หลายคนคิดว่าถ้าหัวใจเต้นผิดจังหวะ
ต้องใจสั่นแรง ๆ เหมือนหัวใจจะหลุดออกจากอก
แต่รู้ไหมครับว่า...
บางคนหัวใจเต้นผิดจังหวะ
กลับไม่ได้รู้สึกใจสั่นเลยสักนิด!
บางคนมีแค่เหนื่อยง่าย
เดินนิดเดียวก็หมดแรง
บางคนหน้ามืดเหมือนจะเป็นลม
จนคิดว่าแค่พักผ่อนน้อยหรืออายุมากขึ้น
แต่เบื้องหลังอาการเหล่านี้
อาจเกี่ยวข้องกับจังหวะการเต้นของหัวใจครับ
วันนี้ผมอยากพารู้จัก 5 อาการ
ที่ไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะถ้าเกิดซ้ำ
หรือผิดไปจากร่างกายที่เราเคยเป็น
1. ใจสั่น หัวใจเต้นสะดุด หรือเต้นไม่สม่ำเสมอ
อาการใจสั่นไม่ได้แปลว่าหัวใจเต้นเร็วอย่างเดียวนะครับ บางคนรู้สึกเหมือนหัวใจเต้นข้ามจังหวะ เต้นแรงผิดปกติ หรือเต้นรัวขึ้นมาเป็นพัก ๆ แล้วหายไปเอง อาจเกิดจากคาเฟอีน ความเครียด หัวใจเต้นก่อนจังหวะบางชนิด หรือภาวะหัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว (AF) ก็ได้ ถ้าเป็นบ่อยหรือเกิดร่วมกับอาการอื่น ควรตรวจหาสาเหตุครับ
.
2. เหนื่อยง่ายผิดปกติ ทั้งที่ไม่ได้ออกแรงมาก
เมื่อหัวใจเต้นเร็วเกินไป ช้าเกินไป หรือผิดจังหวะบางชนิด อาจทำให้สูบฉีดเลือดได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ บางคนเคยเดินขึ้นบันไดสบาย ๆ แต่ช่วงหลังกลับเหนื่อยง่าย ต้องหยุดพักบ่อย ทั้งที่กิจกรรมเท่าเดิม แต่ต้องเข้าใจว่าอาการเหนื่อยอาจเกิดจากโลหิตจาง โรคปอด หรือหัวใจล้มเหลวได้ด้วย ไม่ใช่หัวใจเต้นผิดจังหวะเสมอไปครับ
.
3. หน้ามืด เวียนศีรษะ เหมือนจะเป็นลม
ข้อนี้ผมอยากให้ระวังครับ เพราะถ้าหัวใจเต้นช้าเกินไปหรือเร็วผิดปกติบางชนิด อาจทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองลดลงชั่วคราว จนรู้สึกมึนงง หน้ามืด หรือเหมือนจะหมดสติ บางคนคิดว่าเป็นแค่น้ำตาลตกหรือความดันต่ำ แต่ถ้าเกิดซ้ำ โดยเฉพาะร่วมกับใจสั่นหรือเหนื่อยผิดปกติ ควรตรวจประเมินหัวใจด้วยครับ
.
4. แน่นหน้าอก หายใจไม่อิ่ม
บางคนไม่ได้รู้สึกหัวใจเต้นแรง แต่กลับแน่นหน้าอก หายใจไม่เต็มปอด หรือเหนื่อยแม้ไม่ได้ออกแรง อาการเหล่านี้อาจเกิดร่วมกับหัวใจเต้นผิดจังหวะที่ส่งผลต่อการไหลเวียนเลือด แต่ผมขอเน้นว่าอาการแน่นหน้าอกอาจเกิดจากโรคหลอดเลือดหัวใจหรือภาวะฉุกเฉินอื่นได้เช่นกัน หากแน่นหน้าอกมากหรือหายใจลำบากเฉียบพลัน ต้องรีบขอความช่วยเหลือครับ
.
5. เป็นลมหมดสติ โดยไม่มีสัญญาณเตือนชัดเจน
ข้อนี้อันตรายที่สุดในกลุ่มอาการที่ผมยกมาครับ เพราะหัวใจเต้นผิดจังหวะบางชนิดอาจทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองลดลงอย่างรวดเร็ว จนหมดสติทันที โดยเฉพาะถ้าเป็นลมระหว่างออกกำลังกาย หรือเกิดร่วมกับใจสั่น เจ็บหน้าอก และมีโรคหัวใจอยู่เดิม ควรได้รับการประเมินอย่างเร่งด่วน ไม่ควรรอดูว่าเดี๋ยวจะหายเองครับ
.
