.
.
Dr. Mariangela Hungria
@ Antonio Neto/World Food Prize via AP
.
.
พบกับนักวิทยาศาสตร์ผู้นำทางด้านนี้
งานวิจัยของนักจุลชีววิทยา
Mariangela Hungria
มีส่วนช่วยให้ประเทศบราซิล
ผงาดขึ้นเป็นมหาอำนาจด้านการเกษตร
นักวิทยาศาสตร์ชาวบราซิลผู้นี้
ได้รับรางวัลอันทรงเกียรติ
World Food Prize ประจำปี 2025
หลังจากที่เธอผลักดันให้ลดการใช้ปุ๋ยเคมี
และมุ่งวิจัยแนวทางทางชีวภาพ
เพื่อสร้างระบบการผลิตอาหาร
ที่แข็งแกร่งและยั่งยืนยิ่งขึ้น
Mariangela Hungria นักจุลชีววิทยา
คว้ารางวัลมูลค่า 500,000 ดอลลาร์สหรัฐ
จากมูลนิธิ World Food Prize Foundation
ซึ่งดำเนินงานอยู่ในรัฐไอโอวา สหรัฐอเมริกา
หลังจากที่งานวิจัยของเธอ
มีส่วนช่วยให้ประเทศบราซิล
ก้าวขึ้นเป็นมหาอำนาจด้านการเกษตร
Mariangela Hungria ทำการวิจัยเกี่ยวกับ
การใช้สารชีวภาพบำบัดเมล็ดพันธุ์และดิน
ทำงานมาเป็นเวลานานถึง 40 ปี
และได้ร่วมมือกับเกษตรกรชาวบราซิล
ในการนำผลงานวิจัยของเธอไปประยุกต์ใช้จริง
" ฉันยังไม่อยากจะเชื่อเลย
ตลอดชีวิตที่ผ่านมามีแต่คนบอกว่า
มันเป็นไปไม่ได้และฉันกำลังเดินมาผิดทาง
พวกเขาบอกให้ฉันหันไปใช้สารเคมี
หรือหันไปใช้วิธีอื่น ๆ แทน
แต่แล้วฉันกลับได้รับรางวัลที่สำคัญที่สุด
ในวงการเกษตรระดับโลก
บางครั้งฉันยังคิดเลยว่า
ตื่นมาแล้วจะพบว่าเรื่องนี้ไม่ใช่ความจริง "
Mariangela Hungria กล่าว
ในการรับรางวัล
World Food Prize 2025
World Food Prize
ก่อตั้งโดย Norman Borlaug
ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพในปี 1970
จากผลงานการเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร
อย่างมหาศาลและช่วยลดวิกฤต
ความอดอยากในหลายประเทศ
นับตั้งแต่มีการมอบรางวัลครั้งแรกในปี 1987
มีผู้ได้รับเกียรติจากรางวัลนี้มาแล้วถึง 55 คน
.
.
.
Mariangela Hungria
© Antonio Neto/World Food Prize via AP
.
.
Mariangela Hungria เล่าว่า
เธอเติบโตมาพร้อมกับความปรารถนา
ที่จะช่วยบรรเทาปัญหาความอดอยาก
ในช่วงเริ่มต้นของการทำงาน
เธอตัดสินใจมุ่งเน้นไปที่
กระบวนการที่เรียกว่า
การตรึงไนโตรเจนทางชีวภาพ
Biological nitrogen fixation
ซึ่งเป็นการใช้แบคทีเรียในดิน
เพื่อช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช
.
.
