สมัย 15 ปีก่อน ผมเคยซื้อครีมทาข้อเข่าที่ทำจากลำไยเพื่อรักษาอาการอักเสบให้พี่สาวครับ มังคุดยังไม่เคย
—————————————————————————-
มังคุดเป็นผลไม้ที่หลายคนชื่นชอบ นอกจากรสชาติหวานอมเปรี้ยวแล้ว ยังมีการพูดถึงสรรพคุณด้านสุขภาพ โดยเฉพาะเรื่อง “ช่วยลดการอักเสบในร่างกาย” จนบางครั้งฟังดูเหมือนมังคุดอาจเป็นยาธรรมชาติที่ช่วยรักษาโรคอักเสบได้ แต่เมื่อดูจากงานวิจัยจริง ๆ เรื่องนี้มีทั้งส่วนที่น่าสนใจและส่วนที่ต้องระวังไม่ให้กล่าวเกินหลักฐาน
มังคุดมีสารที่ต้านการอักเสบจริง
สิ่งที่ทำให้นักวิจัยสนใจมังคุดคือสารกลุ่ม “แซนโทน” (xanthones) โดยเฉพาะสารที่ชื่อว่า “สารอัลฟา-แมงโกสทิน” ซึ่งพบมากในเปลือกมังคุด การทดลองในเซลล์พบว่า
“สารอัลฟา-แมงโกสทิน" สามารถลดการสร้างสารบางชนิดที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการอักเสบ เช่น TNF-Alpha และ IL-8 จึงมีเหตุผลทางชีวภาพที่ทำให้นักวิทยาศาสตร์สนใจว่าสารจากมังคุดอาจมีฤทธิ์ช่วยควบคุมการอักเสบได้
งานวิจัยในสัตว์ทดลองก็ให้ผลในทิศทางเดียวกัน โดยพบว่าสาร สารอัลฟา-แมงโกสทิน สามารถลดสารก่อการอักเสบหลายชนิด และมีผลต่อกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบในร่างกาย
อย่างไรก็ตาม มีจุดสำคัญที่ต้องแยกให้ออกว่า
งานวิจัยเหล่านี้จำนวนมากใช้สารสกัดหรือสารอัลฟา-แมงโกสทิน โดยตรง ไม่ใช่การให้คนกินมังคุดสดตามปกติ
ภาพจาก pixabay.com
ทั้งนี้ได้มีการศึกษากับคนอยู่บ้าง และพบสัญญาณที่น่าสนใจ โดยงานวิจัยชิ้นหนึ่งให้ผู้ใหญ่สุขภาพดี 60 คน ดื่มเครื่องดื่มที่มีส่วนประกอบจากมังคุดเป็นเวลา 30 วัน พบว่าค่า CRP (C-reactive protein) ซึ่งเป็นหนึ่งในตัวชี้วัดการอักเสบ ลดลงอย่างมีนัยสำคัญในกลุ่มที่ได้รับเครื่องดื่มมังคุด
อีกการศึกษาหนึ่งก็พบว่าผลิตภัณฑ์จากมังคุดช่วยลดระดับ CRP ได้เช่นกัน แต่ในขณะเดียวกันพบการเปลี่ยนแปลงของตัวชี้วัดภูมิคุ้มกันและสารที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบบางตัวด้วย ดังนั้นจึงยังพูดไม่ได้เต็มปากว่า “กินมังคุดแล้วการอักเสบในร่างกายจะลดลง” เพราะงานวิจัยในคนยังมีจำนวนไม่มาก และผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในการทดลองก็ไม่จำเป็นต้องเหมือนกับการกินมังคุดสดหนึ่งหรือสองลูก
ที่สำคัญ เปลือกมังคุดกับเนื้อมังคุดไม่เหมือนกัน สารแซนโทน โดยเฉพาะ สารอัลฟา-แมงโกสทิน พบในเปลือกมังคุดในปริมาณสูงกว่าส่วนเนื้อที่เรากินกันทั่วไป งานวิจัยจำนวนมากจึงใช้สารสกัดจากเปลือกมังคุดหรือสารบริสุทธิ์ในการทดลอง
นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมเราควรระวังคำโฆษณาประเภท “มังคุดรักษาอาการอักเสบ” เพราะผลที่เกิดจากสารสกัดเข้มข้นในห้องทดลอง ไม่สามารถนำมาเท่ากับผลจากการกินมังคุดสดตามธรรมชาติได้
ภาพจาก pixabay.com
