ปริศนาแพนด้ายักษ์ อิหยังวะ
.
"ปริศนาแพนด้ายักษ์" (The Giant Panda Mystery) ในแวดวงวิทยาศาสตร์และธรรมชาติวิทยามักจะหมายถึงเรื่องราวคลาสสิกที่เคยทำให้นักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกปวดหัวมานานนับศตวรรษ รวมถึงพฤติกรรมสุดแปลกของมันครับ ซึ่งถ้าสรุปออกมาเป็นข้อๆ "ปริศนา" หลักๆ ของเจ้าหมีอ้วนกลมนี้มีอยู่ 3 เรื่องด้วยกัน:
1. ปริศนาทางสายพันธุ์: สรุปแล้วเป็น "หมี" หรือ "แรคคูน"?
นี่คือปริศนาที่โด่งดังที่สุดในอดีต เพราะแพนด้ายักษ์มีลักษณะที่ก้ำกึ่งมาก:
ฝั่งหนึ่งมองว่าเป็นแรคคูน: เพราะมันมีหน้าตา แถบสีรอบดวงตา และพฤติกรรมบางอย่างคล้ายกับ แพนด้าแดง (Red Panda) (ซึ่งตัวนั้นอยู่ในตระกูลใกล้ชิดกับแรคคูน) และยังมีกระดูกข้อมือที่ยื่นออกมาทำหน้าที่เหมือน "นิ้วโป้งเทียม" ไว้จับไผ่เหมือนกันด้วย
อีกฝั่งมองว่าเป็นหมี: เพราะโครงสร้างร่างกายและขนาดตัวที่ใหญ่โต
เฉลยปริศนา: นักวิทยาศาสตร์เพิ่งมาฟันธงได้ชัดเจนเมื่อไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมาด้วยการตรวจดีเอ็นเอ (DNA) และพบว่า แพนด้ายักษ์คือ "หมี" (Ursidae) แท้ๆ ที่แยกสายวิวัฒนาการออกมาจากหมีชนิดอื่นเมื่อประมาณ 19 ล้านปีก่อน ส่วนนิ้วโป้งเทียมของมันกับแพน้าแดงนั้นเป็นเพียง "วิวัฒนาการเบนเข้า" (Convergent Evolution) หรือการที่สัตว์สองชนิดพัฒนาอวัยวะคล้ายกันเพื่อแก้ปัญหาเดียวกัน (คือกินไผ่) ทั้งที่ไม่ได้เป็นญาติสนิทกันครับ
2. ปริศนาแห่งการกิน: ฟันและระบบย่อยเป็น "เสือ" แต่ทำไมกิน "ผัก"?
ในทางชีววิทยา แพนด้ายักษ์จัดอยู่ในกลุ่ม สัตว์กินเนื้อ (Carnivore) ระบบย่อยอาหารของมันสั้นและไม่มีกระเพาะหมักเหมือนสัตว์กินพืชทั่วไป (เช่น วัวหรือควาย) แถมยีนรับรสกลมกล่อม (Umami) ของมันก็กลายพันธุ์ทำให้มันไม่ชอบรสชาติของเนื้อสัตว์อีกด้วย
แต่มันกลับเลือกกิน "ต้นไผ่" เป็นอาหารหลักถึง 99% ของชีวิต ซึ่งไผ่เป็นพืชที่มีสารอาหารต่ำและย่อยยากมาก ทำให้ในแต่ละวัน แพนด้าต้องใช้เวลาถึง 12-16 ชั่วโมงในการนั่งเคี้ยวไผ่และกินในปริมาณมหาศาล (วันละ 12-38 กิโลกรัม) เพื่อให้ร่างกายได้รับพลังงานเพียงพอ
3. ปริศนาชุดสี: ทำไมต้อง "ขาว-ดำ"?
สีขนของแพนด้าดูน่ารักในสายตาเรา แต่ในธรรมชาติ การมีสีตัดกันฉูดฉาดแบบนี้ถือว่าแปลกมาก นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียเดวิส (UC Davis) ได้วิเคราะห์และไขปริศนาไว้ว่า สีขาวดำของมันทำหน้าที่ 2 อย่างพร้อมกัน:
สีขาว (บริเวณหน้า ท้อง หลัง): ช่วยในการพรางตัวกับหิมะในฤดูหนาวบนภูเขาสูง
สีดำ (แขน ขา หู): ช่วยในการพรางตัวในเงาคมของป่าไผ่ และสีดำที่หูกับรอบดวงตายังช่วยในการสื่อสาร สังหาร หรือเตือนภัยสัตว์ตัวอื่นด้วย
.
