่ทำได้จริงครับ
• ไม่สูบบุหรี่ และหลีกเลี่ยงควันบุหรี่
• ลดหรืองดแอลกอฮอล์ เพื่อลดความเสี่ยงมะเร็งที่เกี่ยวข้องกับการดื่ม
• เพิ่มผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และลดเนื้อแปรรูป
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ดูแลน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม
• ตรวจสุขภาพและคัดกรองตามความเสี่ยง ไม่ใช่ซื้อแพ็กเกจตรวจมะเร็งทุกอย่างโดยไม่จำเป็น
ผมไม่ได้อยากให้คนอายุ 25, 35
หรือ 45 ปี ใช้ชีวิตด้วยความกลัวมะเร็งนะครับ
แต่อยากให้จำไว้ว่า
อายุยังน้อย ไม่ได้แปลว่าไม่มีความเสี่ยง
และการเริ่มดูแลตัวเองตั้งแต่วันนี้
ดีกว่ารอให้มีอาการแล้วค่อยสนใจ
เราอาจป้องกันมะเร็งทุกชนิดไม่ได้
แต่ลดความเสี่ยงบางอย่างได้
และค้นหาความผิดปกติได้เร็วขึ้น
ด้วยการตรวจที่เหมาะกับตัวเองครับ
Cr. FBหมอเจด
มะเร็งไม่ได้รอให้แก่! 5 มะเร็งที่พบได้บ่อยในคนอายุต่ำกว่า 50