Hemochromatosis (ฮีโมโครมาโตซิส) คือ
โรคหรือภาวะธาตุเหล็กเกิน (Iron Overload) เกิดจากความผิดปกติของร่างกายที่
ดูดซึมธาตุเหล็กจากอาหารมากเกินความจำเป็น จนร่างกายไม่สามารถขับส่วนเกินออกได้หมด ธาตุเหล็กเหล่านั้นจึงวิ่งไปเกาะและสะสมอยู่ตามอวัยวะสำคัญต่างๆ เปรียบเสมือนการเกิด "สนิมเหล็กเกาะกินอวัยวะภายใน" ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่รักษา จะทำลายเนื้อเยื่อเซลล์จนนำไปสู่ภาวะอวัยวะล้มเหลวที่เป็นอันตรายถึงชีวิตได้ครับ
โรคนี้สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักๆ ตามสาเหตุการเกิด: [
1]
🧬 1. Primary Hemochromatosis (โรคเหล็กเกินทางพันธุกรรม)
เป็นประเภทที่พบบ่อยที่สุด เกิดจาก
ความผิดปกติของยีน (ยีน HFE Mutation) ที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมมาจากพ่อและแม่ ทำให้กลไกควบคุมการดูดซึมเหล็กในลำไส้บกพร่อง ร่างกายจึงสะสมเหล็กมาเรื่อยๆ ตั้งแต่เกิด โดยอาการมักจะเริ่มแสดงชัดเจนเมื่อเข้าสู่วัยกลางคน (อายุ 40-50 ปีขึ้นไป) เนื่องจากต้องใช้เวลานานหลายสิบปีกว่าที่เหล็กจะสะสมจนล้นอวัยวะ (ผู้หญิงมักแสดงอาการช้ากว่าผู้ชายเพราะมีการขับเหล็กออกทางประจำเดือนทุกเดือน) [,
5]
💊 2. Secondary Hemochromatosis (ภาวะเหล็กเกินทุติยภูมิ)
เกิดจากปัจจัยภายนอกหรือโรคอื่นๆ ที่ไม่ใช่พันธุกรรม ซึ่งกรณีของคุณที่เกิดจาก
การทานวิตามินซีร่วมกับอาหารเสริมในปริมาณมากจนกระตุ้นการดูดซึมเหล็กเกินขีดจำกัด จัดอยู่ในกลุ่มใกล้เคียงกับประเภทนี้ครับ นอกจากนี้ยังสามารถเกิดได้จากสาเหตุอื่น เช่น: []
ผู้ป่วยโรคเลือดจางธาลัสซีเมียที่จำเป็นต้อง
รับการให้เลือดบ่อยครั้ง (เพราะในเม็ดเลือดแดงมีธาตุเหล็กอยู่สูงมาก)
โรคตับเรื้อรัง หรือพฤติกรรมการดื่มแอลกอฮอล์อย่างหนัก
การทานยาบำรุงหรืออาหารเสริมที่มีธาตุเหล็กสูงติดต่อกันเป็นเวลานานเกินความจำเป็น []
Hemochromatosis (ฮีโมโครมาโตซิส) คือ โรคหรือภาวะธาตุเหล็กเกิน (Iron Overload) เกิด
โรคนี้สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักๆ ตามสาเหตุการเกิด: [1]
🧬 1. Primary Hemochromatosis (โรคเหล็กเกินทางพันธุกรรม)
เป็นประเภทที่พบบ่อยที่สุด เกิดจากความผิดปกติของยีน (ยีน HFE Mutation) ที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมมาจากพ่อและแม่ ทำให้กลไกควบคุมการดูดซึมเหล็กในลำไส้บกพร่อง ร่างกายจึงสะสมเหล็กมาเรื่อยๆ ตั้งแต่เกิด โดยอาการมักจะเริ่มแสดงชัดเจนเมื่อเข้าสู่วัยกลางคน (อายุ 40-50 ปีขึ้นไป) เนื่องจากต้องใช้เวลานานหลายสิบปีกว่าที่เหล็กจะสะสมจนล้นอวัยวะ (ผู้หญิงมักแสดงอาการช้ากว่าผู้ชายเพราะมีการขับเหล็กออกทางประจำเดือนทุกเดือน) [, 5]
💊 2. Secondary Hemochromatosis (ภาวะเหล็กเกินทุติยภูมิ)
เกิดจากปัจจัยภายนอกหรือโรคอื่นๆ ที่ไม่ใช่พันธุกรรม ซึ่งกรณีของคุณที่เกิดจากการทานวิตามินซีร่วมกับอาหารเสริมในปริมาณมากจนกระตุ้นการดูดซึมเหล็กเกินขีดจำกัด จัดอยู่ในกลุ่มใกล้เคียงกับประเภทนี้ครับ นอกจากนี้ยังสามารถเกิดได้จากสาเหตุอื่น เช่น: []
ผู้ป่วยโรคเลือดจางธาลัสซีเมียที่จำเป็นต้องรับการให้เลือดบ่อยครั้ง (เพราะในเม็ดเลือดแดงมีธาตุเหล็กอยู่สูงมาก)
โรคตับเรื้อรัง หรือพฤติกรรมการดื่มแอลกอฮอล์อย่างหนัก
การทานยาบำรุงหรืออาหารเสริมที่มีธาตุเหล็กสูงติดต่อกันเป็นเวลานานเกินความจำเป็น []