ปริศนาแพนด้ายักษ์
ปริศนาแพนด้ายักษ์ อิหยังวะ
.
"ปริศนาแพนด้ายักษ์" (The Giant Panda Mystery) ในแวดวงวิทยาศาสตร์และธรรมชาติวิทยามักจะหมายถึงเรื่องราวคลาสสิกที่เคยทำให้นักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกปวดหัวมานานนับศตวรรษ รวมถึงพฤติกรรมสุดแปลกของมันครับ ซึ่งถ้าสรุปออกมาเป็นข้อๆ "ปริศนา" หลักๆ ของเจ้าหมีอ้วนกลมนี้มีอยู่ 3 เรื่องด้วยกัน:
1. ปริศนาทางสายพันธุ์: สรุปแล้วเป็น "หมี" หรือ "แรคคูน"?
นี่คือปริศนาที่โด่งดังที่สุดในอดีต เพราะแพนด้ายักษ์มีลักษณะที่ก้ำกึ่งมาก:
ฝั่งหนึ่งมองว่าเป็นแรคคูน: เพราะมันมีหน้าตา แถบสีรอบดวงตา และพฤติกรรมบางอย่างคล้ายกับ แพนด้าแดง (Red Panda) (ซึ่งตัวนั้นอยู่ในตระกูลใกล้ชิดกับแรคคูน) และยังมีกระดูกข้อมือที่ยื่นออกมาทำหน้าที่เหมือน "นิ้วโป้งเทียม" ไว้จับไผ่เหมือนกันด้วย
อีกฝั่งมองว่าเป็นหมี: เพราะโครงสร้างร่างกายและขนาดตัวที่ใหญ่โต
เฉลยปริศนา: นักวิทยาศาสตร์เพิ่งมาฟันธงได้ชัดเจนเมื่อไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมาด้วยการตรวจดีเอ็นเอ (DNA) และพบว่า แพนด้ายักษ์คือ "หมี" (Ursidae) แท้ๆ ที่แยกสายวิวัฒนาการออกมาจากหมีชนิดอื่นเมื่อประมาณ 19 ล้านปีก่อน ส่วนนิ้วโป้งเทียมของมันกับแพน้าแดงนั้นเป็นเพียง "วิวัฒนาการเบนเข้า" (Convergent Evolution) หรือการที่สัตว์สองชนิดพัฒนาอวัยวะคล้ายกันเพื่อแก้ปัญหาเดียวกัน (คือกินไผ่) ทั้งที่ไม่ได้เป็นญาติสนิทกันครับ
2. ปริศนาแห่งการกิน: ฟันและระบบย่อยเป็น "เสือ" แต่ทำไมกิน "ผัก"?
ในทางชีววิทยา แพนด้ายักษ์จัดอยู่ในกลุ่ม สัตว์กินเนื้อ (Carnivore) ระบบย่อยอาหารของมันสั้นและไม่มีกระเพาะหมักเหมือนสัตว์กินพืชทั่วไป (เช่น วัวหรือควาย) แถมยีนรับรสกลมกล่อม (Umami) ของมันก็กลายพันธุ์ทำให้มันไม่ชอบรสชาติของเนื้อสัตว์อีกด้วย
แต่มันกลับเลือกกิน "ต้นไผ่" เป็นอาหารหลักถึง 99% ของชีวิต ซึ่งไผ่เป็นพืชที่มีสารอาหารต่ำและย่อยยากมาก ทำให้ในแต่ละวัน แพนด้าต้องใช้เวลาถึง 12-16 ชั่วโมงในการนั่งเคี้ยวไผ่และกินในปริมาณมหาศาล (วันละ 12-38 กิโลกรัม) เพื่อให้ร่างกายได้รับพลังงานเพียงพอ
3. ปริศนาชุดสี: ทำไมต้อง "ขาว-ดำ"?
สีขนของแพนด้าดูน่ารักในสายตาเรา แต่ในธรรมชาติ การมีสีตัดกันฉูดฉาดแบบนี้ถือว่าแปลกมาก นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียเดวิส (UC Davis) ได้วิเคราะห์และไขปริศนาไว้ว่า สีขาวดำของมันทำหน้าที่ 2 อย่างพร้อมกัน:
สีขาว (บริเวณหน้า ท้อง หลัง): ช่วยในการพรางตัวกับหิมะในฤดูหนาวบนภูเขาสูง
สีดำ (แขน ขา หู): ช่วยในการพรางตัวในเงาคมของป่าไผ่ และสีดำที่หูกับรอบดวงตายังช่วยในการสื่อสาร สังหาร หรือเตือนภัยสัตว์ตัวอื่นด้วย
.