ในขณะนั้น เกษตรกรทั้งในบราซิลและทั่วโลก
ต่างลังเลที่จะลดการใช้ปุ๋ยไนโตรเจน
แม้ว่าปุ๋ยชนิดนี้จะช่วยเพิ่มผลผลิต
ทางการเกษตรได้อย่างมาก
แต่ก็ก่อให้เกิดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
และสร้างมลพิษให้กับแหล่งน้ำ
Mariangela Hungria ศึกษาปฏิสัมพันธ์
ระหว่างแบคทีเรียกับรากพืช
ในการผลิตไนโตรเจนตามธรรมชาติ
จากนั้นเธอก็สาธิตผลงานในแปลงทดลอง
และเริ่มทำงานร่วมกับเกษตรกรโดยตรง
เพื่อโน้มน้าวให้พวกเขาเห็นว่า
การเปลี่ยนมาใช้วิธีการทางชีวภาพนั้น
ไม่ได้หมายความว่าจะต้องสูญเสีย
ผลผลิตทางการเกษตรที่ปลูกไว้
ในปริมาณมากไปแต่อย่างใด
ผลงานของเธอได้รับการยอมรับว่า
ช่วยเพิ่มผลผลิตพืชหลายชนิด
เช่น ข้าวสาลี ข้าวโพด และถั่วต่าง ๆ
แต่ให้ผลลัพธ์ที่มีประสิทธิภาพ
เป็นพิเศษกับพืชตระกูลถั่วเหลือง
นับแต่นั้นมา บราซิลได้กลายเป็น
ผู้ผลิตถั่วเหลืองรายใหญ่ที่สุดของโลก
โดยแซงหน้าสหรัฐอเมริกาและอาร์เจนตินา
แม้ว่างานวิจัยของ Mariangela Hungria
จะสามารถนำไปประยุกต์ใช้ใน
ฟาร์มของประเทศอื่น ๆ ได้
แต่กระบวนการผลิตถั่วเหลืองในสหรัฐฯ นั้น
แตกต่างจากในบราซิล
โดยเกษตรกรชาวอเมริกันมักใช้
วิธีปลูกพืชหมุนเวียนสลับกัน
ระหว่างข้าวโพดและถั่วเหลือง
Mariangela Hungria
กล่าวว่า ปริมาณปุ๋ยไนโตรเจนที่ใส่ให้กับ
ข้าวโพดนั้นยังคงหลงเหลืออยู่ในดิน
มากพอเมื่อถึงเวลาปลูกถั่วเหลือง
ทำให้แทบไม่จำเป็นต้องใส่ปุ๋ยเพิ่มอีกเลย
.
.
.
.
บราซิลได้กลายเป็นผู้ผลิตถั่วเหลือง
รายใหญ่ที่สุดของโลกแซงหน้าสหรัฐอเมริกา
© AP/Charlie Neibergall
.
.
.
.
.
บริษัทด้านการเกษตรของบราซิล
เผชิญกับเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก
กรณีการถางป่าเพื่อเปลี่ยนเป็นพื้นที่เพาะปลูก
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการปลูกถั่วเหลือง
Mariangela Hungria กล่าวว่า
เสียงวิพากษ์วิจารณ์เหล่านั้นมีเหตุผลอันสมควร
แต่เธอก็เสริมว่าแนวทางทางชีวภาพของเธอ
ช่วยปรับปรุงคุณภาพดินและลดความจำเป็น
ในการบุกรุกพื้นที่ป่าเพิ่มเติม
" หากมีการจัดการพืชผลอย่างเหมาะสม
พืชเหล่านั้นจะช่วยเพิ่มไนโตรเจนให้กับดิน
สุขภาพของดินจะดีขึ้น
หากเราดำเนินการอย่างถูกต้อง "
Mariangela Hungria กล่าว
Mariangela Hungria เข้ารับรางวัล
ในงานประชุมประจำปี ซึ่งจัดขึ้นใน Des Moines
โดยมีนักวิจัยด้านการเกษตร
และเจ้าหน้าที่จากทั่วโลกเข้าร่วม
Gebisa Ejeta ประธานคณะกรรมการคัดเลือก
ผู้ได้รับรางวัล World Food Prize
ยกย่อง Mariangela Hungria
สำหรับ ความสำเร็จทางวิทยาศาสตร์อันยอดเยี่ยม
ซึ่งได้พลิกโฉมภาคการเกษตรในอเมริกาใต้
" ผลงานทางวิทยาศาสตร์อันชาญฉลาด
และวิสัยทัศน์อันมุ่งมั่นของเธอ
ในการพัฒนาการผลิตพืชผลอย่างยั่งยืน
เพื่อเลี้ยงประชากรโลก ควบคู่ไปกับ
การใช้ปุ๋ยเคมีและสารปรับปรุงดิน
ทางชีวภาพอย่างชาญฉลาด
ทำให้เธอได้รับการยอมรับในระดับสากล
ทั้งในประเทศและต่างประเทศ "
Gebisa Ejeta กล่าวในแถลงการณ์
.
