หลายคนอาจเคยเห็นข่าวหรือข้อความในโซเชียลว่า
"พ่อแม่ไม่ส่งลูกไปโรงเรียน โดนปรับ 10,000 บาท"
คำพูดนี้ จริงเพียงบางส่วน และอาจทำให้หลายคนเข้าใจคลาดเคลื่อนได้
วันนี้ขอสรุปให้เข้าใจง่ายครับ
1. เด็กไม่ไปโรงเรียน พ่อแม่มีหน้าที่อะไร?
ตาม พระราชบัญญัติการศึกษาภาคบังคับ พ.ศ. 2545
ผู้ปกครองมีหน้าที่ส่งเด็กที่อยู่ในเกณฑ์การศึกษาภาคบังคับเข้าเรียน
หากละเลยโดยไม่มีเหตุอันสมควร อาจมีความผิดตามกฎหมาย
แต่...
โทษของผู้ปกครอง
หากผู้ปกครองไม่ส่งเด็กเข้าเรียนโดยไม่มีเหตุอันสมควร
➡️ โทษปรับไม่เกิน 1,000 บาท (มาตรา 13)
2. แล้ว "ปรับ 10,000 บาท" มาจากไหน?
หลายคนเข้าใจผิดว่าเป็นโทษของพ่อแม่ทุกกรณี
ความจริงคือ
มาตรา 14 กำหนดว่า
ผู้ใดกระทำการใด ๆ จนเป็นเหตุให้เด็กมิได้เข้าเรียน โดยไม่มีเหตุอันสมควร(เด็กขาดเรียนเกิน7วัน)
อาจต้องระวาง
➡️ ปรับไม่เกิน 10,000 บาท
ตัวอย่าง เช่น
กักขังเด็กจนไปโรงเรียนไม่ได้
บังคับใช้แรงงานจนเด็กไม่มีโอกาสเรียน
ขัดขวางไม่ให้เด็กเข้าเรียน
บุคคลอื่นจงใจทำให้เด็กหลุดจากระบบการศึกษา
ดังนั้น โทษ 10,000 บาท ไม่ใช่ใช้กับผู้ปกครองทุกกรณี
แล้วตอนนี้ยังเป็น "คดีอาญา" หรือไม่?
อีกเรื่องที่หลายคนยังไม่ทราบคือ
ประเทศไทยมี พระราชบัญญัติว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565
กฎหมายฉบับนี้เปลี่ยนความผิดหลายประเภทที่เดิมมี "โทษปรับสถานเดียว" ให้กลายเป็น
"ความผิดทางพินัย"
ซึ่งมีผลสำคัญคือ
✅ ไม่ใช่ความผิดอาญา
✅ ไม่มีประวัติอาชญากร
✅ ไม่มีการจับกุมหรือกักขังแทนค่าปรับ
เจตนารมณ์ของกฎหมาย
แนวคิดของกฎหมายฉบับนี้ คือ
ลดภาระของประชาชนที่ทำผิดเล็กน้อย
ไม่ให้มีประวัติอาชญากรติดตัว
ลดความเหลื่อมล้ำ เพราะคนไม่มีเงินจะไม่ถูกกักขังแทนค่าปรับเหมือนในอดีต
เน้นการแก้ไขปัญหามากกว่าการลงโทษ
ถ้าไม่มีเงินจ่ายค่าปรับ ทำอย่างไร?
หากเป็นความผิดทางพินัย
ผู้กระทำผิดสามารถ
ยื่นคำร้องขอทำงานบริการสังคม
ทำงานสาธารณประโยชน์
เพื่อทดแทนค่าปรับได้ ตามเงื่อนไขของกฎหมาย
และ
❌ จะไม่มีการกักขังแทนค่าปรับ
หากไม่ยอมชำระค่าปรับเลย
ศาลสามารถใช้มาตรการทางแพ่ง เช่น
ยึดทรัพย์
อายัดสิทธิเรียกร้อง
เพื่อบังคับชำระค่าปรับได้
แต่
จะไม่ใช้การจำคุกแทนค่าปรับ
สรุปสั้น ๆ
📌 ผู้ปกครองไม่ส่งลูกเข้าเรียน (มาตรา 13)
➡️ ปรับไม่เกิน 1,000 บาท
📌 ผู้ใดขัดขวางจนเด็กไม่ได้เข้าเรียน (มาตรา 14)(เด็กขาดเรียน)
➡️ ปรับไม่เกิน 10,000 บาท
📌 ปัจจุบันความผิดที่ถูกเปลี่ยนเป็น "ความผิดทางพินัย"
ไม่เป็นคดีอาญา
ไม่มีประวัติอาชญากร
ไม่มีการกักขังแทนค่าปรับ
อาจทำงานบริการสังคมแทนค่าปรับได้ตามกฎหมาย
หมายเหตุ: การบังคับใช้กฎหมายในแต่ละกรณีขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง
และต้องพิจารณาว่าความผิดตามกฎหมายเฉพาะนั้นได้ถูกเปลี่ยนเป็น "ความผิดทางพินัย"
ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565
และกฎหมายลำดับรองที่เกี่ยวข้องแล้วหรือไม่
รวมทั้งดุลพินิจของเจ้าพนักงานและศาลในแต่ละคดี
[กฎหมายน่ารู้] เด็กไม่ไปโรงเรียน..ไม่เรียนม3..? จริงหรือที่ "ปรับ 10,000 บาท"?