กระนั้นก็ตาม มังคุดก็ยังเป็นผลไม้ที่มีคุณค่าทางโภชนาการ แต่ควรมองมันในฐานะ “หนึ่งในผลไม้ที่ควรมีอยู่ในอาหารที่หลากหลาย” มากกว่าจะมองว่าเป็นยาแก้อักเสบ โดยเฉพาะคนที่มีโรคหรือภาวะอักเสบเรื้อรัง ไม่ควรหยุดยาหรือเปลี่ยนการรักษามากินมังคุดแทน เพราะปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะยืนยันว่ามังคุดสามารถรักษาโรคอักเสบได้
สุดท้าย อาจกล่าวได้ว่า มังคุด “มีสารที่มีศักยภาพในการต้านการอักเสบ” จริง และงานวิจัยทั้งในห้องทดลอง สัตว์ และมนุษย์มีสัญญาณที่น่าสนใจ แต่ยังเร็วเกินไปที่จะบอกว่า “มังคุดรักษาการอักเสบในร่างกายได้” สิ่งที่เรารู้ในวันนี้จึงควรใช้คำว่า “อาจช่วยสนับสนุนการควบคุมการอักเสบ” มากกว่า “รักษา”
———————————————————————————
แหล่งอ้างอิง:
Gutierrez-Orozco F, et al. α-Mangostin: Anti-Inflammatory Activity and Metabolism by Human Cells. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 2013. (PubMed Central (PMC))
Xie Z, et al. Daily consumption of a mangosteen-based drink improves in vivo antioxidant and anti-inflammatory biomarkers in healthy adults. Nutrition Journal, 2015. (PubMed)
Mahabusarakam W, et al. Biological Activities and Bioavailability of Mangosteen Xanthones: A Critical Review of the Current Evidence. (PubMed Central (PMC))
Majdalawieh AF, Khatib BK. α-Mangostin Is a Xanthone Derivative from Mangosteen with Potent Immunomodulatory and Anti-Inflammatory Properties. Biomolecules, 2025. (PubMed Central (PMC))
ที่มา :
https://mgronline.com/goodhealth/detail/9690000084892?tbref=hp
‘มังคุด’ ราชินีผลไม้ ต้านการอักเสบได้จริง หรือแค่คำโฆษณา?
—————————————————————————-
มังคุดเป็นผลไม้ที่หลายคนชื่นชอบ นอกจากรสชาติหวานอมเปรี้ยวแล้ว ยังมีการพูดถึงสรรพคุณด้านสุขภาพ โดยเฉพาะเรื่อง “ช่วยลดการอักเสบในร่างกาย” จนบางครั้งฟังดูเหมือนมังคุดอาจเป็นยาธรรมชาติที่ช่วยรักษาโรคอักเสบได้ แต่เมื่อดูจากงานวิจัยจริง ๆ เรื่องนี้มีทั้งส่วนที่น่าสนใจและส่วนที่ต้องระวังไม่ให้กล่าวเกินหลักฐาน
มังคุดมีสารที่ต้านการอักเสบจริง
สิ่งที่ทำให้นักวิจัยสนใจมังคุดคือสารกลุ่ม “แซนโทน” (xanthones) โดยเฉพาะสารที่ชื่อว่า “สารอัลฟา-แมงโกสทิน” ซึ่งพบมากในเปลือกมังคุด การทดลองในเซลล์พบว่า “สารอัลฟา-แมงโกสทิน" สามารถลดการสร้างสารบางชนิดที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการอักเสบ เช่น TNF-Alpha และ IL-8 จึงมีเหตุผลทางชีวภาพที่ทำให้นักวิทยาศาสตร์สนใจว่าสารจากมังคุดอาจมีฤทธิ์ช่วยควบคุมการอักเสบได้
งานวิจัยในสัตว์ทดลองก็ให้ผลในทิศทางเดียวกัน โดยพบว่าสาร สารอัลฟา-แมงโกสทิน สามารถลดสารก่อการอักเสบหลายชนิด และมีผลต่อกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบในร่างกาย
