หมอหมู วีระศักดิ์ ถอดแผนประทุษกรรม “โปเต้ นักจะแกง” ทำไมคนฉลาดถึงถูกหลอก
สิ่งที่น่ากลัวที่สุดในคดีนี้ ไม่ใช่ว่าเขาอ้างตัวเป็นใครครับ
แต่น่ากลัวตรงที่ว่า ทำไมคนเราถึงยอมเชื่อคนที่เราไม่เคยตรวจสอบตัวตนจริง
กรณี “โปเต้ นักจะแกง” ที่กำลังเป็นข่าวในวันที่ 16 ตุลาคม 2569 มีรายงานว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจ สน.ทองหล่อเชิญตัวไปสอบปากคำ หลังเจ้าตัวไปปรากฏในรายการโหนกระแสในชื่อ “คุณกิจ”
ในรายการมีการกล่าวอ้างเรื่องความสามารถในการใช้เทคโนโลยีดาวเทียมเพื่อติดตามตำแหน่งโทรศัพท์ ซึ่งต่อมาถูกตั้งคำถามถึงความเป็นไปได้ทางเทคนิคอย่างมาก
แต่ถ้าเรามองเรื่องนี้ในมุมแพทย์นิติเวชและอาชญวิทยา ผมคิดว่ามีบทเรียนที่สำคัญกว่านั้นมาก
คือคำว่า “แผนประทุษกรรม”
มิจฉาชีพที่เก่งไม่ได้เริ่มต้นด้วยคำว่า “ผมจะเอาเงินคุณ”
เขาอาจเริ่มด้วยคำว่า “ผมเป็นคนที่ช่วยคุณได้”
จากนั้นสร้างตัวตนที่ดูน่าเชื่อถือ มีอาชีพที่คนเคารพ มีตำแหน่ง มีความรู้ มีคนรู้จัก มีเรื่องราวที่ฟังดูยิ่งใหญ่
แล้วค่อย ๆ สร้างสิ่งที่อาชญวิทยาเรียกว่า ความน่าเชื่อถือเทียม
เมื่อเหยื่อเชื่อ “ตัวตน” แล้ว คำพูดอื่น ๆ ก็มีโอกาสถูกเชื่อตามไปด้วย
นี่คือจุดที่อันตราย เพราะมนุษย์ไม่ได้ตรวจสอบทุกอย่างตั้งแต่ต้น เรามักใช้ทางลัดทางความคิดว่า
“ถ้าเขาดูเหมือนหมอ ก็น่าจะเป็นหมอ”
“ถ้าเขาพูดเรื่องกฎหมายได้ ก็น่าจะเป็นทนาย”
“ถ้าเขารู้จักคนใหญ่คนโต ก็น่าจะมีอำนาจจริง”
แต่ทั้งหมดนี้อาจเป็นเพียง ภาพลักษณ์
ข้อมูลย้อนหลังที่สื่อรายงานยังพบข้อกล่าวหาเกี่ยวกับการแอบอ้างตัวตนหลายรูปแบบ และในปี 2564 มีองค์กรด้านกฎหมายออกประกาศเตือนเรื่องบุคคลที่ถูกกล่าวหาว่าแอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่ขององค์กรด้วย
อย่างไรก็ตาม ผมต้องย้ำว่า ข้อกล่าวหาไม่ใช่คำพิพากษา เราต้องปล่อยให้ตำรวจรวบรวมพยานหลักฐาน และให้กระบวนการยุติธรรมเป็นผู้ตัดสิน
อีกเรื่องหนึ่งที่ต้องระวังคือ มีรายงานผลตรวจปัสสาวะเบื้องต้นเป็นสีม่วงอ่อน และตำรวจนำไปตรวจยืนยันที่โรงพยาบาล
ตรงนี้อย่าเพิ่งพูดว่า “ตรวจเจอแล้วแปลว่าเสพยาแน่นอน”
เพราะการตรวจคัดกรองกับการตรวจยืนยันเป็นคนละขั้นตอน และต้องดูว่าพบสารอะไร วิธีตรวจอะไร และผลยืนยันเป็นอย่างไร
แต่สำหรับประชาชน สิ่งที่ผมอยากให้จำมี 5 ข้อ
หนึ่ง อย่าเชื่อโปรไฟล์ ให้ตรวจสอบตัวตน คนที่บอกว่าเป็นหมอ ตรวจจากโรงพยาบาลหรือแพทยสภา
คนที่บอกว่าเป็นทนาย ตรวจสอบจากสภาทนายความ
คนที่บอกว่าเป็นเจ้าหน้าที่องค์กร โทรหาองค์กรนั้นโดยตรง
สอง อย่าให้ตำแหน่งมาทำหน้าที่แทนหลักฐาน
คำว่า “หมอ” “ทนาย” “ทหาร” “ผู้เชี่ยวชาญ” ไม่ได้ทำให้คำพูดนั้นกลายเป็นความจริงโดยอัตโนมัติ
สาม ถ้ามีใครอ้างความสามารถเหนือธรรมดา หรือเทคโนโลยีที่ฟังดูเหลือเชื่อ ให้หยุดก่อน
ยิ่งเรื่องเกี่ยวกับเงิน ข้อมูลส่วนตัว ตำแหน่งโทรศัพท์ คดีความ หรือการโอนเงิน
ยิ่งต้องตรวจสอบจากแหล่งต้นทาง
สี่ สอนลูกเรื่องนี้ตั้งแต่วันนี้
อย่าสอนลูกเพียงว่า “อย่าคุยกับคนแปลกหน้า” เพราะโลกออนไลน์ทำให้คนแปลกหน้าสามารถสร้างตัวตนเหมือนคนที่เรารู้จักได้
ให้สอนลูกว่า “คนที่ดูน่าเชื่อถือ ก็ต้องตรวจสอบได้”
และ ห้า ถ้ามีใครขอเงิน ขอข้อมูลส่วนตัว ขอรหัส หรือพยายามทำให้เรากลัวและรีบตัดสินใจ ให้หยุดก่อน แล้วบอกพ่อแม่
หมอหมู วีระศักดิ์ ถอดแผนประทุษกรรม “โปเต้ นักจะแกง” ทำไมคนฉลาดถึงถูกหลอก