สับปะรด ผลไม้ไม่ธรรมดา...จากแดนไกล สู่ผลไม้เพื่อสุขภาพ

กระทู้สนทนา

สับปะรดเป็นผลไม้พื้นเมืองของประเทศบราซิล ถูกค้นพบโดย คริสโตเฟอร์ โคลัมบัส เมื่อปี ค.ศ. 1493 ก่อนที่นักเดินเรือจะนำไปเผยแพร่ทั่วโลก และสันนิษฐานว่าเข้ามาในประเทศไทยในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช

แม้จะเป็นผลไม้ที่เข้ามาในไทยไม่กี่ร้อยปี แต่สับปะรดกลับได้รับการบันทึกไว้ในตำรับยาไทยหลายตำรับ โดยเฉพาะตำรับที่ใช้ดูแลอาการนิ่วและโรคทางเดินปัสสาวะ

สารสำคัญที่ทำให้สับปะรดโดดเด่น

+ โบรมีเลน (Bromelain)

เอนไซม์ธรรมชาติที่ช่วยย่อยโปรตีน ลดการอักเสบ และช่วยลดอาการบวม

+ วิตามินซี

เสริมภูมิคุ้มกัน ต้านอนุมูลอิสระ และช่วยสร้างคอลลาเจน

+ แมงกานีส (Manganese)

แร่ธาตุสำคัญที่ช่วยในการสร้างกระดูกและเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน

+ AHA และกรดอะมิโน

ช่วยผลัดเซลล์ผิว เพิ่มความชุ่มชื้น และทำให้ผิวดูสดใส

ประโยชน์ต่อสุขภาพ

+ ช่วยย่อยอาหาร

โบรมีเลนช่วยย่อยโปรตีน ลดอาการแน่นท้อง ท้องอืด และช่วยให้ระบบทางเดินอาหารทำงานได้ดีขึ้น

+ ช่วยขับถ่าย

สับปะรดมีกรดอินทรีย์และใยอาหาร ช่วยกระตุ้นการขับถ่าย ลดการหมักหมมของของเสียในลำไส้

+ ขับปัสสาวะ

หมอยาพื้นบ้านนิยมใช้สับปะรดช่วยขับปัสสาวะ บรรเทาอาการบวมน้ำ และใช้เป็นส่วนประกอบในตำรับยาแก้นิ่ว

+ ลดการอักเสบ

โบรมีเลนมีงานวิจัยสนับสนุนว่าช่วยลดอาการบวมหลังผ่าตัด การบาดเจ็บจากกีฬา รวมถึงช่วยบรรเทาอาการอักเสบของข้อและไซนัส

+ บำรุงกระดูก

แมงกานีสในสับปะรดมีบทบาทสำคัญต่อการสร้างกระดูก จึงเหมาะสำหรับเด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่ต้องการดูแลมวลกระดูก

+ ช่วยระบบทางเดินหายใจ

วิตามินซีร่วมกับโบรมีเลนช่วยลดความเหนียวของเสมหะ บรรเทาอาการไอ และช่วยลดการอักเสบของทางเดินหายใจ

+ ดูแลหลอดเลือด

มีข้อมูลการศึกษาว่าโบรมีเลนอาจช่วยลดการเกาะตัวของลิ่มเลือด และส่งเสริมการไหลเวียนเลือดในบางภาวะ

งานวิจัยที่น่าสนใจ

งานวิจัยทั้งในห้องปฏิบัติการและการศึกษาทางคลินิกพบว่า โบรมีเลน มีศักยภาพในการ

• ช่วยลดอาการบวมและปวดหลังการผ่าตัด

• ลดการอักเสบของไซนัสและเยื่อบุทางเดินหายใจ

• บรรเทาอาการอักเสบของข้อในผู้ป่วยบางกลุ่ม

• ช่วยให้แผลฟื้นตัวเร็วขึ้น

[ อย่างไรก็ตาม การใช้โบรมีเลนเพื่อรักษาโรคควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์หรือบุคลากรสาธารณสุข ]

ดูแลผิวจากธรรมชาติ

สับปะรดมีโบรมีเลน วิตามินซี และ AHA จากธรรมชาติ ช่วยผลัดเซลล์ผิว ลดความหมองคล้ำ และเพิ่มความชุ่มชื้น

วิธีใช้แบบพื้นบ้าน

คั้นน้ำสับปะรดสด ทาบาง ๆ บนผิวหน้า ทิ้งไว้ประมาณ 5–10 นาที แล้วล้างออก หากมีอาการแสบหรือระคายเคืองควรหยุดใช้ทันที และควรทดสอบกับผิวบริเวณเล็ก ๆ ก่อน

ตัวอย่างตำรับยา

ยาแก้ท้องอืดในเด็กอ่อน : นำใบสับปะรดไปย่างไฟ คั้นเอาแต่น้ำ ใช้เป็นน้ำกระสายยาฝนกับรากเจตพังคีพอขุ่น นำไปทาท้องเด็กอ่อน ถ้าเด็กโตหน่อยก็ให้กินน้ำคั้นได้เลย

ที่มา สถาบันการแพทย์แผนไทยอภัยภูเบศร