แรงบันดาลใจจากคุณย่า
Mariangela Hungria เล่าว่า
ความรักในวิทยาศาสตร์ของเธอ
เริ่มต้นขึ้นในวัยเด็ก โดยได้รับแรงบันดาลใจจาก
คุณย่าผู้แสนวิเศษ ผู้สอนให้เธอรู้จักพืชพรรณ
ในสวนหลังบ้านและผืนดินที่หล่อเลี้ยงพืชเหล่านั้น
" วันหนึ่งซึ่งเป็นวันหยุด
ท่านยื่นหนังสือเล่มหนึ่งมาให้ฉันอ่าน
มันเป็นหนังสือเกี่ยวกับชีวิตของนักจุลชีววิทยา "
เธอเล่าย้อนความหลัง เธอใช้เวลาตลอดทั้งคืนนั้น
อ่านเรื่องราวเกี่ยวกับแบคทีเรียและเชื้อรา
ในเช้าวันรุ่งขึ้น เธอก็ประกาศให้ครอบครัวรับรู้ว่า
เธอเองก็จะเป็นนักจุลชีววิทยาเช่นกัน
เธอสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอก
จาก Federal Rural University of Rio de Janeiro
และเริ่มทำงานกับ EMBRAPA ในปี ค.ศ. 1982
โดยเจริญรอยตาม
Johanna Döbereiner
นักวิทยาศาสตร์ผู้บุกเบิก
วงการวิทยาศาสตร์ของบราซิล
ซึ่งได้เริ่มศึกษาค้นหาจุลินทรีย์
ที่สามารถช่วยเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร
Mariangela Hungria ประสบความสำเร็จใน
การแยกสายพันธุ์แบคทีเรียที่มีประโยชน์
ซึ่งเรียกว่า "ไรโซเบียม"
Rhizobia
แบคทีเรียชนิดนี้อาศัยอยู่ในปมรากของถั่วเหลือง
ทำหน้าที่จับไนโตรเจนจากอากาศ
และเปลี่ยนให้อยู่ในรูปแบบที่พืช
สามารถนำไปใช้เป็นสารอาหารได้
นอกจากนี้ เธอยังได้ศึกษาและบันทึกข้อมูล
เกี่ยวกับประโยชน์ของจุลินทรีย์ในดิน
อีกชนิดหนึ่งที่ชื่อว่า
Azospirillum
ซึ่งทำหน้าที่ปล่อยฮอร์โมน
กระตุ้นการเจริญเติบโตของราก
ช่วยให้พืชต่างๆ เช่น ข้าวโพด ข้าวสาลี
และหญ้าสำหรับเลี้ยงสัตว์
สามารถดูดซึมสารอาหาร
ไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
.
.
.
.
.
" เธอเป็นนักวิทยาศาสตร์ที่ยอดเยี่ยม
และเป็นแบบอย่างให้กับผู้คนมากมาย
รวมถึงตัวผมเองด้วย "
Leo Bortolon นักวิทยาศาสตร์ด้านดินชาวบราซิล
ซึ่งปัจจุบันเป็นนักวิจัยอยู่ที่
North Dakota State University กล่าว
ทั้งนี้ Leo Bortolon ยังได้ระบุว่า
ในปัจจุบัน เมล็ดพันธุ์พืชเศรษฐกิจหลักของบราซิล
เช่น ถั่วเหลืองหรือข้าวโพด
ส่วนใหญ่จะผ่านการเคลือบด้วย
จุลินทรีย์ก่อนนำไปเพาะปลูก
.
เรียบเรียง/ที่มา
https://tinyurl.com/y7kfupjx
https://tinyurl.com/3smm66jc
https://tinyurl.com/2fks5crt
https://tinyurl.com/5943tsbs
.
.
พืชที่ปลูกจะใช้สารเคมีน้อยลง
.
Dr. Mariangela Hungria
@ Antonio Neto/World Food Prize via AP
.
