ช่วงนี้มีเจ้าของร้านถามผมบ่อยว่า ลูกค้าไม่ค่อยค้น Google แล้ว พิมพ์ถาม AI เอาเลย แบบนี้ร้านเราต้องทำอะไร
ตอบสั้นๆ ก่อน ยังไม่มีใครสั่งให้ AI แนะนำร้านเราได้ครับ สิ่งที่ทำได้คือ เปิดให้ AI เข้ามาอ่านเว็บได้ ทำข้อมูลร้านให้ตรงกันทุกที่ แล้วเขียนตอบคำถามที่ลูกค้าพิมพ์จริง สองเรื่องแรกส่วนใหญ่ใช้เวลาไม่กี่วัน เรื่องสุดท้ายต้องใช้เวลา
เล่าจากที่เพิ่งลองวัดให้ร้านรับซื้อนาฬิกาเจ้าหนึ่งที่ผมดูแลอยู่ เมื่อ 13 ต.ค. ผมถาม Perplexity แทนลูกค้า 9 คำถาม เป็นคำที่คนอยากขายนาฬิกาพิมพ์กันจริง เช่น "นาฬิกาเสีย ขายได้ไหม" ชื่อร้านโผล่มาแค่ข้อเดียว แล้วเจอ 3 เรื่องที่น่าจะเกิดกับร้านอื่นด้วย
1. โฮสต์กันบอตของ AI ไว้ โดยที่เจ้าของไม่รู้
ไฟร์วอลล์ของโฮสต์ตีกลับบอต GPTBot กับ ClaudeBot (บอตของฝั่ง ChatGPT กับ Claude) เจ้าของร้านไม่รู้เรื่องเลย เพราะเปิดเว็บดูเองก็ปกติดี ตอนนี้ปลดแล้ว
ที่ควรรู้คือ บอตของ AI แต่ละเจ้ามีหลายตัว มีตัวที่เก็บข้อมูลไปฝึกโมเดล กับตัวที่เข้ามาอ่านตอนมีคนถาม สองตัวที่โดนกันเป็นตัวเก็บข้อมูลไปฝึกโมเดล ส่วน PerplexityBot ที่ผมใช้วัดยังเข้าได้ปกติ ผล 1 ใน 9 ข้อเลยไม่ได้มาจากเรื่องนี้ แต่ถ้าโฮสต์กันตัวที่ใช้ค้นด้วย AI จะอ่านเว็บเราตรงๆ ไม่ได้ ต้องไปเอาข้อมูลจากที่อื่นแทน
เช็คเองได้แบบนี้
- พิมพ์ชื่อเว็บตามด้วย /robots.txt ดูว่ามีบรรทัด Disallow กับบอตพวก GPTBot, OAI-SearchBot, ClaudeBot, Claude-SearchBot, PerplexityBot หรือ User-agent: * ที่ปิดทั้งเว็บไว้หรือเปล่า
- ถ้าใช้ Cloudflare เข้าไปดูว่าเปิดสวิตช์บล็อกบอต AI ไว้ไหม
- เคสที่ผมเจอ robots.txt ไม่ได้บล็อก แต่ไฟร์วอลล์ของโฮสต์บล็อก ถ้าดูเองไม่ออก ถามคนทำเว็บหรือโฮสต์ตรงๆ ว่ากันบอตพวกนี้ไว้ไหม
2. ถามเบอร์ร้าน AI ตอบเป็นเบอร์ร้านอื่น
อีกเว็บหนึ่งของเจ้าของคนเดียวกัน ตอนวัดผมถามว่าร้านนี้เบอร์อะไร AI ตอบมาอย่างมั่นใจ แต่เป็นเบอร์ของอีกร้านที่ชื่อคล้ายกัน ถ้าลูกค้าเชื่อ ก็โทรไปร้านนั้นเลย เจ้าของร้านไม่มีทางรู้ว่ามีคนหลุดไป
ผมเดาว่าเพราะชื่อร้านไปคล้ายร้านอื่น แต่เว็บไม่ได้บอกชัดว่าเราคือร้านไหน อยู่ที่ไหน เบอร์อะไร AI เลยน่าจะหยิบร้านที่มันรู้จักมากกว่ามาตอบ
ที่ทำได้
- ชื่อ เบอร์ ที่อยู่ เขียนให้เหมือนกันทุกที่ ทั้งเว็บ Google Maps เพจ และ LINE OA
- หน้าติดต่อในเว็บเขียนเป็นตัวหนังสือ อย่าใส่เป็นรูปอย่างเดียว