ทำไมไม่ใจสั่น ก็ยังเป็นหัวใจเต้นผิดจังหวะได้?
เพราะหัวใจเต้นผิดจังหวะไม่ได้มีแค่ชนิดเดียวนะครับ
บางชนิดหัวใจเต้นเร็วเกินไป
บางชนิดเต้นช้าเกินไป
บางชนิดเต้นไม่สม่ำเสมอ
และบางคนแทบไม่มีอาการเลย
โดยเฉพาะภาวะหัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว
หรือ Atrial Fibrillation (AF)
ภาวะนี้หัวใจห้องบนทำงานผิดจังหวะ
ทำให้เลือดบางส่วนไหลเวียนได้ไม่ดี
และเพิ่มโอกาสเกิดลิ่มเลือดในหัวใจ
หากลิ่มเลือดหลุดไปอุดหลอดเลือดสมอง
ก็อาจทำให้เกิด Stroke หรืออัมพาตได้ครับ
นี่คือเหตุผลว่าทำไม
การไม่มีอาการใจสั่น
ไม่ได้ยืนยันว่าหัวใจเต้นปกติเสมอไป
.
ถ้าสงสัยหัวใจเต้นผิดจังหวะ ต้องตรวจอะไร?
ผมแนะนำให้รู้จัก 3 การตรวจนี้ครับ
• คลื่นไฟฟ้าหัวใจ ECG/EKG ช่วยตรวจจังหวะไฟฟ้าหัวใจขณะตรวจ แต่ถ้าความผิดปกติเกิดเป็นพัก ๆ ก็อาจตรวจไม่เจอในครั้งนั้น
• Holter monitor เป็นเครื่องบันทึกคลื่นไฟฟ้าหัวใจต่อเนื่อง ใช้ติดตามจังหวะหัวใจในชีวิตประจำวัน โดยอาจต้องติดตามนานกว่านั้นตามความถี่ของอาการ
• ตรวจเลือดหาสาเหตุร่วม เช่น ไทรอยด์ เกลือแร่ และความเข้มข้นของเลือด เพราะความผิดปกติเหล่านี้อาจกระตุ้นหัวใจเต้นผิดจังหวะหรือทำให้มีอาการคล้ายกันได้
ถ้ามีอาการเป็น ๆ หาย ๆ
ลองจดไว้ว่าเกิดตอนไหน นานกี่นาที
ตอนนั้นกำลังทำอะไร และมีอาการอะไรร่วมด้วย
ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้แพทย์ประเมินได้ง่ายขึ้นครับ
.
อาการแบบไหน ต้องรีบโทร 1669?
หากมีอาการต่อไปนี้ อย่ารอดูเองครับ
• เจ็บแน่นหน้าอกรุนแรงหรือไม่ทุเลา
• หอบเหนื่อยมาก หายใจลำบากเฉียบพลัน
• หมดสติ หรือหน้ามืดรุนแรงร่วมกับใจสั่น
• ปากเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง หรือพูดไม่ชัดเฉียบพลัน
เพราะอาจเป็นภาวะฉุกเฉินของหัวใจ
หรือหลอดเลือดสมองที่ต้องได้รับการรักษาเร็ว
และไม่ควรขับรถไปโรงพยาบาลเองครับ
.
สุดท้ายผมอยากให้ทุกคนจำไว้ว่า
หัวใจเต้นผิดจังหวะ
ไม่ได้แสดงออกเป็นใจสั่นเสมอไป
บางครั้งอาจมาในรูปของความเหนื่อย
หน้ามืด หรือเป็นลมที่เราไม่ทันตั้งตัว
แต่ก็ไม่ได้หมายความว่า
เหนื่อยง่ายหรือหน้ามืดทุกครั้ง
จะต้องเป็นโรคหัวใจนะครับ
สิ่งสำคัญคือสังเกตว่าอาการ
เกิดบ่อยขึ้น รุนแรงขึ้น
หรือผิดไปจากเดิมหรือเปล่า
อย่าใช้แค่ว่า “ไม่ใจสั่น”
มาตัดสินว่าหัวใจยังปกติดี
เพราะหัวใจไม่ได้สำคัญแค่เต้นเร็วหรือช้า
แต่ต้องเต้นด้วยจังหวะที่เหมาะสม
เพื่อให้เลือดไปเลี้ยงร่างกายได้เพียงพอด้วยครับ
5 อาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ! ไม่ได้มีแค่ใจสั่น เหนื่อยง่าย–หน้ามืดก็ต้องระวัง!