พบกับนักวิทยาศาสตร์ผู้นำทางด้านนี้
งานวิจัยของนักจุลชีววิทยา
Mariangela Hungria
มีส่วนช่วยให้ประเทศบราซิล
ผงาดขึ้นเป็นมหาอำนาจด้านการเกษตร
นักวิทยาศาสตร์ชาวบราซิลผู้นี้
ได้รับรางวัลอันทรงเกียรติ
World Food Prize ประจำปี 2025
หลังจากที่เธอผลักดันให้ลดการใช้ปุ๋ยเคมี
และมุ่งวิจัยแนวทางทางชีวภาพ
เพื่อสร้างระบบการผลิตอาหาร
ที่แข็งแกร่งและยั่งยืนยิ่งขึ้น
Mariangela Hungria นักจุลชีววิทยา
คว้ารางวัลมูลค่า 500,000 ดอลลาร์สหรัฐ
จากมูลนิธิ World Food Prize Foundation
ซึ่งดำเนินงานอยู่ในรัฐไอโอวา สหรัฐอเมริกา
หลังจากที่งานวิจัยของเธอ
มีส่วนช่วยให้ประเทศบราซิล
ก้าวขึ้นเป็นมหาอำนาจด้านการเกษตร
Mariangela Hungria ทำการวิจัยเกี่ยวกับ
การใช้สารชีวภาพบำบัดเมล็ดพันธุ์และดิน
ทำงานมาเป็นเวลานานถึง 40 ปี
และได้ร่วมมือกับเกษตรกรชาวบราซิล
ในการนำผลงานวิจัยของเธอไปประยุกต์ใช้จริง
" ฉันยังไม่อยากจะเชื่อเลย
ตลอดชีวิตที่ผ่านมามีแต่คนบอกว่า
มันเป็นไปไม่ได้และฉันกำลังเดินมาผิดทาง
พวกเขาบอกให้ฉันหันไปใช้สารเคมี
หรือหันไปใช้วิธีอื่น ๆ แทน
แต่แล้วฉันกลับได้รับรางวัลที่สำคัญที่สุด
ในวงการเกษตรระดับโลก
บางครั้งฉันยังคิดเลยว่า
ตื่นมาแล้วจะพบว่าเรื่องนี้ไม่ใช่ความจริง "
Mariangela Hungria กล่าว
ในการรับรางวัล World Food Prize 2025
World Food Prize
ก่อตั้งโดย Norman Borlaug
ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพในปี 1970
จากผลงานการเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร
อย่างมหาศาลและช่วยลดวิกฤต
ความอดอยากในหลายประเทศ
นับตั้งแต่มีการมอบรางวัลครั้งแรกในปี 1987
มีผู้ได้รับเกียรติจากรางวัลนี้มาแล้วถึง 55 คน
.
.
Mariangela Hungria
© Antonio Neto/World Food Prize via AP
.
Mariangela Hungria เล่าว่า
เธอเติบโตมาพร้อมกับความปรารถนา
ที่จะช่วยบรรเทาปัญหาความอดอยาก
ในช่วงเริ่มต้นของการทำงาน
เธอตัดสินใจมุ่งเน้นไปที่
กระบวนการที่เรียกว่า
การตรึงไนโตรเจนทางชีวภาพ
Biological nitrogen fixation
ซึ่งเป็นการใช้แบคทีเรียในดิน
เพื่อช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช
.
.
วัฏจักรไนโตรเจน (Nitrogen Cycle) (ที่มา : www.britannica.com)
.
.
.
การตรึงไนโตรเจนทางอุตสาหกรรม
กระบวนการฮาเบอร์-บอช (Haber-Bosch)
(ที่มา : https://insights.globalspec.com)
.
.
.
การแสดงแผนภาพของวงจรไนโตรเจน
(ที่มา : https://en.wikipedia.org)
.
.