- ถ้าชื่อคล้ายร้านอื่น ใส่ย่านหรือจุดสังเกตต่อท้ายชื่อในเว็บ ให้แยกออกได้
สองวันหลังจากนั้นผมลองถามใหม่ รอบนี้ AI ตอบเบอร์ถูก คำตอบของ AI ไม่ได้นิ่งทุกครั้ง เลยต้องถามซ้ำหลายรอบ จะดูรอบเดียวแล้วสรุปไม่ได้
3. คำถามที่คนไทยพิมพ์ AI ไปเอาคำตอบจากเว็บต่างประเทศ
ข้อ "นาฬิกาเสีย ขายได้ไหม" AI ไปหยิบคำตอบจากเว็บร้านรับซื้อของญี่ปุ่นมาตอบ แปลว่ายังมีคำถามที่ไม่ค่อยมีเว็บไทยตอบไว้ชัดๆ
ข้อนี้ต้องใช้เวลา ทำแบบนี้
- จดคำถามที่ลูกค้าถามทางแชตหรือโทรศัพท์บ่อยๆ สัก 10 ข้อ
- เขียนตอบในเว็บ ข้อละหน้าหรือข้อละหัวข้อ ประโยคแรกตอบตรงคำถามเลย แล้วค่อยลงรายละเอียด
- ใส่ของที่ร้านอื่นลอกไม่ได้ เช่น ราคาช่วงที่รับจริง เงื่อนไขที่ร้านเราใช้
ลองถามด้วยตัวเองก่อนก็ได้ครับ ไม่ต้องลงทุนอะไร
- ถาม AI สัก 2-3 ตัว ด้วยคำที่ลูกค้าพิมพ์จริง ไม่ต้องใส่ชื่อร้าน เช่น "ร้านซ่อมแอร์ใกล้บางนา ร้านไหนดี"
- ถามชื่อร้านตรงๆ ด้วยว่า เบอร์อะไร เปิดกี่โมง
- จดว่า AI ตอบชื่อใคร อ้างเว็บไหน ถามซ้ำวันอื่นแล้วเทียบกัน
ส่วนที่ผมเองยังไม่มีคำตอบดีๆ คือการวัดผล คำถามเดิมถามคนละวันได้คำตอบไม่เหมือนกัน ตอนนี้ใช้วิธีถามชุดเดิมซ้ำทุกเดือนแล้วนับว่าโผล่กี่ข้อ ใครมีวิธีวัดที่เชื่อได้มากกว่านี้ แนะนำกันหน่อยครับ
ลูกค้าเริ่มถาม AI แทน Google ทำยังไงให้ AI แนะนำร้านเราบ้างครับ
ตอบสั้นๆ ก่อน ยังไม่มีใครสั่งให้ AI แนะนำร้านเราได้ครับ สิ่งที่ทำได้คือ เปิดให้ AI เข้ามาอ่านเว็บได้ ทำข้อมูลร้านให้ตรงกันทุกที่ แล้วเขียนตอบคำถามที่ลูกค้าพิมพ์จริง สองเรื่องแรกส่วนใหญ่ใช้เวลาไม่กี่วัน เรื่องสุดท้ายต้องใช้เวลา
เล่าจากที่เพิ่งลองวัดให้ร้านรับซื้อนาฬิกาเจ้าหนึ่งที่ผมดูแลอยู่ เมื่อ 13 ต.ค. ผมถาม Perplexity แทนลูกค้า 9 คำถาม เป็นคำที่คนอยากขายนาฬิกาพิมพ์กันจริง เช่น "นาฬิกาเสีย ขายได้ไหม" ชื่อร้านโผล่มาแค่ข้อเดียว แล้วเจอ 3 เรื่องที่น่าจะเกิดกับร้านอื่นด้วย
1. โฮสต์กันบอตของ AI ไว้ โดยที่เจ้าของไม่รู้
ไฟร์วอลล์ของโฮสต์ตีกลับบอต GPTBot กับ ClaudeBot (บอตของฝั่ง ChatGPT กับ Claude) เจ้าของร้านไม่รู้เรื่องเลย เพราะเปิดเว็บดูเองก็ปกติดี ตอนนี้ปลดแล้ว
ที่ควรรู้คือ บอตของ AI แต่ละเจ้ามีหลายตัว มีตัวที่เก็บข้อมูลไปฝึกโมเดล กับตัวที่เข้ามาอ่านตอนมีคนถาม สองตัวที่โดนกันเป็นตัวเก็บข้อมูลไปฝึกโมเดล ส่วน PerplexityBot ที่ผมใช้วัดยังเข้าได้ปกติ ผล 1 ใน 9 ข้อเลยไม่ได้มาจากเรื่องนี้ แต่ถ้าโฮสต์กันตัวที่ใช้ค้นด้วย AI จะอ่านเว็บเราตรงๆ ไม่ได้ ต้องไปเอาข้อมูลจากที่อื่นแทน
