“ข้าวเปิ๊บ” หรือมีอีกชื่อว่า “ก๋วยเตี๋ยวพระร่วง เป็นอาหารพื้นถิ่นที่มีเอกลักษณ์ “ข้าวเปิ๊บ” เป็นเมนูที่มีลักษณะผสมผสานระหว่างก๋วยเตี๋ยว ขนมจีน และข้าวเกรียบปากหม้อ โดยมีต้นกำเนิดมาจากภูมิปัญญาของชาวบ้านนาต้นจั่น อ.ศรีสัชนาลัย จ. สุโขทัย ที่ยังคงรักษาไว้ซึ่งวิถีชีวิตพื้นบ้าน และได้คิดค้นอาหารพื้นบ้านเมนูข้าวเปิ๊บนี้ขึ้นมา
ผู้คิดค้นและตั้งชื่อ “ข้าวเปิ๊บ” คือ คุณยายคำเครื่อง วงศ์สารสิน เจ้าของร้านข้าวเปิ๊บยายเครื่อง โดยคุณยายเล่าว่า สมัยก่อนชุมชนบ้านนาต้นจั่นนั้นเป็นถิ่นธุรกันดาร เดินทางลำบากและหาอาหารหรือขนมกินยาก คุณยายจึงคิดค้นทำเมนูนี้เพื่อให้คนในครอบครัวได้รับประทาน นี้จึงเป็นจุดกำเนิดของ “ข้าวเปิ๊บ”
.
จุดเด่นของข้าวเปิ๊บอยู่ที่กรรมวิธีการทำแผ่นแป้ง โดยนำแป้งข้าวเจ้ามาละเลงบนผ้าที่ขึงอยู่เหนือปากหม้อ ให้ไอน้ำทำให้แป้งสุก จากนั้นใส่ผักต่าง ๆ เช่น กะหล่ำปลี ผักบุ้ง ถั่วงอก ตำลึง และวุ้นเส้น แล้วใช้วิธีพับแผ่นแป้งเข้าหากัน เป็นรูปสี่เหลี่ยมเพื่อห่อเครื่องต่าง ๆ ไว้ด้านใน
.
จากนั้นตักข้าวเปิ๊บใส่ชาม โปะหน้าด้วยไข่นึ่งที่ทำให้สุกบนปากหม้อ ราดด้วยน้ำซุปกระดูกหมู โรยด้วยหมูแดงชิ้นใหญ่ หมูสับ และกากหมู สามารถปรุงรสเพิ่มเติมได้ตามความชอบ หรือจะรับประทานแบบแห้งก็ได้
.
ที่มาของชื่อ “ข้าวเปิ๊บ”
คำว่า “เปิ๊บ” เป็นคำภาษาถิ่นที่หมายถึง “พับ” ซึ่งสอดคล้องกับกรรมวิธีสำคัญในการทำอาหารชนิดนี้ คือการพับแผ่นแป้งไปมาเพื่อห่อผักและเครื่องต่าง ๆ ไว้ด้านใน จึงกลายเป็นที่มาของชื่อ “ข้าวเปิ๊บ”
.
ส่วนชื่อ “ก๋วยเตี๋ยวพระร่วง” เป็นอีกชื่อหนึ่งที่ใช้เรียกข้าวเปิ๊บ สะท้อนเอกลักษณ์ของอาหารพื้นถิ่นสุโขทัยที่มีลักษณะคล้ายก๋วยเตี๋ยว แต่ใช้แผ่นแป้งจากข้าวเจ้าแทนเส้นก๋วยเตี๋ยวจนกลายเป็นอาหารที่มีรูปแบบเฉพาะตัวของบ้านนาต้นจั่น
.
ที่มา : Thai Kitchen Tales
“ข้าวเปิ๊บ” หรือมีอีกชื่อว่า “ก๋วยเตี๋ยวพระร่วง ภูมิปัญญาของชาวบ้าน จ. สุโขทัย