ศ.นพ.สารเนตร์ ไวคกุล เขียนไว้ในนิตยสารหมอชาวบ้าน ฉบับที่ 450 ว่า การนั่งทำงานในห้องนานๆ โดยไม่ค่อยเคลื่อนไหว อาจทำให้เกิดปัญหาสุขภาพเรื้อรังได้หลายระบบพร้อมกัน โดยไม่รู้ตัว
1) กล้ามเนื้อ-เอ็น-ข้อ เมื่อกล้ามเนื้อคอ บ่า ไหล่ เกร็งค้างนานๆ เลือดไปเลี้ยงไม่พอ จะเกิดการคั่งของกรดแล็กติกจนอักเสบ ถ้าปล่อยเรื้อรังนาน ๆ อาจถึงขั้นเนื้อเยื่อผิดรูป เช่น หลังคด หรือไหล่เอียงได้
2) เส้นประสาทถูกกดทับ มักเกิดที่ข้อมือ จากท่าทำงานซ้ำๆ ให้ข้อมือกระดกขึ้นหรือลงมากเกินไป อาการที่พบบ่อยคือมือชา อ่อนแรง บางคนปวดชามากตอนกลางคืนจนนอนไม่หลับ ถ้าเป็นมากแพทย์อาจต้องฉีดยาเฉพาะที่หรือถึงขั้นผ่าตัด
3) ดวงตา แสงจากจอที่มากไปหรือน้อยไปทำให้ตาแห้ง ตาล้า กล้ามเนื้อตาต้องทำงานหนักขึ้น ถ้าเป็นนาน ๆ อาจเสี่ยงเนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรงที่แก้วตา หรือเลนส์ตาเสื่อมเร็วกว่าปกติ
4) ระบบทางเดินอาหาร ไม่ได้มาจาก "กินไม่เป็นเวลา" อย่างที่หลายคนเข้าใจ แต่มาจาก 2 ทางคือ ความเครียดสะสมจากงาน และผลข้างเคียงของยาแก้ปวด-ยาต้านการอักเสบที่หลายคนกินเองเวลาปวดหลังปวดคอ ซึ่งเสี่ยงทำให้กระเพาะอักเสบหรือเป็นแผลได้
ข่าวดีคือป้องกันได้จริง แค่ลุกเปลี่ยนอิริยาบถทุก 30-45 นาที ยืดกล้ามเนื้อ ขยับข้อ จัดโต๊ะเก้าอี้ให้พอดีสรีระ และไม่จ้องจอนานเกินไป
อัพเดทข้อมูลเสริม
จากงานวิจัยของคณะกายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล พบว่าการลุกเปลี่ยนท่าจากนั่งเป็นยืนหรือเดินทุกชั่วโมง ช่วยลดความเสี่ยงโรคกล้ามเนื้อ-กระดูกได้กว่า 30% และยังพบว่าคนที่เครียดจัดหรือนอนน้อยกว่า 6 ชั่วโมงต่อวัน มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น 1.6-2.4 เท่า สะท้อนว่า "ความเครียด" และ "การนอนพอ" ก็สำคัญไม่แพ้ท่านั่งครับ
นั่งทำงานทั้งวัน แต่ไม่เคยรู้ว่าร่างกายกำลังพังไปทีละจุด 🪑