เช็คเองได้แบบนี้
- พิมพ์ชื่อเว็บตามด้วย /robots.txt ดูว่ามีบรรทัด Disallow กับบอตพวก GPTBot, OAI-SearchBot, ClaudeBot, Claude-SearchBot, PerplexityBot หรือ User-agent: * ที่ปิดทั้งเว็บไว้หรือเปล่า
- ถ้าใช้ Cloudflare เข้าไปดูว่าเปิดสวิตช์บล็อกบอต AI ไว้ไหม
- เคสที่ผมเจอ robots.txt ไม่ได้บล็อก แต่ไฟร์วอลล์ของโฮสต์บล็อก ถ้าดูเองไม่ออก ถามคนทำเว็บหรือโฮสต์ตรงๆ ว่ากันบอตพวกนี้ไว้ไหม
2. ถามเบอร์ร้าน AI ตอบเป็นเบอร์ร้านอื่น
อีกเว็บหนึ่งของเจ้าของคนเดียวกัน ตอนวัดผมถามว่าร้านนี้เบอร์อะไร AI ตอบมาอย่างมั่นใจ แต่เป็นเบอร์ของอีกร้านที่ชื่อคล้ายกัน ถ้าลูกค้าเชื่อ ก็โทรไปร้านนั้นเลย เจ้าของร้านไม่มีทางรู้ว่ามีคนหลุดไป
ผมเดาว่าเพราะชื่อร้านไปคล้ายร้านอื่น แต่เว็บไม่ได้บอกชัดว่าเราคือร้านไหน อยู่ที่ไหน เบอร์อะไร AI เลยน่าจะหยิบร้านที่มันรู้จักมากกว่ามาตอบ
ที่ทำได้
- ชื่อ เบอร์ ที่อยู่ เขียนให้เหมือนกันทุกที่ ทั้งเว็บ Google Maps เพจ และ LINE OA
- หน้าติดต่อในเว็บเขียนเป็นตัวหนังสือ อย่าใส่เป็นรูปอย่างเดียว
- ถ้าชื่อคล้ายร้านอื่น ใส่ย่านหรือจุดสังเกตต่อท้ายชื่อในเว็บ ให้แยกออกได้
สองวันหลังจากนั้นผมลองถามใหม่ รอบนี้ AI ตอบเบอร์ถูก คำตอบของ AI ไม่ได้นิ่งทุกครั้ง เลยต้องถามซ้ำหลายรอบ จะดูรอบเดียวแล้วสรุปไม่ได้
3. คำถามที่คนไทยพิมพ์ AI ไปเอาคำตอบจากเว็บต่างประเทศ
ข้อ "นาฬิกาเสีย ขายได้ไหม" AI ไปหยิบคำตอบจากเว็บร้านรับซื้อของญี่ปุ่นมาตอบ แปลว่ายังมีคำถามที่ไม่ค่อยมีเว็บไทยตอบไว้ชัดๆ
ข้อนี้ต้องใช้เวลา ทำแบบนี้
- จดคำถามที่ลูกค้าถามทางแชตหรือโทรศัพท์บ่อยๆ สัก 10 ข้อ
- เขียนตอบในเว็บ ข้อละหน้าหรือข้อละหัวข้อ ประโยคแรกตอบตรงคำถามเลย แล้วค่อยลงรายละเอียด
- ใส่ของที่ร้านอื่นลอกไม่ได้ เช่น ราคาช่วงที่รับจริง เงื่อนไขที่ร้านเราใช้
ลองถามด้วยตัวเองก่อนก็ได้ครับ ไม่ต้องลงทุนอะไร
- ถาม AI สัก 2-3 ตัว ด้วยคำที่ลูกค้าพิมพ์จริง ไม่ต้องใส่ชื่อร้าน เช่น "ร้านซ่อมแอร์ใกล้บางนา ร้านไหนดี"
- ถามชื่อร้านตรงๆ ด้วยว่า เบอร์อะไร เปิดกี่โมง
- จดว่า AI ตอบชื่อใคร อ้างเว็บไหน ถามซ้ำวันอื่นแล้วเทียบกัน
ส่วนที่ผมเองยังไม่มีคำตอบดีๆ คือการวัดผล คำถามเดิมถามคนละวันได้คำตอบไม่เหมือนกัน ตอนนี้ใช้วิธีถามชุดเดิมซ้ำทุกเดือนแล้วนับว่าโผล่กี่ข้อ ใครมีวิธีวัดที่เชื่อได้มากกว่านี้ แนะนำกันหน่อยครับ