"พ่อแม่ไม่ส่งลูกไปโรงเรียน โดนปรับ 10,000 บาท"
คำพูดนี้ จริงเพียงบางส่วน และอาจทำให้หลายคนเข้าใจคลาดเคลื่อนได้
วันนี้ขอสรุปให้เข้าใจง่ายครับ
1. เด็กไม่ไปโรงเรียน พ่อแม่มีหน้าที่อะไร?
ตาม พระราชบัญญัติการศึกษาภาคบังคับ พ.ศ. 2545
ผู้ปกครองมีหน้าที่ส่งเด็กที่อยู่ในเกณฑ์การศึกษาภาคบังคับเข้าเรียน
หากละเลยโดยไม่มีเหตุอันสมควร อาจมีความผิดตามกฎหมาย
แต่...
โทษของผู้ปกครอง
หากผู้ปกครองไม่ส่งเด็กเข้าเรียนโดยไม่มีเหตุอันสมควร
➡️ โทษปรับไม่เกิน 1,000 บาท (มาตรา 13)
2. แล้ว "ปรับ 10,000 บาท" มาจากไหน?
หลายคนเข้าใจผิดว่าเป็นโทษของพ่อแม่ทุกกรณี
ความจริงคือ
มาตรา 14 กำหนดว่า
ผู้ใดกระทำการใด ๆ จนเป็นเหตุให้เด็กมิได้เข้าเรียน โดยไม่มีเหตุอันสมควร(เด็กขาดเรียนเกิน7วัน)
อาจต้องระวาง
➡️ ปรับไม่เกิน 10,000 บาท
ตัวอย่าง เช่น
กักขังเด็กจนไปโรงเรียนไม่ได้
บังคับใช้แรงงานจนเด็กไม่มีโอกาสเรียน
ขัดขวางไม่ให้เด็กเข้าเรียน
บุคคลอื่นจงใจทำให้เด็กหลุดจากระบบการศึกษา
ดังนั้น โทษ 10,000 บาท ไม่ใช่ใช้กับผู้ปกครองทุกกรณี
แล้วตอนนี้ยังเป็น "คดีอาญา" หรือไม่?
อีกเรื่องที่หลายคนยังไม่ทราบคือ
ประเทศไทยมี พระราชบัญญัติว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565
กฎหมายฉบับนี้เปลี่ยนความผิดหลายประเภทที่เดิมมี "โทษปรับสถานเดียว" ให้กลายเป็น
"ความผิดทางพินัย"
ซึ่งมีผลสำคัญคือ
✅ ไม่ใช่ความผิดอาญา
✅ ไม่มีประวัติอาชญากร
✅ ไม่มีการจับกุมหรือกักขังแทนค่าปรับ
เจตนารมณ์ของกฎหมาย
แนวคิดของกฎหมายฉบับนี้ คือ
ลดภาระของประชาชนที่ทำผิดเล็กน้อย
ไม่ให้มีประวัติอาชญากรติดตัว
ลดความเหลื่อมล้ำ เพราะคนไม่มีเงินจะไม่ถูกกักขังแทนค่าปรับเหมือนในอดีต
เน้นการแก้ไขปัญหามากกว่าการลงโทษ
ถ้าไม่มีเงินจ่ายค่าปรับ ทำอย่างไร?
หากเป็นความผิดทางพินัย
ผู้กระทำผิดสามารถ
ยื่นคำร้องขอทำงานบริการสังคม
ทำงานสาธารณประโยชน์
เพื่อทดแทนค่าปรับได้ ตามเงื่อนไขของกฎหมาย
และ
❌ จะไม่มีการกักขังแทนค่าปรับ
หากไม่ยอมชำระค่าปรับเลย
ศาลสามารถใช้มาตรการทางแพ่ง เช่น
ยึดทรัพย์
อายัดสิทธิเรียกร้อง
เพื่อบังคับชำระค่าปรับได้
แต่
จะไม่ใช้การจำคุกแทนค่าปรับ
สรุปสั้น ๆ
📌 ผู้ปกครองไม่ส่งลูกเข้าเรียน (มาตรา 13)
➡️ ปรับไม่เกิน 1,000 บาท
📌 ผู้ใดขัดขวางจนเด็กไม่ได้เข้าเรียน (มาตรา 14)(เด็กขาดเรียน)
➡️ ปรับไม่เกิน 10,000 บาท
📌 ปัจจุบันความผิดที่ถูกเปลี่ยนเป็น "ความผิดทางพินัย"
ไม่เป็นคดีอาญา
ไม่มีประวัติอาชญากร
ไม่มีการกักขังแทนค่าปรับ
อาจทำงานบริการสังคมแทนค่าปรับได้ตามกฎหมาย
หมายเหตุ: การบังคับใช้กฎหมายในแต่ละกรณีขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง
และต้องพิจารณาว่าความผิดตามกฎหมายเฉพาะนั้นได้ถูกเปลี่ยนเป็น "ความผิดทางพินัย"
ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565
และกฎหมายลำดับรองที่เกี่ยวข้องแล้วหรือไม่
รวมทั้งดุลพินิจของเจ้าพนักงานและศาลในแต่ละคดี