อย่างไรก็ตาม มีจุดสำคัญที่ต้องแยกให้ออกว่า งานวิจัยเหล่านี้จำนวนมากใช้สารสกัดหรือสารอัลฟา-แมงโกสทิน โดยตรง ไม่ใช่การให้คนกินมังคุดสดตามปกติ
ทั้งนี้ได้มีการศึกษากับคนอยู่บ้าง และพบสัญญาณที่น่าสนใจ โดยงานวิจัยชิ้นหนึ่งให้ผู้ใหญ่สุขภาพดี 60 คน ดื่มเครื่องดื่มที่มีส่วนประกอบจากมังคุดเป็นเวลา 30 วัน พบว่าค่า CRP (C-reactive protein) ซึ่งเป็นหนึ่งในตัวชี้วัดการอักเสบ ลดลงอย่างมีนัยสำคัญในกลุ่มที่ได้รับเครื่องดื่มมังคุด
อีกการศึกษาหนึ่งก็พบว่าผลิตภัณฑ์จากมังคุดช่วยลดระดับ CRP ได้เช่นกัน แต่ในขณะเดียวกันพบการเปลี่ยนแปลงของตัวชี้วัดภูมิคุ้มกันและสารที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบบางตัวด้วย ดังนั้นจึงยังพูดไม่ได้เต็มปากว่า “กินมังคุดแล้วการอักเสบในร่างกายจะลดลง” เพราะงานวิจัยในคนยังมีจำนวนไม่มาก และผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในการทดลองก็ไม่จำเป็นต้องเหมือนกับการกินมังคุดสดหนึ่งหรือสองลูก
ที่สำคัญ เปลือกมังคุดกับเนื้อมังคุดไม่เหมือนกัน สารแซนโทน โดยเฉพาะ สารอัลฟา-แมงโกสทิน พบในเปลือกมังคุดในปริมาณสูงกว่าส่วนเนื้อที่เรากินกันทั่วไป งานวิจัยจำนวนมากจึงใช้สารสกัดจากเปลือกมังคุดหรือสารบริสุทธิ์ในการทดลอง
นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมเราควรระวังคำโฆษณาประเภท “มังคุดรักษาอาการอักเสบ” เพราะผลที่เกิดจากสารสกัดเข้มข้นในห้องทดลอง ไม่สามารถนำมาเท่ากับผลจากการกินมังคุดสดตามธรรมชาติได้
สุดท้าย อาจกล่าวได้ว่า มังคุด “มีสารที่มีศักยภาพในการต้านการอักเสบ” จริง และงานวิจัยทั้งในห้องทดลอง สัตว์ และมนุษย์มีสัญญาณที่น่าสนใจ แต่ยังเร็วเกินไปที่จะบอกว่า “มังคุดรักษาการอักเสบในร่างกายได้” สิ่งที่เรารู้ในวันนี้จึงควรใช้คำว่า “อาจช่วยสนับสนุนการควบคุมการอักเสบ” มากกว่า “รักษา”
———————————————————————————
แหล่งอ้างอิง:
Gutierrez-Orozco F, et al. α-Mangostin: Anti-Inflammatory Activity and Metabolism by Human Cells. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 2013. (PubMed Central (PMC))
Xie Z, et al. Daily consumption of a mangosteen-based drink improves in vivo antioxidant and anti-inflammatory biomarkers in healthy adults. Nutrition Journal, 2015. (PubMed)
Mahabusarakam W, et al. Biological Activities and Bioavailability of Mangosteen Xanthones: A Critical Review of the Current Evidence. (PubMed Central (PMC))
Majdalawieh AF, Khatib BK. α-Mangostin Is a Xanthone Derivative from Mangosteen with Potent Immunomodulatory and Anti-Inflammatory Properties. Biomolecules, 2025. (PubMed Central (PMC))
ที่มา : https://mgronline.com/goodhealth/detail/9690000084892?tbref=hp