ในขณะนั้น เกษตรกรทั้งในบราซิลและทั่วโลก
ต่างลังเลที่จะลดการใช้ปุ๋ยไนโตรเจน
แม้ว่าปุ๋ยชนิดนี้จะช่วยเพิ่มผลผลิต
ทางการเกษตรได้อย่างมาก
แต่ก็ก่อให้เกิดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
และสร้างมลพิษให้กับแหล่งน้ำ
Mariangela Hungria ศึกษาปฏิสัมพันธ์
ระหว่างแบคทีเรียกับรากพืช
ในการผลิตไนโตรเจนตามธรรมชาติ
จากนั้นเธอก็สาธิตผลงานในแปลงทดลอง
และเริ่มทำงานร่วมกับเกษตรกรโดยตรง
เพื่อโน้มน้าวให้พวกเขาเห็นว่า
การเปลี่ยนมาใช้วิธีการทางชีวภาพนั้น
ไม่ได้หมายความว่าจะต้องสูญเสีย
ผลผลิตทางการเกษตรที่ปลูกไว้
ในปริมาณมากไปแต่อย่างใด
ผลงานของเธอได้รับการยอมรับว่า
ช่วยเพิ่มผลผลิตพืชหลายชนิด
เช่น ข้าวสาลี ข้าวโพด และถั่วต่าง ๆ
แต่ให้ผลลัพธ์ที่มีประสิทธิภาพ
เป็นพิเศษกับพืชตระกูลถั่วเหลือง
นับแต่นั้นมา บราซิลได้กลายเป็น
ผู้ผลิตถั่วเหลืองรายใหญ่ที่สุดของโลก
โดยแซงหน้าสหรัฐอเมริกาและอาร์เจนตินา
แม้ว่างานวิจัยของ Mariangela Hungria
จะสามารถนำไปประยุกต์ใช้ใน
ฟาร์มของประเทศอื่น ๆ ได้
แต่กระบวนการผลิตถั่วเหลืองในสหรัฐฯ นั้น
แตกต่างจากในบราซิล
โดยเกษตรกรชาวอเมริกันมักใช้
วิธีปลูกพืชหมุนเวียนสลับกัน
ระหว่างข้าวโพดและถั่วเหลือง
Mariangela Hungria
กล่าวว่า ปริมาณปุ๋ยไนโตรเจนที่ใส่ให้กับ
ข้าวโพดนั้นยังคงหลงเหลืออยู่ในดิน
มากพอเมื่อถึงเวลาปลูกถั่วเหลือง
ทำให้แทบไม่จำเป็นต้องใส่ปุ๋ยเพิ่มอีกเลย
.
.
.
บราซิลได้กลายเป็นผู้ผลิตถั่วเหลือง
รายใหญ่ที่สุดของโลกแซงหน้าสหรัฐอเมริกา
© AP/Charlie Neibergall
.
.
.
.
บริษัทด้านการเกษตรของบราซิล
เผชิญกับเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก
กรณีการถางป่าเพื่อเปลี่ยนเป็นพื้นที่เพาะปลูก
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการปลูกถั่วเหลือง
Mariangela Hungria กล่าวว่า
เสียงวิพากษ์วิจารณ์เหล่านั้นมีเหตุผลอันสมควร
แต่เธอก็เสริมว่าแนวทางทางชีวภาพของเธอ
ช่วยปรับปรุงคุณภาพดินและลดความจำเป็น
ในการบุกรุกพื้นที่ป่าเพิ่มเติม
" หากมีการจัดการพืชผลอย่างเหมาะสม
พืชเหล่านั้นจะช่วยเพิ่มไนโตรเจนให้กับดิน
สุขภาพของดินจะดีขึ้น
หากเราดำเนินการอย่างถูกต้อง "
Mariangela Hungria กล่าว
Mariangela Hungria เข้ารับรางวัล
ในงานประชุมประจำปี ซึ่งจัดขึ้นใน Des Moines
โดยมีนักวิจัยด้านการเกษตร
และเจ้าหน้าที่จากทั่วโลกเข้าร่วม
Gebisa Ejeta ประธานคณะกรรมการคัดเลือก
ผู้ได้รับรางวัล World Food Prize
ยกย่อง Mariangela Hungria
สำหรับ ความสำเร็จทางวิทยาศาสตร์อันยอดเยี่ยม
ซึ่งได้พลิกโฉมภาคการเกษตรในอเมริกาใต้
" ผลงานทางวิทยาศาสตร์อันชาญฉลาด
และวิสัยทัศน์อันมุ่งมั่นของเธอ
ในการพัฒนาการผลิตพืชผลอย่างยั่งยืน
เพื่อเลี้ยงประชากรโลก ควบคู่ไปกับ
การใช้ปุ๋ยเคมีและสารปรับปรุงดิน
ทางชีวภาพอย่างชาญฉลาด
ทำให้เธอได้รับการยอมรับในระดับสากล
ทั้งในประเทศและต่างประเทศ "
Gebisa Ejeta กล่าวในแถลงการณ์
.
แรงบันดาลใจจากคุณย่า
Mariangela Hungria เล่าว่า
ความรักในวิทยาศาสตร์ของเธอ
เริ่มต้นขึ้นในวัยเด็ก โดยได้รับแรงบันดาลใจจาก
คุณย่าผู้แสนวิเศษ ผู้สอนให้เธอรู้จักพืชพรรณ
ในสวนหลังบ้านและผืนดินที่หล่อเลี้ยงพืชเหล่านั้น
" วันหนึ่งซึ่งเป็นวันหยุด
ท่านยื่นหนังสือเล่มหนึ่งมาให้ฉันอ่าน
มันเป็นหนังสือเกี่ยวกับชีวิตของนักจุลชีววิทยา "
เธอเล่าย้อนความหลัง เธอใช้เวลาตลอดทั้งคืนนั้น
อ่านเรื่องราวเกี่ยวกับแบคทีเรียและเชื้อรา
ในเช้าวันรุ่งขึ้น เธอก็ประกาศให้ครอบครัวรับรู้ว่า
เธอเองก็จะเป็นนักจุลชีววิทยาเช่นกัน
เธอสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอก
จาก Federal Rural University of Rio de Janeiro
และเริ่มทำงานกับ EMBRAPA ในปี ค.ศ. 1982
โดยเจริญรอยตาม Johanna Döbereiner
นักวิทยาศาสตร์ผู้บุกเบิก
วงการวิทยาศาสตร์ของบราซิล
ซึ่งได้เริ่มศึกษาค้นหาจุลินทรีย์
ที่สามารถช่วยเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร
Mariangela Hungria ประสบความสำเร็จใน
การแยกสายพันธุ์แบคทีเรียที่มีประโยชน์
ซึ่งเรียกว่า "ไรโซเบียม" Rhizobia
แบคทีเรียชนิดนี้อาศัยอยู่ในปมรากของถั่วเหลือง
ทำหน้าที่จับไนโตรเจนจากอากาศ
และเปลี่ยนให้อยู่ในรูปแบบที่พืช
สามารถนำไปใช้เป็นสารอาหารได้
นอกจากนี้ เธอยังได้ศึกษาและบันทึกข้อมูล
เกี่ยวกับประโยชน์ของจุลินทรีย์ในดิน
อีกชนิดหนึ่งที่ชื่อว่า Azospirillum
ซึ่งทำหน้าที่ปล่อยฮอร์โมน
กระตุ้นการเจริญเติบโตของราก
ช่วยให้พืชต่างๆ เช่น ข้าวโพด ข้าวสาลี
และหญ้าสำหรับเลี้ยงสัตว์
สามารถดูดซึมสารอาหาร
ไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
.
.
.
" เธอเป็นนักวิทยาศาสตร์ที่ยอดเยี่ยม
และเป็นแบบอย่างให้กับผู้คนมากมาย
รวมถึงตัวผมเองด้วย "
Leo Bortolon นักวิทยาศาสตร์ด้านดินชาวบราซิล
ซึ่งปัจจุบันเป็นนักวิจัยอยู่ที่
North Dakota State University กล่าว
ทั้งนี้ Leo Bortolon ยังได้ระบุว่า
ในปัจจุบัน เมล็ดพันธุ์พืชเศรษฐกิจหลักของบราซิล
เช่น ถั่วเหลืองหรือข้าวโพด
ส่วนใหญ่จะผ่านการเคลือบด้วย
จุลินทรีย์ก่อนนำไปเพาะปลูก
.
เรียบเรียง/ที่มา
https://tinyurl.com/y7kfupjx
https://tinyurl.com/3smm66jc
https://tinyurl.com/2fks5crt
https://tinyurl.com/5943tsbs
.
.
เรื่องเดิม
.
แบคทีเรียที่คนเราต้องการมีมากเท่าใด
.
.
.
ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับพืช
.
.
.
ฟันปลอม ปุ๋ย จากศพทหาร/ม้า ในสนามรบ
.
.
.
ความจริงเกี่ยวกับปุ๋ย
.
.
.
ปุ๋ยอินทรีย์นรก
.
.
สามต้นในหนึ่งหลุม (ทุเรียน ลองกอง มังคุด)
.
.
.
เปลี่ยนทรายให้เป็นดิน
.
.
New technology in China
turns desert into land rich with crops
.
.
.
ญี่ปุ่นวิจัยการปลูกไม้สนซีดาร์เป็นรูปวงกลม
.
.
.
.
รากต้นไม้เดินไกลได้เท่าไร
.
.
.
ที่กันรากป้องกันรากต้นไม้ชอนไช
.
.
.
.
หลุมระเบิดสร้างสวนเกษตร
.
.
.
ต้นแอปเปิ้ลของ Sir Issac Newton
.
.